วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ

การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง : กรณีศึกษา 2 ราย

ดนชิดา จรัสพันธุ์ — Mon, 12 Jan 2026 00:00:00 +0700

โรคหลอดเลือดสมองเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญทั่วโลกและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตและทุพพลภาพอันดับต้น ๆ ของประเทศไทย ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการดูแลพยาบาลอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมตั้งแต่ระยะเฉียบพลัน ระยะรักษาในโรงพยาบาล จนถึงระยะฟื้นฟู การประเมินอาการแรกรับของพยาบาลมีความสำคัญในการค้นหาปัญหาของผู้ป่วย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบกรณีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 2 ราย ที่มารับบริการ ณ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลขอนแก่น และนำไปสู่การจัดทำแนวทางการพยาบาลที่เหมาะสม โดยใช้ แบบแผนสุขภาพตามแนวคิดของ Gordon (Gordon’s Functional Health Patterns) เป็นกรอบในการประเมิน

วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา (Case Study) เก็บข้อมูลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 2 ราย ระหว่างเดือนมกราคม–มีนาคม 2568 จากเวชระเบียน การสังเกต และสัมภาษณ์ครอบครัว ใช้ 11 แบบแผนสุขภาพของ Gordon ในการประเมินปัญหาและจัดทำตารางเปรียบเทียบข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลใน 3 ระยะ ได้แก่ ระยะคัดกรองที่งานผู้ป่วยนอก ระยะรักษาใน ICU และระยะฟื้นฟู การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนาเปรียบเทียบอาการ ปัจจัยเสี่ยง ผลการตรวจ และแนวทางการดูแลต่อเนื่องของทั้งสองกรณี

ผลการศึกษา : รายที่ 1 เป็นผู้ป่วย Ischemic Stroke ได้รับการรักษาด้วยยา rt-PA ในขณะที่รายที่ 2 เป็นผู้ป่วย Hemorrhagic Stroke ได้รับการผ่าตัดลดความดันในกะโหลกศีรษะ พบว่าผู้ป่วยทั้งสองรายมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนในด้านปัจจัยเสี่ยง การแสดงอาการ ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ และวิธีการรักษา

สรุป : การประเมินและการคัดกรองอย่างเป็นระบบในแผนกผู้ป่วยนอกช่วยให้สามารถจำแนกประเภทของโรคหลอดเลือดสมองได้อย่างรวดเร็วและนำไปสู่การส่งต่อเพื่อการรักษาที่เหมาะสมและทันเวลา

การพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรม โดยวิธี DMTM ในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม

จักรกฤษณ์ ตุ่ยสิมมา — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยวิธี Diabetes Medication Therapy Management (DMTM) ในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม โดยเป็นวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ บุคลากรทีมสหวิชาชีพที่ จำนวน 15 คน และผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน จำนวน 150 คน เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน แบบประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ EQ-5D-5L แบบสอบถามความพึงพอใจของบุคลากรทีมสหวิชาชีพ การสนทนากลุ่ม และสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา สถิติ paired t-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัญหาของผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน ได้แก่ ผู้ป่วยมีความรู้และทักษะในการใช้ยาฉีดอินซูลินไม่เพียงพอ พฤติกรรมการใช้ยาที่ไม่ถูกต้อง ขาดความมั่นใจในการจัดการตนเอง ส่งผลให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ตามเป้าหมาย ขณะเดียวกันกระบวนการดูแลยังขาดการทบทวนการใช้ยาอย่างเป็นระบบ และบทบาทของเภสัชกรในการจัดการปัญหาที่เกี่ยวข้องกับยายังไม่ชัดเจน 2) การแก้ไขปัญหาโดยการพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยวิธี DMTM ผ่านการประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมกับทีมสหวิชาชีพ เพื่อกำหนดกระบวนการทบทวนการใช้ยา การประเมินและแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับยา การให้คำปรึกษาเชิงลึกแบบรายบุคคล และการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งเสริมสร้างความรู้ ทักษะ และการมีส่วนร่วมของผู้ป่วยในการจัดการตนเอง 3) ผลการแก้ไขปัญหาพบว่า หลังการดำเนินงานตามรูปแบบ DMTM ผู้ป่วยมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานและการใช้ยาฉีดอินซูลินเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่า HbA1c ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และบุคลากรทีมสหวิชาชีพมีความพึงพอใจต่อรูปแบบดังกล่าวในระดับมากถึงมากที่สุด

การศึกษาทางระบาดวิทยา Genotype ของเชื้อ Human Papillomavirus ในเซลล์ปากมดลูกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ของการติดเชื้อ Human Papillomavirus ในมะเร็งปากมดลูก ในประชากรหญิงอายุ 30-60 ปี จังหวัดร้อยเอ็ด

จารุวรรณ ประดิษฐพงษ์ — Fri, 16 Jan 2026 00:00:00 +0700

มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากอันดับที่สองของสตรีไทยและการติดเชื้อ human papillomavirus (HPV) สายพันธ์ความเสี่ยงสูงมีความสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งปากมดลูก การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของการติดเชื้อ HPV และปัจจัยเสี่ยงกับการติดเชื้อ HPV ในผู้หญิงที่มีความผิดปกติของเซลล์ ที่มีอายุ 30-60 ปี ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2567- 30 มิถุนายน 2568 จำนวน 377 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการตรวจคัดกรองด้วย HPV DNA test เทคนิค real-time PCR,การตรวจ liquid-based cytology และแบบบันทึกเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไป สถิติที่ใช้ chi - squared (X²), multivariate analyses และนำเสนอค่า P-value, ช่วงเชื่อมั่น95 % CI กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า การติดเชื้อ HPV genotype มีทั้งที่จัดอยู่ในกลุ่ม low risk (LR) (6,11,43) และ high risk (HR) (16,18,33,35,39,45,51,52,56,58,59,66,70) กลุ่ม HR ที่พบมากที่สุดคือ type 18,16 พบร้อยละ 34.6 (78/225) และ 29.8 (67/225) ตามลำดับ และปัจจัยที่มีผลกับการติดเชื้อ human papillomavirus (HPV) พบว่าอายุเมื่อมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก จำนวนคู่นอน ประวัติการคุมกำเนิด และประวัติการดื่มแอลกอฮอล์ เป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อ HPV อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05)