การพัฒนาระบบการใช้ชุดน้ำยาตรวจไข้เลือดออกอย่างรวดเร็วชนิดที่ตรวจหาแอนติเจน NS1 (Dengue NS1 Rapid test) ในพื้นที่นำร่อง จังหวัดนนทบุรี

Main Article Content

ปาจารีย์ อักษรนิตย์
สุภาวดี พวงสมบัติ
ทิพยรัตน์ ผลิใบ
พชร วงษ์ประเสริฐ
รัตนาพร บุญมีป้อม
วิไล วงค์ขัติ

บทคัดย่อ

โรคไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญ ยังคงพบผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตอย่างต่อเนื่อง การใช้ชุดน้ำยาตรวจไข้เลือดออกอย่างรวดเร็วชนิดที่ตรวจหาแอนติเจน NS1 (Dengue NS1 Rapid Test) เป็นแนวทางสำคัญในการลดความรุนแรงและเสียชีวิต แต่การดำเนินงานปัจจุบันยังขาดระบบที่ชัดเจน จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาระบบที่สามารถนำไปใช้ได้จริง การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการโดยมีการวางแผน ปฏิบัติ สังเกต และสะท้อนผล แบ่งการศึกษาเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ระยะเตรียมการ ศึกษาแนวทางการดำเนินงานที่เกี่ยวข้อง สถานการณ์และสภาพปัญหาในการใช้ Dengue NS1 Rapid Test ระยะที่ 2 ระยะพัฒนาและดำเนินการปรับปรุงระบบ รวมถึงการจัดอบรมการใช้ Dengue NS1 Rapid Test ให้กับเจ้าหน้าที่และการสื่อสารกับเจ้าหน้าที่และประชาชน ระยะที่ 3 ระยะติดตามและสะท้อนผลการพัฒนาระบบ Dengue NS1 Rapid Test โดยมีการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วย
การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ Paired t-Test


ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาระบบการใช้ชุดตรวจ Dengue NS1 Rapid Test ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานในระดับพื้นที่ โดยประชาชนมีความรู้และเห็นประโยชน์ของการตรวจมากขึ้น บุคลากรสาธารณสุขมีทักษะความเข้าใจ และการปฏิบัติงานที่เป็นระบบมากขึ้น ระบบรายงานได้รับการพัฒนาให้เชื่อมโยงข้อมูลกับฐานข้อมูลหลัก สามารถติดตามผู้ป่วยและควบคุมโรคได้รวดเร็วขึ้น หลังการพัฒนา พบว่า คะแนนความพึงพอใจต่อระบบโดยรวมสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.01) และมีความเหมาะสม และความเป็นไปได้ในการใช้ระบบในระดับมาก แสดงให้เห็นว่าระบบที่พัฒนาขึ้น สามารถประยุกต์ใช้ได้จริง และขยายผลไปยังพื้นที่อื่นได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
อักษรนิตย์ ป, พวงสมบัติ ส, ผลิใบ ท, วงษ์ประเสริฐ พ, บุญมีป้อม ร, วงค์ขัติ ว. การพัฒนาระบบการใช้ชุดน้ำยาตรวจไข้เลือดออกอย่างรวดเร็วชนิดที่ตรวจหาแอนติเจน NS1 (Dengue NS1 Rapid test) ในพื้นที่นำร่อง จังหวัดนนทบุรี. J. Dis. Prev. Control Integr. Health Sci. [อินเทอร์เน็ต]. 30 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];1(3):143-61. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/JODPCIH/article/view/3763
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. แพลตฟอร์มเฝ้าระวังโรคดิจิทัล [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2568]. แหล่งข้อมูล: https://ddsdoe.ddc.moph.go.th/ddss/

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ. 2566 [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2568]. แหล่งข้อมูล: https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/dfa7d4e2-b7f5-48ed-b40a-54f1cd4cbdfb/page/p_ortuohurpc

World Health Organization. Handbook for Clinical Management of Dengue [Internet]. Geneva: WHO; 2012. [cited 2025 January 4]. 111 pages. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/76887/9789241504713_eng.pdf?sequence=1

Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. Geelong: Deakin University Press; 1988.

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2566 เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีการจ่ายตามรายการบริการ. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ 140, ตอนพิเศษ 184 ง (ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2566).

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2566 เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีการจ่ายตามรายการบริการ (ฉบับที่ 2). ราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ 141, ตอนพิเศษ 60 ง (ลงวันที่ 1 มีนาคม 2567).

พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 119, ตอนที่ 116 ก ฉบับพิเศษ (ลงวันที่ 18 พฤศจิกายน 2545).

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2567 เรื่อง การดำเนินงานและการบริหารจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ 141, ตอนพิเศษ 302 ง (ลงวันที่ 7 พฤศจิกายน 2567).

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 12 สงขลา. ความเป็นมา กองทุนสุขภาพตำบล [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2568]. แหล่งข้อมูล: https://localfund.happynetwork.org/aboutus

กลุ่มงานประกันสุขภาพ. เรื่องจากการประชุม คณะอนุกรรมการหลักประกันสุขภาพระดับเขตพื้นที่ เขต 12 สงขลา ครั้งที่ 3/2568; วันที่ 26 มิถุนายน 2568; สงขลา.

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 134, ตอนที่ 210 ง ฉบับพิเศษ (ลงวันที่ 23 สิงหาคม 2560).

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2564. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 138, ตอนที่ 100 ง ฉบับพิเศษ (ลงวันที่ 12 พฤษภาคม 2564).

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 134, ตอนที่ 24 ก ฉบับพิเศษ (ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2560).

กองควบคุมเครื่องมือแพทย์.งานเครื่องมือแพทย์สำหรับการวินิจฉัยภายนอกร่างกาย (IVD) [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2568]. แหล่งข้อมูล:https://medical.fda.moph.go.th/ivd-head/category/role-duty1?utm_source=chatgpt.com

พรหมมินทร์ หอมหวล. พิจารณางบบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคที่เป็นปัญหาพื้นที่ ระดับเขตหรือจังหวัด (PPA) ปีงบประมาณ 2567 เสนอคณะอนุกรรมการหลักประกันสุขภาพ เขต 6 ระยอง ครั้งที่ 6/2566; วันที่ 21 ธันวาคม 2566; ระยอง.

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง. แนวทางและวิธีการใช้ชุดตรวจไข้เลือดออกแบบรวดเร็ว (Dengue NS1 rapid test) [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2568]. แหล่งข้อมูล: https://sites.google.com/view/denguens1/

สุวรรณมาลี พิมพ์ครซ้าย, สำราญ กำจัดภัย, ภูมิพงศ์ จอมหงษ์พิพัฒน์. การพัฒนาการเบิกจ่ายวัสดุทางการแพทย์เพื่อเสริมสร้างความพึงพอใจของผู้รับบริการ กรณีศึกษา: งานคลังวัสดุทางการแพทย์ โรงพยาบาลสกลนคร. วารสารบัณฑิตศึกษา 2557;11(53):37-43.

Zongo S, Carabali M, Munoz M, Ridde V. Dengue rapid diagnostic tests: Health professionals’ practices and challenges in Burkina Faso. SAGE Open Med 2018;6:1-10.

Sharkiya SH. Quality communication can improve patient-centred health outcomes among older patients: a rapid review. BMC Health Serv Res 2023;23(1):1-14. doi: 10.1186/s12913-023-09869-8.

พินิจ ฟ้าอำนวยผล. การวิจัยและพัฒนาระบบสารสนเทศแบบบูรณาการเพื่อสนับสนุนบริการปฐมภูมิจากชุดข้อมูลมาตรฐาน (ปีที่ 2) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2561. [สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2568]. แหล่งข้อมูล: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/4898?show=full

Wu Z, Trigo V. Impact of information system integration on the healthcare management and medical services. Int J Healthcare Man [Internet]. 2020; [cited 2025 August 26];14(8):1-9. Available from: https://www.researchgate.net/publication/341368481_Impact_of_information_system_integration_on_the_healthcare_management_and_medical_services

สายสหมอน แก้วมณีโคตร, นันทชัย ทองแป้น, อนันตศักดิ์ วงศ์กำแหง. การพัฒนาแนวทางการบริหารจัดการงานเครื่องมือแพทย์ในโรงพยาบาลของประเทศ สปป.ลาว. ใน: การประชุมนำเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา ครั้งที่ 17 ปีการศึกษา 2565; 10 สิงหาคม 2565; มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย. กรุงเทพมหานคร;2565.

ปรานต์ศศิ อินทรวิเชียร, วันเพ็ญ วิศิษฎ์ชัยนนท์. การพัฒนาระบบการดำเนินงาน Service plan เครือข่ายโรงพยาบาลหนองคาย. วารสารโรงพยาบาลหนองคาย 2565.