ผลการใช้เจลเดกซ์โทรสแบบรับประทานเพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในทารกแรกเกิดกลุ่มเสี่ยง - พัชรมงคล วชิราภรณ์; ถนอมสิงห์ พิชญา (วารสารกุมารเวชศาสตร์, 2026)
ความเป็นมา: ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในทารกแรกเกิดเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยโดยเฉพาะในทารกกลุ่มเสี่ยง ปัจจุบันมีการนำเจลเดกซ์โทรสแบบรับประทาน ซึ่งผลิตโดยห้องยาของโรงพยาบาล มาใช้เป็นแนวทางใหม่เพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในทารกแรกเกิดกลุ่มเสี่ยง วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์ของการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในชั่วโมงแรกหลังเกิด ในทารกกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับเจลเดกซ์โทรสแบบรับประทานตามแนวทางการป้องกันใหม่ และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการป้องกันที่ไม่สำเร็จ และเพื่อเปรียบเทียบอุบัติการณ์ของการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำหลังเกิดเมื่อใช้แนวทางการป้องกันใหม่เปรียบเทียบกับการใช้แนวทางเดิมก่อนมีการใช้เจลเดกซ์โทรสแบบรับประทาน วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบไปข้างหน้า ในทารกกลุ่มเสี่ยงจำนวน 342 ราย ที่อายุครรภ์มากกว่า 35 สัปดาห์ ซึ่งได้รับเจลเดกซ์โทรสแบบรับประทาน พร้อมกับการให้เริ่มนมเร็ว ทำการศึกษาระหว่างเดือนเมษายน พ.ศ. 2566 ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2566 เปรียบเทียบอุบัติการณ์ของการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำที่อายุ 1 ชั่วโมง และผลการรักษาอื่น ๆ กับข้อมูลกลุ่มควบคุมย้อนหลัง ในทารกกลุ่มเสี่ยง 418 ราย ที่ได้รับการดูแลตามแนวทางก่อนมีการใช้เจลเดกซ์โทรส ผลการศึกษา: ทารกกลุ่มเสี่ยง 11 ราย (ร้อยละ 3.2) ที่ได้รับเจลเดกซ์โทรส เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ และ 4 ราย (ร้อยละ 1.2) ได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ โดยพบว่าการใช้อินซูลินของมารดาที่เป็นเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์เป็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับการป้องกันที่ไม่สำเร็จ (p value 0.04) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมย้อนหลัง ซึ่งเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำร้อยละ 12.7 และมีการได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำร้อยละ 12 พบว่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p value < 0.001) สรุป: การใช้เจลเดกซ์โทรสแบบรับประทานช่วยลดอุบัติการณ์ของการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำและการได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยพบว่าการใช้อินซูลินของมารดาระหว่างตั้งครรภ์เป็นปัจจัยหลักที่สัมพันธ์กับการป้องกันที่ไม่สำเร็จ