ผลการรักษาและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิต ของทารกแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 1000 กรัม ในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์: การศึกษาย้อนหลัง 10 ปี - ไตรรัตนาภา, กชมน; ปรีดิศรีพิพัฒน์, กาญจนา; ไทยใหม่, สุชฎาวีร์ (วารสารกุมารเวชศาสตร์, 2023)
ความสำคัญและที่มา: ทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1000 กรัม เป็นกลุ่มทารกที่มีอัตราการเสียชีวิต และการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังคลอดสูง ด้วยความก้าวหน้าทางการแพทย์ในปัจจุบัน ตลอดจนเทคโนโลยีการรักษาที่มีความก้าวหน้า และมีคุณภาพดีขึ้น ส่งผลให้ทารกกลุ่มนี้มีอัตราการรอดชีวิตที่สูงขึ้น วัตถุุประสงค์: เพื่อศึกษาผลการรักษาและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตในทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิด น้อยกว่า 1000 กรัม ในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ วิธีการศึกษา: โดยการเก็บข้อมูลจากเวชระเบียนย้อนหลังเป็นระยะเวลา 10 ปี ระหว่าง 1 กรกฎาคม พ.ศ.2554 ถึง 30มิถุนายน พ.ศ.2564 ในทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1000 กรัม ซึ่งรับไว้ที่หน่วยดูแลทารกแรกเกิดระยะวิกฤตข้อมูลที่นำมาวิเคราะห์ประกอบด้วยข้อมูลเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ของมารดาและการคลอด ข้อมูลการรักษาและภาวะแทรกซ้อนของทารกตลอดระยะเวลาที่รักษา จนกระทั่งทารกได้รับการจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลหรือเสียชีวิต ผลการศึกษา: มีทารกเกิดมีชีพ 203 รายที่น้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1000 กรัม เข้าเกณฑ์การศึกษา พบว่า ทารก 122 ราย (60.1%) มีชีวิตรอดเมื่อจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล โดยพบภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง 55.7% ของทารกที่รอดชีวิตส่วนในกลุ่มที่เสียชีวิตมีสาเหตุการตายที่พบบ่อย คือ การติดเชื้อในกระแสเลือด และภาวะปอดขาดสารลดแรงตึงผิว ไม่พบทารกรอดชีวิตในกลุ่มที่มีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 600 กรัม โดยน้ำหนักแรกเกิดเฉลี่ยของทารกในกลุ่มที่เสียชีวิตเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่รอดเท่ากับ 814 (IQR, 695-872.5) กรัม และ 880 (IQR, 807-946) กรัม ตามลำดับ (p<0.001) โดยวิธีวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติก พบว่า ปัจจัยที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตในทารก คือ น้ำหนักแรกเกิดที่ลดลงทุก 100 กรัม (adjusted odds ratio [aOR]=1.61 95% CI 1.21-2.15; p=0.001) คะแนน Apgar ที่ 5 นาที <7 (aOR=1.96, 95% CI 1.03-3.73; p=0.042) และภาวะเลือดออกในโพรงสมอง (aOR=3.14, 95% CI 1.32-7.44; p=0.009) สรุป: น้ำหนักแรกเกิดของทารกที่ลดลงทุก 100 กรัม โดยเฉพาะกลุ่มที่ต่ำกว่า 600 กรัม มีความเสี่ยงสูง ของการเสียชีวิต ภาวะขาดออกซิเจนขณะคลอด รวมทั้งภาวะเลือดออกในโพรงสมอง พบเป็นปัจจัยเสี่ยงในทารกกลุ่มที่เสียชีวิต ผลการศึกษาครั้งนี้อาจนำไปใช้เพื่อการตัดสินใจและเป็นแนวทางในการดูแลรักษาผู้ป่วย ตลอดจนการจัดสรรทรัพยากรอย่างเหมาะสมและมีคุณภาพ