ผลของการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ และปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ในผู้ป่วยภายหลังที่ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง โดยคัดกรองด้วยวิธี FIT test ในโรงพยาบาลอำนาจเจริญ - ดวนใหญ่ , ขวัญชนก (ยโสธรเวชสาร, 2025)
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาอัตราการพบ และปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงในผู้ป่วยที่มีผล FIT test positive และได้รับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ในโรงพยาบาลอำนาจเจริญ วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ย้อนหลัง โดยศึกษาจากการทบทวน เวชระเบียนของผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอกที่เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงด้วยวิธีการตรวจ FIT test และมีผลเป็นบวก และได้รับการตรวจยืนยันโดยการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ในโรงพยาบาลอำนาจเจริญ ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2564 – 30 พฤศจิกายน 2565 ข้อมูลที่เก็บรวบรวม ได้แก่ ข้อมูลทั่วไปผู้ป่วย อายุ เพศ น้ำหนัก ส่วนสูง โรคประจำตัว อาการและอาการแสดง การดื่มสุรา การสูบบุหรี่ ประวัติโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงในครอบครัว ค่าเลือด Hemoglobin, Carcinoembryonic antigen, ผลการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ และ ผลจากการส่งพยาธิวิทยา นำมาวิเคราะห์ข้อมูล หาปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ด้วยสถิติ Chi-square test Binary Logistic regression analysis และ Multiple logistic regression นำเสนอโดยค่า Adjusted Odds ratio และ 95%CI ผลการศึกษา : จากการศึกษาพบผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจ FIT test และมีผลเป็นบวก และได้รับการตรวจยืนยันโดยการ ส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2564 – 30 พฤศจิกายน 2565 จำนวน 193 ราย ซึ่งผลจากการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่พบว่ามีผู้ป่วยที่มีติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่จำนวน 51 ราย (ร้อยละ 26.42) เมื่อทำการตรวจทางพยาธิวิทยาพบว่าเป็นติ่งเนื้อที่ไม่ใช่มะเร็ง 47 ราย (ร้อยละ 92.16) และติ่งเนื้อที่เป็นมะเร็ง 4 ราย (ร้อยละ 7.84) ซึ่งคิดเป็นมะเร็งร้อยละ 2.07 ของผู้ที่ได้รับการคัดกรอง FIT test positive ทั้งหมด ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะข้อมูล ของประชากรต่อปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง จากการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ในผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจคัดกรองด้วยวิธี Fit test ในโรงพยาบาลอำนาจเจริญ พบปัจจัยที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ โรค ประจำตัวไขมันสูง (aOR 17.54 (0.98-312.70), 95% CI 2.06-120.52, p-value 0.001) และโรคประจำตัวไตวายเรื้อรัง (aOR 16.99 (1.01-286.41), 95% CI 1.26-85.87, p-value 0.01) สรุป : อัตราการพบมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ในผู้ป่วยที่มีผล FIT test positive และได้รับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ในโรงพยาบาลอำนาจเจริญ คือ ร้อยละ 2.07 และพบว่าปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์ต่อการเกิดโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ในผู้ป่วยที่มีผล FIT test positive และได้รับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ จากงานวิจัยชิ้นนี้พบว่ามีสองปัจจัยที่มีความเสี่ยงอย่างมีนัยสำคัญได้แก่ โรคไขมันในเลือดสูง และ โรคไตวายเรื้อรัง