วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการคุมกำเนิด: บทบาทของความรอบรู้ด้านสุขภาพ ในมารดาวัยรุ่นที่ตั้งครรภ์ซ้ำ

อังสนา อเนกนันทกุล — 2026-06-28

การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการคุมกำเนิดของวัยรุ่นที่ตั้งครรภ์ซ้ำ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 107 ราย เป็นหญิงตั้งครรภ์อายุเฉลี่ย 18.15 ปี ครรภ์ที่ 2-4 อายุครรภ์เฉลี่ย 29⁺² สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป ส่วนที่ 2 แบบสอบถามความรอบรู้ทางสุขภาพ ผ่านการตรวจสอบความตรงโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน โดยมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถาม ประกอบด้วย แบบประเมินความรู้ (KR-20 = .83) การเข้าถึงข้อมูล การสื่อสารเพื่อเพิ่มความเชี่ยวชาญ การจัดการเงื่อนไข การรู้เท่าทันสื่อ การตัดสินใจเลือกปฏิบัติ ส่วนที่ 3 แบบสอบถามพฤติกรรมการคุมกำเนิด มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคอยู่ระหว่าง .80 - .92 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสหสัมพันธ์ของเพียร์สันสัน

ผลการศึกษาพบว่า ความรอบรู้ทางสุขภาพ (ภาพรวม) ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการคุมกำเนิด (r = .135, p = .165) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านแล้วพบว่า ความรู้ความเข้าใจ และการสื่อสารมีความสัมพันธ์ทางลบกับพฤติกรรมการคุมกำเนิด (r = - .241, p = .013 และ r = - .453, p = .001) การจัดการเงื่อนไขทางสุขภาพ การรู้เท่าทันสื่อ และการตัดสินใจมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการคุมกำเนิด (r = .236, p = .014, r = .219, p = .024 และ r = .335, p = .001) ตามลำดับ ส่วนการเข้าถึงข้อมูลไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการคุมกำเนิด (r = .125, p = .198)

ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรม 3อ.2ส. ของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง จังหวัดอุบลราชธานี

เสาวนีย์ กิตติพิทยานนท์ — 2026-06-14

การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรม 3อ.2ส. ของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง 216 คน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปะอาว อำเภอเมืองอุบลราชธานี และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองโน อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ แบบสอบถามความรู้ความเข้าใจทางสุขภาพ มีค่า KR-20 = .68 แบบสอบถามการเข้าถึงข้อมูลและบริการสุขภาพ การสื่อสารเพื่อเพิ่มความเชี่ยวชาญทางสุขภาพ การจัดการเงื่อนไขของตนเอง การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ การตัดสินใจเลือกปฏิบัติ การมีส่วนร่วมกิจกรรมสุขภาพทางสังคม และพฤติกรรม 3อ.2ส. มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค .65 - .93 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์สเปียร์แมน

ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (= 82.65, SD = 16.22) และมีพฤติกรรม 3อ.2ส. อยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 51.85 ( = 25.99, SD = 5.06) ความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวม มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม 3อ.2ส. ในระดับต่ำ (r = .304, p < .01)

ประสบการณ์ชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ล้างไตทางช่องท้อง แบบต่อเนื่องด้วยตนเองที่บ้านในชุมชน

วาสนา กันคำ — 2026-06-02

การวิจัยเชิงคุณภาพตามแนวทางปรากฏการณ์วิทยาตีความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและทำความเข้าใจประสบการณ์ชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายที่ล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่องด้วยตนเองที่บ้าน ในเขตพื้นที่ชุมชนจังหวัดพะเยา เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างและการสังเกต กลุ่มผู้ให้ข้อมูลถูกคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 15 รายจนกระทั่งข้อมูลถึงจุดอิ่มตัว วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ตามแนวทางปรากฏการณ์วิทยาตีความ โดยการจัดกลุ่มหน่วยความหมายและสังเคราะห์เป็นแก่นสาระสำคัญของประสบการณ์

ผลการวิจัยพบแก่นสาระสำคัญของประสบการณ์ 5 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) การสูญเสียความสามารถในการพึ่งพาตนเองและภาวะพึ่งพาครอบครัว 2) อุปสรรคด้านสถานะทางเศรษฐกิจและข้อจำกัดของสภาพแวดล้อมที่พักอาศัย 3) ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเวชภัณฑ์และระบบขนส่งในชุมชน 4) พฤติกรรมการเผชิญปัญหาบนความเสี่ยงภายใต้ข้อจำกัดของวิถีชีวิต และ 5) ความทุกข์ระทมทางจิตวิญญาณจากการสูญเสียบทบาททางสังคม ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมเป็นอุปสรรคสำคัญที่ส่งผลให้ผู้ป่วยไม่สามารถดูแลตนเองได้อย่างมีคุณภาพ

ปัจจัยทำนายการเกิดภาวะตับแตกในผู้ป่วยมะเร็งตับ โรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี

โสพิณ แก้ววิลัย — 2026-10-14

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงความสัมพันธ์เชิงทำนาย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะตับแตกในผู้ป่วยมะเร็งตับ และ 2) พัฒนาสมการทำนายความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะตับแตกในผู้ป่วยมะเร็งตับ การศึกษาดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาปัจจัยทำนายจากข้อมูลย้อนหลังในเวชระเบียนผู้ป่วยมะเร็งตับที่เข้ารับการรักษาเป็นผู้ป่วยใน โรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2558 ถึง 30 กันยายน 2562 จำนวน 349 ราย และระยะที่ 2 ทดสอบประสิทธิภาพของสมการทำนายจากเวชระเบียนผู้ป่วยมะเร็งตับ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2562 ถึง 30 กันยายน 2566 จำนวน 20 ราย เครื่องมือวิจัย 1) แบบบันทึกข้อมูลจากเวชระเบียน ประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลทางคลินิก และ2) ปัจจัยทำนาย ได้แก่ ขนาดก้อนมะเร็ง คะแนน child-pugh ระดับ total bilirubin ระดับ alpha-fetoprotein ระดับความปวด และภาวะอ้วน ผ่านการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง เท่ากับ .95 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกแบบทวิภาค

ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะตับแตกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ระดับความปวด 1–4 คะแนน (Adj.OR = 11.73) และขนาดก้อนมะเร็งมากกว่า 10 เซนติเมตร (Adj.OR = 10.51) สมการทำนายที่พัฒนาขึ้นมีจุดตัดที่ 4.97 คะแนน โดยมีค่า sensitivity ร้อยละ 85.71 และ specificity ร้อยละ 77.31 เมื่อนำไปทดสอบในข้อมูลชุดใหม่ พบค่า sensitivity ร้อยละ 70.00 และ specificity ร้อยละ 80.00

ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองสองห้อง ตำบลชำแระ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี

อัมพร เครือเอม — 2026-06-16

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ซึ่งได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ และได้รับการรักษาด้วยยาลดระดับน้ำตาลในเลือดชนิดรับประทานมาแล้วไม่น้อยกว่า 6 เดือน คัดเลือกแบบเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน รวมทั้งสิ้น 60 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม-กันยายน พ.ศ. 2568 กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพ ระยะเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลแบบปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพและคู่มือโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบสอบถามพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง .67-1.00 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ .87 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ไคสแควร์ สถิติที และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ

ผลการวิจัยพบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม หลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่ากลุ่มควบคุมและมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001)

การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน โรงพยาบาลเจ้าคุณไพบูลย์ พนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี

จินตนา ตั้งมั่น — 2026-10-08

การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสถานการณ์และปัญหาการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน โดยสนทนากลุ่มทีมสหวิชาชีพ 10 คน และทบทวนเวชระเบียน ระยะที่ 2 พัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาล และ “นวัตกรรม 3 ประสาน หัวใจปลอดภัย” (ป้าย Alert Card, คู่มือ Quick Guide, รูปแบบรายงาน SBAR) โดยกลุ่มผู้เชี่ยวชาญภายใน 5 คน และ ระยะที่ 3 การทดลองใช้และประเมินผล กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พยาบาลวิชาชีพ 16 คน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ แบบประเมินความรู้และทักษะ มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา .90 และ .95 ค่า KR-20 ของแบบวัดความรู้เท่ากับ .77 และสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคของแบบประเมินทักษะเท่ากับ .82 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติที

ผลการวิจัยพบว่า 1) ระยะศึกษาสถานการณ์ พบความล่าช้าในการคัดกรองอาการไม่จำเพาะ ข้อจำกัดด้านบุคลากรและความซับซ้อนในระบบส่งต่อ 2) ระยะพัฒนา ได้แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (ACS) แบบบูรณาการนวัตกรรม 3 ประสาน หัวใจปลอดภัย โรงพยาบาลเจ้าคุณไพบูลย์ พนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี และ 3) ระยะประเมินผล พยาบาลมีคะแนนความรู้และทักษะสูงกว่าก่อนพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.35, p < .001 และ t = 18.19, p < .001 ตามลำดับ) พึงพอใจระดับมากที่สุด ( = 4.78, SD = 0.41) ด้านผลลัพธ์ทางคลินิก พบว่าอัตราการตรวจ EKG ภายใน 10 นาที เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 88.89 (มัธยฐาน Door-to-EKG ลดเหลือ 2 นาที) ระยะเวลา EKG Diagnosis-to-Needle มีมัธยฐาน 21 นาที และระยะเวลา Diagnosis-to-Refer มีมัธยฐานลดเหลือ 22 นาที ซึ่งบรรลุเกณฑ์ร้อยละ 100 ทั้งสองตัวชี้วัด และไม่พบอุบัติการณ์ไม่พึงประสงค์ระหว่างการส่งต่อ

ผลของชุดความรู้ออนไลน์ smart kid tracker ต่อความรู้และการรับรู้สมรรถนะ แห่งตนของผู้ปกครอง ในการประเมิน เฝ้าระวัง และฝึกทักษะพัฒนาการเด็กปฐมวัย

วิจิตรา นวนันทวงศ์ — 2026-07-31

การวิจัยนี้ดำเนินการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อน-หลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ปกครองก่อนและหลังได้รับชุดความรู้ เปรียบเทียบผลลัพธ์ ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ปกครองเด็กอายุ 3–4 ปี ณ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กแห่งหนึ่ง จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 68 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 34 คน และกลุ่มควบคุม 34 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับชุดความรู้ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการสอนโดยใช้คู่มือ DSPM เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) ชุดความรู้ออนไลน์ smart kid tracker 2) แบบทดสอบวัดความรู้เรื่องการประเมิน เฝ้าระวัง และฝึกทักษะพัฒนาการเด็กอายุ 3-4 ปี 3) แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลในการเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก ผ่านการตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 คน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ .73, .87 และ .73 ตามลำดับ ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .90 และ .78 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณณา สถิติที และสถิติทดสอบแมน-วิทนีย์ ยู

ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้อยู่ในระดับสูง ( = 55.06, SD = 7.19) กลุ่มควบคุมมีคะแนนเฉลี่ยความรู้อยู่ในระดับปานกลาง ( = 48.08, SD = 6.14) กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะแห่งตนอยู่ในระดับสูง ( = 75.85, SD = 4.69) กลุ่มควบคุมมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะแห่งตนอยู่ในระดับสูง ( = 71.74, SD = 7.28) กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะแห่งตนสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .015)

ประสบการณ์การจัดการตนเองของเด็กวัยเรียนที่เป็นโรคธาลัสซีเมีย และบทบาทของผู้ดูแลและพยาบาลในการส่งเสริมการดูแลตามแผนการรักษา ในโรงพยาบาลทุติยภูมิแห่งหนึ่ง

ประกริต รัชวัตร์ — 2026-10-15

การวิจัยเชิงคุณภาพแบบพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์การจัดการตนเองของเด็กวัยเรียนที่เป็นโรคธาลัสซีเมีย และบทบาทของผู้ดูแลและพยาบาลในการส่งเสริมการดูแลตามแผนการรักษา ผู้ให้ข้อมูลหลัก 30 ราย ประกอบด้วยเด็กวัยเรียนที่เป็นโรคธาลัสซีเมีย 12 ราย ผู้ดูแลหลัก 10 ราย และพยาบาล 8 ราย คัดเลือกแบบเจาะจง ณ โรงพยาบาลระดับทุติยภูมิแห่งหนึ่งในประเทศไทย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป และแนวคำถามสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา มีค่า .67–1.00 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงประเด็น

ผลการวิจัยพบว่า ประสบการณ์การจัดการตนเองของเด็กวัยเรียน ประกอบด้วย 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) การรับรู้โรคและความเข้าใจซึ่งแตกต่างกัน 3 ระดับตามอายุและพัฒนาการ 2) พฤติกรรมการดูแลตนเองด้านการรับประทานยา การควบคุมอาหาร และการจัดการอาการ 3) อุปสรรคและความท้าทาย ได้แก่ ความกลัวการเจาะเลือด ความอยากรับประทานอาหารต้องห้าม และความรู้สึกแตกต่างจากเพื่อน และ 4) แรงจูงใจและปัจจัยสนับสนุนจากครอบครัว และแรงจูงใจภายใน ผู้ดูแลมีบทบาท 5 มิติ ได้แก่ การจัดการโภชนาการ การจัดการยา การสนับสนุนด้านจิตใจ การประสานงาน และการรับมือกับภาระ ส่วนพยาบาลมีบทบาท 4 ด้าน ได้แก่ การประเมินและเฝ้าระวังทางคลินิก การให้ความรู้ การสนับสนุนด้านจิตสังคม และการประสานงาน