การพัฒนาสูตรเจลอัลตราซาวด์จากแป้งมันสำปะหลังเพื่อการเรียนการสอน สำหรับนักศึกษารังสีเทคนิค วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก

ผู้แต่ง

  • ธีรรัตน์ สุกสิ กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลละอุ่น อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง ประเทศไทย 85130
  • มูฮำหมัดฟาอิซ ดอนิ กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลปะนาเระ อำเภอปะนาเระ จังหวัดปัตตานี ประเทศไทย 94130
  • สมพัน กลั่นดีมา วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • คณาพร ตันศรีประภาศิริ วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

อัลตราซาวด์, เจลอัลตราซาวด์, แป้งมันสำปะหลัง

บทคัดย่อ

มันสำปะหลัง (Cassava) เป็นพืชอาหารที่หาได้ง่ายในประเทศไทย มีราคาถูก มีอะไมโลสน้อยและอะไมโลเพกตินมาก จึงเกิดกระบวนการ retrogradations ต่ำ มีความโปร่งใส สามารถก่อเจลได้ง่ายที่อุณหภูมิต่ำ ผู้วิจัยจึงมีความสนใจที่จะนำมาพัฒนาสูตรตำรับและผลิตเป็นเจลอัลตราซาวด์เพื่อใช้ในการเรียนการสอนสำหรับนักศึกษาสาขาวิชารังสีเทคนิค การวิจัยคร้ังนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสูตรเจลอัลตราซาวด์ที่ทำจากแป้งมันสำปะหลังและเปรียบเทียบความพึงพอใจในการใช้เจลอัลตราซาวด์สูตรปกติและสูตรที่ทำจากแป้งมันสำปะหลัง กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษารังสีเทคนิค จำนวน 60 คน เก็บข้อมูลโดยการพัฒนาเจลอัลตราซาวด์ที่ทำจากแป้งมันสำปะหลัง แล้วให้ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินคุณลักษณะของเจลอัลตราซาวด์ จากนั้นให้กลุ่มตัวอย่างทดลองใช้และประเมินความพึงพอใจหลังการใช้งานเจลอัลตราซาวด์ วิเคราะห์ระดับความพึงพอใจด้วยค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) แล้วนำไปประเมินเปรียบเทียบความพึงพอใจหลังการใช้เจลอัลตราซาวด์ที่ทำจากแป้งมันสำปะหลังกับเจลอัลตราซาวด์สูตรปกติโดยใช้สถิติ paired t-test ผลการศึกษาพบว่า เจลอัลตราซาวด์ที่ทำจากแป้งมันสำปะหลังมีลักษณะเป็นเจลใส หนืด เนื้อเจลเป็นเนื้อเดียวกัน มีฟองอากาศเล็กน้อย สามารถเกาะผิวหนังได้ดี การประเมินคุณลักษณะด้านปริมาณฟองอากาศในเนื้อเจล คุณภาพของภาพ ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) และความคงตัวในบางหัวข้อผ่าน แต่ในด้านความหนืดและความคงตัวในบางหัวข้อไม่ผ่าน นอกจากนี้ผลการประเมินความพึงพอใจของเจลอัลตราซาวด์ที่ทำจากแป้งมันสำปะหลังในภาพรวมมีค่าเฉลี่ย อยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.50) และผลการเปรียบเทียบความพึงพอใจหลังใช้เจลอัลตราซาวด์ที่ทำจากแป้งมันสำปะหลังกับเจลอัลตราซาวด์สูตรปกติพบว่า ความปลอดภัยของผิวหนังและลักษณะของกลิ่นไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p > .05) แต่ในด้านความยากง่ายในการทำความสะอาด มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p ≤ .05)

เอกสารอ้างอิง

ชัยวัช โซวเจริญสุข. (2566, กุมภาพันธ์). แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรม ปี 2566-68 อุตสาหกรรมมันสำปะหลัง. ธนาคารกรุงศรีอยุธยา.

ปิติพร ฤทธิเรืองเดช และธงชัย สุวรรณสิชณน์. (2550). การวิเคราะห์องค์ประกอบของพฤติกรรมด้านความหนืดและคุณสมบัติด้านเนื้อสัมผัสของเจลในแป้งชนิดต่าง ๆ. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 45 (น. 434-443). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. https://kukr.lib.ku.ac.th/sUrl?param=s66b10477

พรนภา เตียสุทธิกุล, พัฒนา พรหมณี, จานนท์ ศรีเกตุ, นาวิน มีนะกรรณ และสุวุฒิ พงษ์วารินศาสตร์. (2561). การวัดระดับเจตคติในการดำเนินงานด้านการสาธารณสุข. วารสารวไลยองกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 8(2), 215-225. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/var/article/view/147903

มานิตย์ เลิศชัยพร, สมพัน กลั่นดีมา, อัญชลี เครือตาชู, ธนะรัตน์ ลยางกูร และอมรรัตน์ เพชรดำรงสกุล. (2552). การศึกษาเปรียบเทียบเจลสำหรับเครื่องอัลตราซาวด์และคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจที่ประดิษฐ์ขึ้นเองกับที่ซื้อมาใช้ในสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี. กุมารเวชสาร, 16(3), 147-151. https://db.hitap.net/articles/1016

Aziz, A., Dar, P. E., Hughes, F., Solorzano, C., Muller, M. M., Salmon, C., Salmon, M., & Benfield, N. (2018). Cassava flour slurry as a low‐cost alternative to commercially available gel for obstetrical ultrasound: a blinded non‐inferiority trial comparison of image quality. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 125(9), 1179-1184. https://doi.org/10.1111/1471-0528.15169

Karam, L. B., Grossmann, M. V. E., Silva, R. S. S. F., Ferrero, C., & Zaritzky, N. E. (2005). Gel textural characteristics of corn, cassava and yam starch blends: a mixture surface response methodology approach. Starch-Stärke, 57(2), 62-70. https://doi.org/10.1002/star.200400328

Punyanitya, S., Koonawoot, R., Raksanti, A., Thiansem, S., & Chankachang, P. (2024). Novel rice gel for ultrasound applications: Physical and chemical properties. Greater Mekong Subregion Medical Journal, 4(1), 23–35. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/gmsmj/article/view/266110

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-31

รูปแบบการอ้างอิง

สุกสิ ธ., ดอนิ ม., กลั่นดีมา ส., & ตันศรีประภาศิริ ค. (2026). การพัฒนาสูตรเจลอัลตราซาวด์จากแป้งมันสำปะหลังเพื่อการเรียนการสอน สำหรับนักศึกษารังสีเทคนิค วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก. วารสารเทคโนโลยีทางการแพทย์และสหเวชศาสตร์, 2(2), e5085. สืบค้น จาก https://he04.tci-thaijo.org/index.php/JMAS/article/view/5085

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย