ความรุนแรงและปัจจัยเสี่ยงของการติดเชื้อโควิด-19 ในหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด: การศึกษาแบบภาคตัดขวางในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • พิมลพรรณ ต่างวิวัฒน์ สำนักที่ปรึกษา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี
  • ฐิติภรณ์ ตวงรัตนานนท์ สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย และ สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี ประเทศไทย
  • วรรณชนก ลิ้มจำรูญ สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี
  • เบญจวรรณ อิ้งทม สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี
  • ชมพูนุท โตโพธิ์ไทย สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย และ สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี ประเทศไทย; คณะสาธารณสุขศาสตร์ Saw Swee Hock, National University of Singapore และ National University Health System ประเทศสิงคโปร์
  • ฐิติกร โตโพธิ์ไทย สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี ประเทศไทย; คณะสาธารณสุขศาสตร์ Saw Swee Hock, National University of Singapore และ National University Health System ประเทศสิงคโปร์; กองกิจกรรมทางกายภาพและสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี ประเทศไทย

คำสำคัญ:

โควิด-19, การตั้งครรภ์, มารดา, ความรุนแรง, ประเทศไทย

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและเหตุผล: การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 (COVID-19) ก่อให้เกิดวิกฤติทางสุขภาพที่สำคัญ โดยมีผู้ป่วยหลายล้านคนทั่วโลก หญิงตั้งครรภ์เป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่อการเจ็บป่วยที่รุนแรงจนถึงการเสียชีวิต ผู้ที่ตั้งครรภ์และติดเชื้อโควิด-19 มีโอกาสต้องเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักและใช้เครื่องช่วยหายใจสูงกว่าผู้ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรุนแรงของการติดเชื้อโควิด-19 ในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอดในประเทศไทย และค้นหาปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับระดับความรุนแรง

ระเบียบวิธีศึกษา: การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง โดยใช้ข้อมูลจากระบบรายงานทั่วประเทศของหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดที่ติดเชื้อโควิด-19 ในประเทศไทย โดยสำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย โดยผลลัพธ์ที่ต้องการในการศึกษานี้คือระดับความรุนแรงของการติดเชื้อโควิด-19 ในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด (ไม่มีอาการหรือมีอาการเล็กน้อย และอาการรุนแรงระดับปานกลางถึงมาก) ตัวแปรที่เกี่ยวข้องคือลักษณะของผู้เข้าร่วม ประกอบด้วย อายุ สัญชาติ จำนวนวัคซีนโควิด-19 ที่ได้รับ และอายุครรภ์ขณะเกิดการติดเชื้อ การวิเคราะห์ใช้การถดถอยโลจิสติกแบบหลายตัวแปรเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรเหล่านี้และความรุนแรงของการติดเชื้อโควิด-19

ผลการศึกษา: การศึกษานี้วิเคราะห์ข้อมูลหญิงตั้งครรภ์หรือหลังคลอดที่ติดเชื้อโควิด-19 จำนวน 12,579 ราย ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มไม่มีอาการหรือมีอาการเล็กน้อย คือร้อยละ 87 ส่วนกลุ่มที่มีอาการรุนแรงระดับปานกลางถึงมากมีร้อยละ 13 หญิงตั้งครรภ์ในกลุ่มอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป มีโอกาสสูงสุดที่จะมีอาการรุนแรงระดับปานกลางถึงมาก (adjusted odds ratio: AOR = 1.79, 95%CI: 1.44, 2.24) หญิงตั้งครรภ์ที่ไม่ใช่สัญชาติไทยมีโอกาสที่จะมีอาการรุนแรงสูงกว่าหญิงตั้งครรภ์สัญชาติไทย (AOR = 1.17, 95%CI: 1.03, 1.34) ส่วนหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับวัคซีนโควิด-19 จำนวน 3 ครั้ง มีโอกาสต่ำที่สุดในการมีอาการรุนแรง (AOR = 0.16, 95%CI: 0.10, 0.27) นอกจากนี้ หญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อในไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์มีโอกาสสูงที่จะมีอาการรุนแรง (AOR = 1.52, 95%CI: 1.22, 1.90)

สรุป: การศึกษานี้ช่วยสร้างความเข้าใจที่สำคัญเกี่ยวกับความรุนแรงของการติดเชื้อโควิด-19 ในหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอดในประเทศไทย แม้หญิงตั้งครรภ์ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการหรือมีอาการเล็กน้อย มาตรการป้องกันการติดเชื้อและการลดความเสี่ยงของอาการจากการติดเชื้อโควิด-19 ยังมีความสำคัญ การศึกษานี้พบว่า อายุมารดา สัญชาติ การฉีดวัคซีนโควิด-19 และช่วงการตั้งครรภ์ที่ได้รับเชื้อ เป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงของการติดเชื้อโควิด-19 ผลการศึกษานี้ยืนยันความสำคัญของมาตรการป้องกันและการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่เหมาะสมระหว่างการระบาดของโควิด-19

References

World Health Organization. Coronavirus disease (COVID-19). Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2023 Jul 17]. Available from: https://www.who.int/health-topics/coronavirus#tab=tab_1.

Ntounis T, Prokopakis I, Koutras A, Fasoulakis Z, Pittokopitou S, Valsamaki A, et al. Pregnancy and COVID-19. J Clin Med. 2022;11(22):6645-58.

Simbar M, Nazarpour S, Sheidaei A. Evaluation of pregnancy outcomes in mothers with COVID-19 infection: a systematic review and meta-analysis. J Obstet Gynaecol. 2023;43(1):2162867-87.

Allotey J, Stallings E, Bonet M, Yap M, Chatterjee S, Kew T, et al. Clinical manifestations, risk factors, and maternal and perinatal outcomes of coronavirus disease 2019 in pregnancy: living systematic review and meta-analysis. BMJ. 2020;370:m3320:1-17.

World Health Organization. Episode #43 - Pregnancy & COVID-19. Geneva: World Health Organization; 2021 [cited 2023 Jul 17]. Available from: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/media-resources/science-in-5/episode-43---pregnancy-covid-19.

Menezes MO, Takemoto MLS, Nakamura-Pereira M, Katz L, Amorim MMR, Salgado HO, et al. Risk factors for adverse outcomes among pregnant and postpartum women with acute respiratory distress syndrome due to COVID-19 in Brazil. Int J Gynaecol Obstet. 2020;151(3):415-23.

Kahankova R, Barnova K, Jaros R, Pavlicek J, Snasel V, Martinek R. Pregnancy in the time of COVID-19: towards Fetal monitoring 4.0. BMC Pregnancy Childbirth. 2023;23(1):33-50.

Aydin GA, Unal S, Ozsoy HGT. The effect of gestational age at the time of diagnosis on adverse pregnancy outcomes in women with COVID-19. J Obstet Gynaecol Res. 2021;47(12):4232-40.

Leung C, Simoes ESAC, Oliveira EA. Are in-hospital COVID-19-related mortality and morbidity in pregnancy associated with gestational age? Ultrasound Obstet Gynecol. 2022;60(2):234-42.

Ma Y, Deng J, Liu Q, Du M, Liu M, Liu J. Effectiveness and safety of COVID-19 vaccine among pregnant women in real-world studies: a systematic review and meta-analysis. Vaccines (Basel). 2022;10(2):1-17.

Tormen M, Taliento C, Salvioli S, Piccolotti I, Scutiero G, Cappadona R, et al. Effectiveness and safety of COVID-19 vaccine in pregnant women: a systematic review with meta-analysis. BJOG. 2023;130(4):348-57.

Worldometer. Coronavirus cases: worldometer. 2023 [cited 2023 Jul 29]. Available from: https://www.worldometers.info/coronavirus/.

Aye YM, Kim SJ, Suriyawongpaisal W, Hong SA, Chang YS. Utilization of postnatal care services among Thai women during the COVID-19 pandemic: results of a web-based survey. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(11):6536-49.

Department of Medical Services. Guidelines for the diagnosis, management, and prevention of hospital-acquired COVID-19 infections, revised edition, April 18, 2023. Bangkok: HFocus; 2023 [cited 2023 Oct 17]. Available from: https://www.hfocus.org/sites/default/files/files_upload/aenwthangewchptibatilasud.pdf.

Biswas M, Rahaman S, Biswas TK, Haque Z, Ibrahim B. Association of sex, age, and comorbidities with mortality in COVID-19 patients: a systematic review and meta-analysis. Intervirology. 2020:1-12.

Mesas AE, Cavero-Redondo I, Alvarez-Bueno C, Sarria Cabrera MA, Maffei de Andrade S, Sequi-Dominguez I, et al. Predictors of in-hospital COVID-19 mortality: a comprehensive systematic review and meta-analysis exploring differences by age, sex and health conditions. PLoS One. 2020;15(11):e0241742:1-23.

Patel U, Malik P, Usman MS, Mehta D, Sharma A, Malik FA, et al. Age-adjusted risk factors associated with mortality and mechanical ventilation utilization amongst COVID-19 hospitalizations: a systematic review and meta-analysis. SN Compr Clin Med. 2020;2(10):1740-9.

Uansri S, Kunpeuk W, Julchoo S, Sinam P, Phaiyarom M, Suphanchaimat R. Perceived barriers of accessing healthcare among migrant workers in Thailand during the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) pandemic: a qualitative study. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(10):1-11.

Gilder ME, Moo P, Hashmi A, Praisaengdet N, Wai K, Pimanpanarak M, et al. “I can’t read and don’t understand”: health literacy and health messaging about folic acid for neural tube defect prevention in a migrant population on the Myanmar-Thailand border. PLoS One. 2019;14(6):e0218138:1-17.

Holumyong C, Ford K, Sajjanand S, Chamratrithirong A. The access to antenatal and postpartum care services of migrant workers in the Greater Mekong subregion: the role of acculturative stress and social support. J Pregnancy. 2018:1-12.

Phanwichatkul T, Schmied V, Liamputtong P, Burns E. The perceptions and practices of Thai health professionals providing maternity care for migrant Burmese women: an ethnographic study. Women Birth. 2022;35(4):e356-e68.

Tschirhart N, Jiraporncharoen W, Thongkhamcharoen R, Yoonut K, Ottersen T, Angkurawaranon C. Including undocumented migrants in universal health coverage: a maternal health case study from the Thailand-Myanmar border. BMC Health Serv Res. 2021;21(1):1315:1-9.

Azami M, Nasirkandy MP, Esmaeili Gouvarchin Ghaleh H, Ranjbar R. COVID-19 vaccine acceptance among pregnant women worldwide: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2022;17(9):e0272273:1-19.

Bhattacharya O, Siddiquea BN, Shetty A, Afroz A, Billah B. COVID-19 vaccine hesitancy among pregnant women: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2022;12(8):e061477:1-6.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

27-06-2024

How to Cite

1.
ต่างวิวัฒน์ พ, ตวงรัตนานนท์ ฐ, ลิ้มจำรูญ ว, อิ้งทม เ, โตโพธิ์ไทย ช, โตโพธิ์ไทย ฐ. ความรุนแรงและปัจจัยเสี่ยงของการติดเชื้อโควิด-19 ในหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด: การศึกษาแบบภาคตัดขวางในประเทศไทย. J Health Syst Res [อินเทอร์เน็ต]. 27 มิถุนายน 2024 [อ้างถึง 4 เมษายน 2025];18(2):251-63. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/j_hsr/article/view/1478

ฉบับ

บท

นิพนธ์ต้นฉบับ