กิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพในโรงพยาบาล: ผลการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

ภรณี เหล่าอิทธิ; ปิยะ หาญวรวงศ์ชัย

ผู้แต่ง

ภรณี เหล่าอิทธิ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ปิยะ หาญวรวงศ์ชัย ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

กิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ, โรงพยาบาล, การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

การสร้างเสริมสุขภาพในโรงพยาบาลเป็นแนวนโยบายที่มีโอกาสในการช่วยเสริมความเข้มแข็งของมาตรการการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพ โดยเฉพาะในส่วนของการปรับให้โรงพยาบาลเอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ เพราะการให้บริการของสถานพยาบาลต่างๆ มีโอกาสได้พบกับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง ทั้งที่เป็นผู้ป่วย ญาติ และผู้มารับบริการอื่นๆ รวมถึงบุคลากรของสถานพยาบาลนั้นๆ เอง โดยกิจกรรมที่สามารถดำเนินการมีได้หลายด้าน และครอบคลุมปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ได้หลากหลาย

จากการทบทวนวรรณกรรมเบื้องต้น พบว่างานวิจัยด้านสร้างเสริมสุขภาพที่ผ่านมา ยังไม่มีการศึกษารายการของกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพที่เกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ มีเพียงการวิจัยกิจกรรมที่ได้ทำและผลการดำเนินงานบางส่วน การศึกษานี้จึงมุ่งเน้นการรวบรวมกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพในโรงพยาบาลที่มีการทบทวนอย่างเป็นระบบในฐานข้อมูลนานาชาติเพื่อรวบรวมรูปแบบและกิจกรรมที่เกิดขึ้น รวมถึงกลุ่มเป้าหมายของการดำเนินกิจกรรม เพื่อพัฒนาเป็นฐานข้อมูลกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพในโรงพยาบาลที่จะช่วยให้นำไปต่อยอดในการทำกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพในประเทศไทย และอาจนำไปต่อยอดในการจัดการทรัพยากรทั้งด้านกำลังคนและกำลังทรัพย์ในการสร้างเสริมสุขภาพผ่านโรงพยาบาล เพื่อให้การบริหารจัดการกิจกรรมต่างๆ มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

การศึกษานี้กระทำโดยการทบทวนบทความวิชาการนานาชาติจากฐานข้อมูล Pubmed อย่างเป็นระบบ และรวบรวมรายการกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพที่เกิดขึ้นในโรงพยาบาล พบว่ามีบทความ 10 เรื่องที่เข้าเกณฑ์ คือมีกิจกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ เช่น การสอนให้ออกกำลังกาย การควบคุมอาหาร การลด-ละ-เลิกบุหรี่และเหล้า การสอนให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ การจัดการความเครียดในผู้ดูแลผู้ป่วย การจัดกิจกรรมลดปัจจัยเสี่ยงสุขภาพในผู้ป่วยทางจิต

ทั้งนี้ เชื่อว่าผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลต่างๆ จะสามารถนำผลการศึกษานี้ไปพิจารณาในการปรับปรุงการบริหารจัดการงานสร้างเสริมสุขภาพให้เหมาะสมมากขึ้นได้ และยังอาจสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการต่อยอดการศึกษาวิจัยด้านการสร้างเสริมสุขภาพของโรงพยาบาลได้อีกด้วย

เอกสารอ้างอิง

Pickett GE, Hanlon JJ. Public health: administration and practice. 9th ed. St. Louis: Times Mirror/Mosby College Pub.; 1990.

McQueen DV, De Salazar L. Health promotion, the Ottawa Charter and developing personal skills’: a compact history or 25 years. Health Promot Int 2011; 26 Suppl: 2ii-194-201.

World Health Organization. Health promotion in hospitals: evidence and quality management. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2005.

Groene O, Jorgensen SJ. Health promotion in hospitals--a strategy to improve quality in health care. Eur J Public Health 2005;15(1):6-8.

World Health Organization. Milestones in health promotion: statements from Global Conferences. Geneva: World Health Organization; 2009.

Bureau of Health Promotion, Department of Health. Success stories of health promoting hospital. Nonthaburi: Bureau of Health Promotion, Department of Health; 2011. (in Thai)

Bureau of Policy and Strategy, Ministry of Public Health. Public health statistics A.D. 2010. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2011. (in Thai)

Ministry of Public Health. Annual Report 2011. Nonthaburi: Department of Disease Control, Ministry of Public Health; 2012. (in Thai)

Ministry of Public Health. Health promoting hospital: Standard of HPH, HPH PLUS, integration of Department of Health and Department of Disease Control. Nonthaburi: Department of Disease Control, Ministry of Public Health; 2009. (in Thai)

Grol R, Grimshaw J. From best evidence to best practice: effective implementation of change in patients’ care. The Lancet 2003;362(9391):1225-30.

Anderson L, Scrimshaw S, Fullilove M, Fielding J, Normand J. Culturally competent healthcare systems: a systematic review. American Journal of Preventive Medicine 2003;24(3):68-79.

Tricco AC, Cogo E, Holroyd-Leduc J, Sibley KM, Feldman F, Kerr G, et al. Efficacy of falls prevention interventions: protocol for a systematic review and network meta-analysis. Systematic reviews 2013;2:38.

Oliver D, Hopper A, Seed P. Do hospital fall prevention programs work? A systematic review. J Am Geriatr Soc 2000;48(12):1679-89.

Okelo SO, Butz AM, Sharma R, Diette GB, Pitts SI, King TM, et al. Interventions to modify health care provider adherence to asthma guidelines: a systematic review. Pediatrics 2013;132(3):517-34.

Bravata DM, Gienger AL, Holty JE, Sundaram V, Khazeni N, Wise PH, et al. Quality improvement strategies for children with asthma: a systematic review. Arch Pediatr Adolesc Med 2009;163(6):572-81.

Bussey-Smith KL, Rossen RD. A systematic review of randomized control trials evaluating the effectiveness of interactive computerized asthma patient education programs. Annals of allergy, asthma & immunology: official publication of the American College of Allergy, Asthma, & Immunology 2007;98(6):507-16; quiz 16, 66.

Berkowitz SA, Aragon K, Hines J, Seligman H, Lee S, Sarkar U. Do clinical standards for diabetes care address excess risk for hypoglycemia in vulnerable patients? A systematic review. Health Services Research 2013;48(4):1299-310.

Yu CH, Bahniwal R, Laupacis A, Leung E, Orr MS, Straus SE. Systematic review and evaluation of web-accessible tools for management of diabetes and related cardiovascular risk factors by patients and healthcare providers. J Am Med Inform Assoc 2012;19(4):514-22.

Hutter N, Schnurr A, Baumeister H. Healthcare costs in patients with diabetes mellitus and comorbid mental disorders--a systematic review. Diabetologia 2010;53(12):2470-9.

Liberati A, Altman DG, Tetzlaff J, Mulrow C, Gøtzsche PC, Ioannidis JPA, et al. The PRISMA statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: explanation and elaboration. PLOS Medicine 2009;6(7):e1000100.

Moher D, Liberati A, Tetzlaff J, Altman DG. Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: the PRISMA statement. International Journal of Surgery 2010;8(5):336-41.

Dartmouth Library. Dartmouth research guide [internet]. 2014 [accessed 2019 August 25]. Available from: https://www.dartmouth.edu/~biomed/services.htmld/EBP_docs/CriticalAppraisalWorksheetSys-Review.pdf.

Critical Appraisal Skills Programme. CASP Systematic Review Checklist [online]. 2018 [accessed 2019 August 25]. Available from: https://casp-uk.net/wp-content/uploads/2018/01/CASP-Systematic-Review-Checklist_2018.pdf.

Chi DL. Reducing Alaska Native paediatric oral health disparities: a systematic review of oral health interventions and a case study on multilevel strategies to reduce sugar-sweetened beverage intake. Int J Circumpolar Health 2013;72:21066.

Bradshaw T, Lovell K, Harris N. Healthy living interventions and schizophrenia: a systematic review. J Adv Nurs 2005;49(6):634-54.

Baer HJ, Cho I, Walmer RA, Bain PA, Bates DW. Using electronic health records to address overweight and obesity: a systematic review. Am J Prev Med 2013;45(4):494-500.

Bertholet N, Daeppen JB, Wietlisbach V, Fleming M, Burnand B. Reduction of alcohol consumption by brief alcohol intervention in primary care: systematic review and meta-analysis. Arch Intern Med 2005;165(9):986-95.

Brereton L, Carroll C, Barnston S. Interventions for adult family carers of people who have had a stroke: a systematic review. Clin Rehabil 2007;21(10):867-84.

Chan CW, Perry L. Lifestyle health promotion interventions for the nursing workforce: a systematic review. Journal of Clinical Nursing 2012;21(15-16):2247-61.

Renfrew MJ, Craig D, Dyson L, McCormick F, Rice S, King SE, et al. Breastfeeding promotion for infants in neonatal units: a systematic review and economic analysis. Health Technol Assess (Winch Eng) 2009;13(40):1-146.

Monasta L, Batty GD, Macaluso A, Ronfani L, Lutje V, Bavcar A, et al. Interventions for the prevention of overweight and obesity in preschool children: a systematic review of randomized controlled trials. Obesity reviews 2011;12(5):e107-18.

Spiby H, McCormick F, Wallace L, Renfrew MJ, D’Souza L, Dyson L. A systematic review of education and evidence-based practice interventions with health professionals and breast feeding counsellors on duration of breast feeding. Midwifery 2009;25(1):50-61.

Lam OL, Zhang W, Samaranayake LP, Li LS, McGrath C. A systematic review of the effectiveness of oral health promotion activities among patients with cardiovascular disease. Int J Cardiol 2011;151(3):261-7.

Health Promotion Division, Department of Health. Health promoting hospital: success stories. Nonthaburi: Health Promotion Division, Department of Health; 2001.

Laoitthi P. Development of cost-based health promotion activity index in Ministry of Public Health distric hospitals (doctoral dissertation). Bangkok: Chulalongkorn University; 2017.