ผลของการพัฒนาโปรแกรมการสร้างเสริมสุขภาพ การรับรู้ความสามารถของตนเอง ต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้ โรงพยาบาลมุกดาหาร

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาโปรแกรมการสร้างเสริมสุขภาพ การรับรู้ความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้และประเมินผลของโปรแกรมฯ ดังกล่าววิธีการวิจัย: เป็นการวิจัยและพัฒนา การศึกษาระหว่าง พฤษภาคม 2568 ถึง กุมภาพันธ์2569 กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจำนวน 300 คน เลือกแบบเฉพาะเจาะจง และสุ่มแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 150 คน และกลุ่มควบคุม 150 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย โปรแกรม HEART-3 Program แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินการรับรู้ความสามารถของตนเอง แบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพ แบบบันทึกข้อมูลทางสุขภาพ และแบบประเมินความพึงพอใจ การพัฒนาโปรแกรมดำเนินตามกระบวนการพัฒนาคุณภาพ 3 ระยะ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Paired t-test, Independent t-test และ Chi-square ขณะที่ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content analysis)
ผลการวิจัย: ได้โปรแกรมชื่อ HEART-3 Program (Hypertension Elderly Activation & Resilience Training) ซึ่งประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ การเสริมสร้างความรู้โรคความดันโลหิตสูง พฤติกรรมการดูแลสุขภาพ และการปฏิบัติตามคำแนะนำทางด้านสุขภาพ ส่งผลให้กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมสุขภาพดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<.05) โดยค่าการรับรู้ความสามารถของตนเองเพิ่มขึ้นเป็น 155.78±12.46 คะแนน พฤติกรรมการดูแลสุขภาพเพิ่มขึ้นเป็น 101.49±9.13 คะแนน ความรู้เกี่ยวกับโรคเพิ่มขึ้นเป็น 16.03±1.28 คะแนน ค่าความดันโลหิตขณะบีบตัวและขณะคลายตัวลดลงเป็น 132.1±10.57 และ 85.3±6.82 มม.ปรอท ตามลำดับ และอัตราการควบคุมความดันโลหิตสูงขึ้นเป็นร้อยละ 86.0 ซึ่งมีผลแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ( p-value <.05)
สรุป: โปรแกรม HEART-3 Program มีผลต่อการสร้างเสริมสุขภาพ การรับรู้ความสามารถ และพฤติกรรมการควบคุมความดันโลหิตของผู้สูงอายุได้อย่างแท้จริง