การประเมินผลการเปิดรับข่าวสาร ความรู้ พฤติกรรมการป้องกันโรคติดต่อนำโดยยุงลายของประชาชน ปี 2568
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคติดต่อนำโดยยุงลาย ได้แก่ โรคไข้เลือดออก โรคไข้ปวดข้อยุงลาย และโรคติดเชื้อไวรัสซิกาเป็นโรคประจำถิ่นของประเทศไทยซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย กองโรคติดต่อนำโดยแมลงได้ดำเนินการผลิตสื่อต้นแบบเผยแพร่ผ่านช่องทางต่างๆ เพื่อให้ประชาชนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การป้องกันโรคติดต่อนำโดยยุงลาย แต่ยังคงพบผู้ป่วยจำนวนมากและมีการกระจายทั่วประเทศสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดของการดำเนินงาน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องประเมินผลการสื่อสารและประชาสัมพันธ์เรื่องโรคติดต่อนำโดยยุงลายของประชาชน การศึกษาในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างจำนวน 1,000 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด และสถิติไคสแควร์ (Chi-Square) ในการทดสอบความสัมพันธ์ ผลการศึกษาพบว่า ช่องทางที่กลุ่มตัวอย่างได้รับสื่อโรคติดต่อนำโดยยุงลายมากที่สุด คืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ร้อยละ 65.0 รูปแบบสื่อโรคติดต่อนำโดยยุงลายที่ต้องการมากที่สุด คือ สื่อภาพเคลื่อนไหว ร้อยละ 42.8 และประเด็นเนื้อหาที่ต้องการทราบมากที่สุด คือ ด้านการป้องกัน ร้อยละ 76.7 อีกทั้งการเปิดรับข่าวสารมีความสัมพันธ์กับความรู้โรคไข้เลือดออกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.015) และมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.005)ดังนั้นควรเผยแพร่ข่าวสารโรคติดต่อนำโดยยุงลายในรูปแบบที่ประชาชนต้องการ และผ่านช่องทางที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย เพื่อเพิ่มระดับความรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคติดต่อนำโดยยุงลายที่เหมาะสม
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารสถาบันราชประชาสมาสัย ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ ไม่ใช่ความเห็นกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้นิพนธ์จำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
นโยบายส่วนบุคคล
ชื่อและที่อยู่อีเมลที่ระบุในวารสารสถาบันราชประชาสมาสัย จะถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์ตามที่ระบุไว้ ในวารสารเท่านั้น และจะไม่ถูกนำไปใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น หรือต่อบุคคลอื่นใด
เอกสารอ้างอิง
Department of Disease Control (TH), Division of Vector Borne Diseases. Guidelines for surveillance, prevention and control of Aedes-borne diseases for public health officers, 2021. Bangkok: Aksorn graphic and design Publishing; 2021. (in Thai)
Department of Disease Control (TH), Division of Vector Borne Diseases. Operational measures for surveillance, prevention, and control of Aedes-borne infectious disease outbreaks, 2024 [Internet]. Nonthaburi. Division of Vector Borne Diseases; 2024 [cited 2025 Feb 16]. 6 p. Available from: https://drive.google.com/file/d/1EMO3bqSZMB3yKAsnEbvGep6ZuPtypypM/view (in Thai)
Department of Disease Control (TH), Division of Vector Borne Diseases. Strategic plan for vector-borne disease management 2023–2032. Bangkok: Aksorn Graphic and Design Publishing; 2022. (in Thai)
Sriboonthip N, Ponrachom C, Chumkesornkolkit P, Chayyaphong A. Media exposure, perception, knowledge and behaviors protecting diseases and health hazard of Thai citizens in 2018. Acad J Thailand Natl Sport Univ. 2020;12(3):44-57. (in Thai)
Boonchutima S, Kachentawa K, Limpavithayakul M, Prachansri A. Longitudinal study of Thai people media exposure, knowledge, and behavior on dengue fever prevention and control. J Infect Public Health. 2017;10(6):836-841.
Yang Q, Wu S. How social media exposure to health information influences Chinese people’s health protective behavior during air pollution: a theory of planned behavior perspective. Health communication. 2021;36(3):324-333.
Department of Health Service Support (TH), Health education division. Report on access to and use of information for food consumption among working-age population. Nonthaburi: Health education division; 2017. (in Thai)
Tunyarak H, Chuaikhlai C. Knowledge, attitudes and dengue hemorrhagic fever prevention of citizens’ behavior in Kreng sub-district, Cha-Ut district, Nakhon Si Thammarat. The 10th Hatyai national and international conference; 12-13 Jul 2019; Hatyai University, Songkhla. Songkhla: 2019. 1505-1514. (in Thai)
Meekhun R, Saliach K, Songsri C. Factors associated with the prevention and control behavior of dengue hemorrhagic feveramong Ban Nong I Bao people, Khonyung subdistrict, Kutchap district, UdonThani. Nursing, Health, and Education Journal. 2019;2(2):26-34. (in Thai)
Punthmatharith B, Kongsang L, Kongpet J, Khamchan P, Prateepchaikul L, Pulpraphai P. Predictive factors of preventive and control communicable diseases behaviors among guardians at home. Songklanagarind J Nursing. 2019;39(2):23-36. (in Thai)
Alves RF, Precioso J, Becoña E. Smoking behavior and secondhand smoke exposure among university students in northern Portugal: relations with knowledge on tobacco use and attitudes toward smoking. Pulmonology. 2022;28(3):193–202.
Bloom BS. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
Best JW. Research in education. Boston: Allyn and Bacon; 1997.
The National Broadcasting and Telecommunication Commission. Media Consumption Behavior and Trends of Thai People [Internet]. Bangkok: The National Broadcasting and Telecommunication Commission; 2019 [cited 2025 Jul 29]. 12 p. Available from: https://broadcast.nbtc.go.th/data/academic/file/621200000005.pdf (in Thai)
Yaebkai Y. The model of performance development for village health volunteers [dissertation]. Phitsanulok: Naresuan University; 2020. 311 p. (in Thai)
Chaimay B, Rakkua P. Factors affecting the role of dengue hemorrhagic fever prevention and control among village health volunteers. Thaksin J. 2018;21(1):31-9. (in Thai)
Kotchapong S, Rojanatrakul T. Performance according to the role of village health volunteers in Bangkrathum district, Phitsanulok province. J MCU Buddhapanya. 2021;6(2):108-19.(in Thai)
Wongpirom R, Panyakhomchanthaphun P. An evaluation of health literacy in prevention and control of mosquito-borne diseases of people in Ubon Ratchathani and Mukdahan province. The Office of Disease Prevention and Control 10th Journal. 2024;22(2):9-24. (in Thai)
Charatsengchirachot T. Knowledge, attitude and use behavior of TikTok application of people in Chanthaburi province. J Commun Arts Rev. 2025;29(1):15-24. (in Thai)
Asana K. Usage and format of content for seniors in the TikTok application. J Innov Technol Manag Commun. 2025;2(1):91–100. (in Thai)
Pinkaew N, Diteeyont W. Comparison in student learning achievement between using static infographics and motion infographics techniques in subject Buddhist days for middle school students. Suthiparithat J. 2020;34(109):33–45. (in Thai)
Bureau of Risk Communication and Health Behavior Development. A survey of information needs about disease and health risks and media consumption behavior among working group population in Thailand [Internet]. Bangkok: Aksorn graphic and design Publishing; 2021 [cited 2025 Au 1]. 292 p. Available from: https://www.ddc.moph.go.th/uploads/publish/ 1167520210816134948.pdf (in Thai)
Imsang J, Worakullattanee K. Media exposure, knowledge, attitude, and practice of people towards the management of plastic bags. J Mass Commun. 2021;9(1):246-75. (in Thai)
Sookraset M, Patthananurux P, Kachentaraphan P. The relationship between media exposure from village health volunteers and knowledge about AIDS of health services clients at Mueang district, Pathum Thani. VRU Res Dev J Sci Technol. 2017;12(2):57–67. (in Thai)
Sripairoj K, Sarayuthpitak J, Rodpipat S. Media exposure, perception, knowledge, and behaviors in health protection on pandemic for junior high school students: case of COVID-19. Acad J Thailand Natl Sport Univ. 2022;14(3):131-41. (in Thai)
Jaikhang S. Media exposure, drinking behavior and opinions on marketing communication activities of drinkers toward the alcoholic beverage business. [Master’s thesis]. Pathumthani: Thammasat University; 2022. 173 p. (in Thai)
