การพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรม โดยวิธี DMTM ในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยวิธี Diabetes Medication Therapy Management (DMTM) ในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม โดยเป็นวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ บุคลากรทีมสหวิชาชีพที่ จำนวน 15 คน และผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน จำนวน 150 คน เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน แบบประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ EQ-5D-5L แบบสอบถามความพึงพอใจของบุคลากรทีมสหวิชาชีพ การสนทนากลุ่ม และสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา สถิติ paired t-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัญหาของผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน ได้แก่ ผู้ป่วยมีความรู้และทักษะในการใช้ยาฉีดอินซูลินไม่เพียงพอ พฤติกรรมการใช้ยาที่ไม่ถูกต้อง ขาดความมั่นใจในการจัดการตนเอง ส่งผลให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ตามเป้าหมาย ขณะเดียวกันกระบวนการดูแลยังขาดการทบทวนการใช้ยาอย่างเป็นระบบ และบทบาทของเภสัชกรในการจัดการปัญหาที่เกี่ยวข้องกับยายังไม่ชัดเจน 2) การแก้ไขปัญหาโดยการพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยวิธี DMTM ผ่านการประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมกับทีมสหวิชาชีพ เพื่อกำหนดกระบวนการทบทวนการใช้ยา การประเมินและแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับยา การให้คำปรึกษาเชิงลึกแบบรายบุคคล และการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งเสริมสร้างความรู้ ทักษะ และการมีส่วนร่วมของผู้ป่วยในการจัดการตนเอง 3) ผลการแก้ไขปัญหาพบว่า หลังการดำเนินงานตามรูปแบบ DMTM ผู้ป่วยมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานและการใช้ยาฉีดอินซูลินเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่า HbA1c ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และบุคลากรทีมสหวิชาชีพมีความพึงพอใจต่อรูปแบบดังกล่าวในระดับมากถึงมากที่สุด