การพัฒนารูปแบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดงยาง

บทคัดย่อ

        การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์และปัญหาการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 2) พัฒนารูปแบบการดูแลระยะยาวโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และ 3) ประเมินผลการใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ดำเนินการในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดงยาง จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้สูงอายุจำนวน 482 คน ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงจำนวน 30 คน ผู้ดูแลหลักจำนวน 30 คน และเครือข่ายชุมชน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบประเมิน Barthel ADL แบบทดสอบความรู้ แบบสอบถามความพึงพอใจ และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนาและ Paired t-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

        ผลการศึกษา พบว่า 1) ปัญหาการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง พบว่า ผู้สูงอายุร้อยละ 12.13 มีภาวะพึ่งพิง โดยมีคะแนน ADL เฉลี่ยเท่ากับ 8.90 คะแนน อีกทั้งผู้ดูแลขาดความรู้ และระบบบริการยังขาดความต่อเนื่อง 2) ผลการพัฒนารูปแบบ พบว่า รูปแบบทีพัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ การกำหนดบทบาทหน้าที่ของเครือข่ายชุมชน การพัฒนาศักยภาพผู้ดูแล และการจัดระบบบริการดูแลต่อเนื่อง 3)ผลการ การทดลองใช้รูปแบบ 6 เดือน พบว่า คะแนนความรู้ของผู้ดูแลเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) จากค่าเฉลี่ย 8.20 เป็น 13.40 คะแนน และคะแนน ADL ของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) จากค่าเฉลี่ย 8.37 เป็น 11.27 คะแนน โดยผู้ดูแลมีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด (= 4.57, SD = 0.49) 4) ผลการสะท้อนผล พบว่า รูปแบบช่วยเพิ่มความรู้และความมั่นใจของผู้ดูแล ส่งเสริมการดูแลอย่างต่อเนื่อง และเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบบริการสุขภาพชุมชน

        สรุปได้ว่า รูปแบบการดูแลระยะยาวโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนสามารถเพิ่มความสามารถในการดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุ และการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลจะเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบการดูแลระยะยาวในชุมชน