การศึกษาปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพจากการทำงานและผลกระทบต่อการเจ็บป่วยของแรงงานนอกระบบกลุ่มทำพัด อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
แรงงานนอกระบบ, กลุ่มทำพัด, ปัจจัยคุกคาม, ผลกระทบต่อการเจ็บป่วยบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำงานของแรงงานนอกระบบกลุ่มทำพัด (2) ศึกษาการเจ็บป่วยและบาดเจ็บที่เกี่ยวเนื่องจากการทำงานของแรงงานนอกระบบ กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มประชากรทำพัดในอำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 102 คนโดยเครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบสัมภาษณ์ปัจจัยคุกคามสุขภาพ การเจ็บป่วยและบาดเจ็บที่เกี่ยวเนื่องจากการทำงานของกลุ่มทำพัด แบบสัมภาษณ์ประกอบด้วย 3 คือส่วนที่ 1 ข้อมูลส่วนบุคคลและการประกอบอาชีพได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส โรคประจำตัว รายได้ของครัวเรือน ส่วนที่ 2 เป็นปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำงาน ส่วนที่ 3 แบบสอบถามการเจ็บป่วยและบาดเจ็บที่เกี่ยวเนื่องจากการสัมผัสปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำงาน
ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยคุกคามสุขภาพที่สำคัญของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ด้านการยศาสตร์ คือ การใช้มือหรือแขนซ้ำๆ (84.27%) การนั่งกับพื้นตลอดเวลาทำงาน (66.67%) และการก้ม/บิดเอี้ยวลำตัว (49.01%) ด้านเคมี คือ การสัมผัสสีและกาว (25.49%) และฝุ่นไม้/ฝุ่นผ้า (33.33%) โดยมีร้อยละ 70.59 ทำงานกับวัตถุดิบมีความคม อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ปวดคอ (89.22%) ปวดหลัง (59.80%) ปวดแขน มือ ข้อมือ นิ้วมือ (41.18%) และตาล้า (30.39%) ร้อยละ 75.93 เคยบาดเจ็บเล็กน้อยจากของมีคม (77.78%) นิ้วมือและข้อมือ (72.22%) ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ ได้แก่ การสัมผัสตัวทำละลาย (OR=13.8) เสียงดัง (OR=6.2) แสงไม่พอ (OR=3.1) นั่งนาน และทำงานกับของมีคม (OR=12.6) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิต (p<.05 การศึกษาชี้ว่า ควรส่งเสริมการเฝ้าระวังด้านอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม เพื่อป้องกันและควบคุมการเจ็บป่วยและบาดเจ็บที่เกี่ยวเนื่องจากงานอย่างมีประสิทธิภาพส่งผลต่อสุขภาพการทำงานของคนงานกลุ่มทำพัด
เอกสารอ้างอิง
จักร์พันธ์ เพ็ชรภูมิ. (2565). วิจัยเชิงปฏิบัติการแก้ไขปัญหาสาธารณสุขในชุมชน (พิมพ์ครั้งที่ 2). พิษณุโลก:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จันจิราภรณ์ จันต๊ะ. (2562). การประเมินสิ่งคุกคามทางสุขภาพกับปัญหาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย เพื่อเสนอแนะแนวทางเชิงนโยบายของผู้สูงอายุในชุมชนสะลวง-ขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่.มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
นฤมล อรุโณทัย, บวร ทรัพยสิงห์, และคณะ. (2565). สำรวจสถานการณ์แรงงานนอกระบบ: บทสำรวจเครือข่ายสถานะองค์ความรู้ ความเสี่ยง และแนวปฏิบัติ พ.ศ. 2565-67. สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มารุต ตำหนักโพธิ. (2560). กลุ่มอาการผิดปกติจากความสั่นสะเทือนเฉพาะมือและแขนในกลุ่มอาชีพต่างๆ.วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย, 7(3), 293-301.
รุจาธร อินทรตุล, วรันธรณ์ จงรุ่งโรจน์สกุล, ชวพรพรรณ จันทร์ประสิทธิ์, และธานี แก้วธรรมานุกูล. (2562).ปัจจัยคุกคามสุขภาพ พฤติกรรมการทำงาน การเจ็บป่วยและบาดเจ็บที่เกี่ยวเนื่องกับการทำงานของแรงงานนอกระบบ กรณีกลุ่มแกะลำไย. พยาบาลสาร, 46(2), 23-35.
สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2565). สำรวจสถานการณ์แรงงานนอกระบบ: บทสำรวจเครือข่าย สถานะองค์ความรู้ ความเสี่ยง และแนวปฏิบัติ. สืบค้นจาก
สถิติแห่งชาติ, สำนักงาน. (2568). สรุปผลการสำรวจภาวะการทำงานของประชากรเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักบริหารการทะเบียน. (2568). สถิติจำนวนประชากรและบ้านทั่วราชอาณาจักร ณ วันที่ 31 ธันวาคม2567. กรมการปกครอง.
สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2566). เอกสารประกอบการอบรมหลักสูตรการจัดการอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม สำหรับเจ้าหน้าที่ในศูนย์สุขภาพชุมชน/สถานีอนามัย. ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบ้านแพรก. (2567). สรุปผลการดำเนินงานพัฒนาสุขภาพประจำปี 2567 (รายงานประจำปีเพื่อประกอบการประเมินผลการปฏิบัติงาน). พระนครศรีอยุธยา: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบ้านแพรก.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.