การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ในหอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลแกดำ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสถานการณ์และความต้องการ พัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่าย และประเมินผลของรูปแบบการวางแผนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงในหอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลแกดำ จังหวัดมหาสารคาม

วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ประกอบด้วย 4 ระยะ ได้แก่ การวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล กลุ่มเป้าหมายแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มผู้ให้ข้อมูล 2)กลุ่มเป้าหมายพัฒนารูปแบบ จำนวน 15 คน 3) กลุ่มผู้รับบริการที่เป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูง จำนวน 30 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบความรู้ แบบสอบถามความพึงพอใจ  แบบบันทึกระดับน้ำตาลในเลือด และแนวคำถามสำหรับการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัย: 1) สถานการณ์ปัญหาสำคัญ ได้แก่ การขาดความรู้และทักษะในการดูแลตนเองของผู้ป่วย การขาดบทบาทของผู้ดูแล และระบบการติดตามต่อเนื่องที่ไม่ชัดเจน 2) รูปแบบการวางแผนจำหน่ายที่พัฒนาขึ้นมี 4 ขั้นตอน ได้แก่ การประเมินแรกรับ การให้ความรู้ การทบทวนและวางแผนร่วม และการเตรียมจำหน่าย โดยบูรณาการแนวคิด D-METHOD ร่วมกับหลัก 3อ (อาหารดี ออกกำลังกาย อารมณ์ดี) และ 4ส (เลิกสูบ เลิกดื่ม สิ่งแวดล้อมดี สังคมอบอุ่น) ผลลัพธ์หลังการใช้รูปแบบ พบว่า คะแนนความรู้ของผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) (= 12.13, SD = 1.50) เมื่อเทียบกับก่อนการทดลอง ( = 8.30, SD = 1.44) และค่าระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ( = 183.10, SD = 10.05) จากก่อนการทดลอง ( = 297.97, SD = 14.85) นอกจากนี้ ผู้ป่วยมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.63, SD = 0.42) และผลการสนทนากลุ่มสะท้อนว่ารูปแบบดังกล่าวช่วยให้การดูแลมีความเป็นระบบ ผู้ป่วยมีความมั่นใจในการดูแลตนเองมากขึ้น และช่วยลดการกลับเข้ารักษาซ้ำ

สรุป: รูปแบบการวางแผนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงในหอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลแกดำ โดยบูรณาการแนวคิด D-METHOD ร่วมกับหลัก 3 อ 4 ส มีประสิทธิผลในการยกระดับความรู้ การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และความพึงพอใจของผู้ป่วย สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในโรงพยาบาลชุมชนได้