การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักแบบ Fast Track เพื่อลดระยะเวลารอคอยการผ่าตัด    และภาวะแทรกซ้อน โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม

ชยพัชร์  ฉกาจนโรดม; ฐิรนันท์  บุญทัน; ฆนาการ  แพงคำไหล

ผู้แต่ง

ชยพัชร์ ฉกาจนโรดม โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม
ฐิรนันท์ บุญทัน โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม
ฆนาการ แพงคำไหล โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยกระดูกสะโพกหัก, Fast Track, ภาวะแทรกซ้อน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักแบบ Fast Track เพื่อลดระยะเวลารอคอยการผ่าตัดและภาวะแทรกซ้อน โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ดำเนินการ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2567 ถึง เดือนกันยายน พ.ศ. 2568 ณ โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักที่ได้รับการผ่าตัด จำนวน 68 ราย และทีมสหสาขาวิชาชีพที่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการดูแลผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักแบบ BORABUE Hip Fracture Fast Track Model แบบบันทึกข้อมูลผู้ป่วย แบบประเมินภาวะแทรกซ้อน และแบบประเมินความพึงพอใจของทีมสหสาขาวิชาชีพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหา พบว่า ระบบการดูแลมีความล่าช้าในการประเมิน การประสานงาน และการเตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัด ส่งผลให้ผู้ป่วยบางรายได้รับการผ่าตัดล่าช้า และเกิดภาวะแทรกซ้อน 2) การพัฒนารูปแบบทำให้ได้ BORABUE Hip Fracture Fast Track Model ประกอบด้วย ระบบคัดกรองในห้องฉุกเฉิน ระบบแจ้งทีมออร์โธปิดิกส์ Clinical Pathway แนวทางเตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัด ระบบบริหารจัดการห้องผ่าตัด การฟื้นฟูสภาพระยะแรก และระบบการดูแลต่อเนื่องโดยทีม Intermediate Care และ Home Health Care และ 3) ผลการประเมินพบว่า ระยะเวลารอผ่าตัดเฉลี่ยลดลงจาก 94.8 ชั่วโมง เหลือ 56.3 ชั่วโมง ระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ยลดลงจาก 12.4 วัน เหลือ 8.1 วัน ผู้ป่วยที่เริ่มฟื้นฟูสภาพภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 75.00 เป็นร้อยละ 89.71 และผู้ป่วยที่จำหน่ายกลับบ้านได้ภายใน 5 วันหลังผ่าตัดเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 73.08 เป็นร้อยละ 92.65 ขณะที่อัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ ปอดอักเสบ แผลกดทับ การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ภาวะสับสนเฉียบพลัน และการติดเชื้อหลังผ่าตัดลดลง ทีมสหสาขาวิชาชีพมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการดูแลโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.69, SD = 0.47) สรุปได้ว่า BORABUE Hip Fracture Fast Track Model เป็นรูปแบบการดูแลที่เหมาะสมกับบริบทของโรงพยาบาลชุมชน สามารถลดระยะเวลารอคอยการผ่าตัด ลดภาวะแทรกซ้อน ลดระยะเวลานอนโรงพยาบาล เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของทีมสหสาขาวิชาชีพ และยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักได้อย่างมีประสิทธิผล

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์. (2566). แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ. กระทรวงสาธารณสุข.

จันทร์เพ็ญ บุญช่วย, และคณะ. (2564). การพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหักแบบ Fast Track ในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารการพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 31(2), 45–58.

สุพัตรา ศรีสุข, และคณะ. (2563). ผลของระบบ Fast Track ต่อผลลัพธ์การดูแลผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหัก. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 43(3), 78–90.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

กรมอนามัย. (2565). คู่มือการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ. กระทรวงสาธารณสุข.

สมาคมออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย. (2565). แนวทางการดูแลผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ. กรุงเทพมหานคร.

Campbell, H., Hotchkiss, R., Bradshaw, N., & Porteous, M. (1998). Integrated care pathways. BMJ, 316(7125), 133–137.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The Action Research Planner (3rd ed.). Deakin University Press.

National Institute for Health and Care Excellence. (2023). Hip fracture: Management (NG124). NICE.

Simunovic, N., Devereaux, P. J., Sprague, S., Guyatt, G. H., Schemitsch, E., Debeer, J., & Bhandari,M. (2010). Effect of early surgery after hip fracture on mortality and complications: Systematic review and meta-analysis. Canadian Medical Association Journal, 182(15), 1609–1616.

World Health Organization. (2021). Decade of Healthy Ageing: 2021–2030. World Health Organization.

Fragility Fracture Network. (2022). Global Call to Action on Fragility Fracture Care. Fragility Fracture Network.

American Academy of Orthopaedic Surgeons. (2021). Management of Hip Fractures in Older Adults: Clinical Practice Guideline.

Dyer, S. M., Crotty, M., Fairhall, N., et al. (2016). A critical review of the long-term disability outcomes following hip fracture. BMC Geriatrics, 16, 158.

National Clinical Guideline Centre. (2017). The Management of Hip Fracture in Adults. Royal College of Physicians.