การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ในอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • น้ำทิพย์ มะโรงมืด โรงพยาบาลนาดูน
  • ชลารัตน์ จรรยารุ่งทวี โรงพยาบาลนาดูน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ในอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม เป็นวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 110 คน ประกอบด้วยผู้ป่วยโรคสมาธิสั้น, ผู้ปกครอง และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ระหว่างเดือนตุลาคม 2566 ถึง กันยายน 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินอาการ แบบประเมินการมีส่วนร่วม แบบประเมินความต่อเนื่อง และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น คือ “NADUN-ADHD CARE Model” ประกอบด้วย 5 กลไกสำคัญ ได้แก่ ระบบคัดกรองเชิงรุก การให้ความรู้แบบมีส่วนร่วม ระบบดูแลแบบประสานเครือข่าย ระบบเยี่ยมบ้านและติดตามต่อเนื่อง และระบบสนับสนุนครอบครัวและชุมชน 2) การนำรูปแบบไปใช้ ผู้ป่วยมีคะแนนอาการด้านสมาธิ การอยู่ไม่นิ่ง พฤติกรรมหุนหันพลันแล่น และดื้อต่อต้านลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ระดับการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชนอยู่ในระดับสูง การเข้ารับบริการต่อเนื่องและการติดตามเยี่ยมบ้านเพิ่มขึ้น ผู้ปกครองและภาคีเครือข่ายมีความพึงพอใจในระดับมากถึงมากที่สุด

สรุป NADUN-ADHD CARE Model เป็นรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดูแลต่อเนื่อง ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย และสามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในระดับชุมชนได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แนวทางการดูแลรักษาโรคสมาธิสั้น (ADHD) สำหรับบุคลากรสาธารณสุข (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์.

ณัฐพร อินทรสมบัติ และ ทิพย์สุดา คงเสน. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมดูแลเด็กสมาธิสั้นแบบสหวิชาชีพในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสงขลา. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 47(2), 45–58.

วิไลลักษณ์ สุขอนันต์, อรอนงค์ วลีขจรเลิศ และ นิตยา มีศิลป์. (2565). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพจิตชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ชนบท: การวิจัยเชิงปฏิบัติการ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 40(3), 67–79.

ยุพิน ถิ่นคำ, สมฤดี นพเกตุ และ พิมพ์ใจ อินทร์สุวรรณ์. (2566). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความพึงพอใจของผู้รับบริการสุขภาพจิตในโรงพยาบาลชุมชน: การศึกษาแบบตัดขวาง. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 31(4), 215–228.

ศิริพร จิรวัฒน์กุล, ดวงกมล วัตราดุลย์ และ อรพินท์ สีขาว. (2565). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับโรคสมาธิสั้นในเด็กวัยเรียนไทย: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมาน. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 30(3), 145–159.

สุนิสา ชายเกตุ, รัตนาวดี ชอนตะวัน และ สุธีรา อินทรานุรักษ์. (2566). ผลของโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการโดยครอบครัวเป็นศูนย์กลางต่ออาการ ADHD และความต่อเนื่องในการรับบริการ. วารสารพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 37(1), 28–43.

อรวรรณ หนูแก้ว และ วิภา แซ่เซี้ย. (2567). บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลต่อเนื่องสำหรับเด็กโรคสมาธิสั้นในชุมชนชนบท. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 10(1), 89–104.

อรวรรณ หนูแก้ว และ วิภา แซ่เซี้ย. (2567). บทบาทของครูในการช่วยเหลือนักเรียนที่มีภาวะสมาธิสั้น: ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 47(2), 112–128.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-11-11

รูปแบบการอ้างอิง

1.
มะโรงมืด น, จรรยารุ่งทวี ช. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ในอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม. Acad J Nurse Health Sci [อินเทอร์เน็ต]. 11 พฤศจิกายน 2026 [อ้างถึง 13 พฤศจิกายน 2026];6(3):89-100. Available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/AJNHS/article/view/5445

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานผลการวิจัย