การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ในอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ในอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม เป็นวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 110 คน ประกอบด้วยผู้ป่วยโรคสมาธิสั้น, ผู้ปกครอง และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ระหว่างเดือนตุลาคม 2566 ถึง กันยายน 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินอาการ แบบประเมินการมีส่วนร่วม แบบประเมินความต่อเนื่อง และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น คือ “NADUN-ADHD CARE Model” ประกอบด้วย 5 กลไกสำคัญ ได้แก่ ระบบคัดกรองเชิงรุก การให้ความรู้แบบมีส่วนร่วม ระบบดูแลแบบประสานเครือข่าย ระบบเยี่ยมบ้านและติดตามต่อเนื่อง และระบบสนับสนุนครอบครัวและชุมชน 2) การนำรูปแบบไปใช้ ผู้ป่วยมีคะแนนอาการด้านสมาธิ การอยู่ไม่นิ่ง พฤติกรรมหุนหันพลันแล่น และดื้อต่อต้านลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ระดับการมีส่วนร่วมของครอบครัว โรงเรียน และชุมชนอยู่ในระดับสูง การเข้ารับบริการต่อเนื่องและการติดตามเยี่ยมบ้านเพิ่มขึ้น ผู้ปกครองและภาคีเครือข่ายมีความพึงพอใจในระดับมากถึงมากที่สุด
สรุป NADUN-ADHD CARE Model เป็นรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดูแลต่อเนื่อง ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย และสามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในระดับชุมชนได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แนวทางการดูแลรักษาโรคสมาธิสั้น (ADHD) สำหรับบุคลากรสาธารณสุข (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์.
ณัฐพร อินทรสมบัติ และ ทิพย์สุดา คงเสน. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมดูแลเด็กสมาธิสั้นแบบสหวิชาชีพในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสงขลา. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 47(2), 45–58.
วิไลลักษณ์ สุขอนันต์, อรอนงค์ วลีขจรเลิศ และ นิตยา มีศิลป์. (2565). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพจิตชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ชนบท: การวิจัยเชิงปฏิบัติการ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 40(3), 67–79.
ยุพิน ถิ่นคำ, สมฤดี นพเกตุ และ พิมพ์ใจ อินทร์สุวรรณ์. (2566). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความพึงพอใจของผู้รับบริการสุขภาพจิตในโรงพยาบาลชุมชน: การศึกษาแบบตัดขวาง. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 31(4), 215–228.
ศิริพร จิรวัฒน์กุล, ดวงกมล วัตราดุลย์ และ อรพินท์ สีขาว. (2565). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับโรคสมาธิสั้นในเด็กวัยเรียนไทย: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมาน. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 30(3), 145–159.
สุนิสา ชายเกตุ, รัตนาวดี ชอนตะวัน และ สุธีรา อินทรานุรักษ์. (2566). ผลของโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการโดยครอบครัวเป็นศูนย์กลางต่ออาการ ADHD และความต่อเนื่องในการรับบริการ. วารสารพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 37(1), 28–43.
อรวรรณ หนูแก้ว และ วิภา แซ่เซี้ย. (2567). บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลต่อเนื่องสำหรับเด็กโรคสมาธิสั้นในชุมชนชนบท. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 10(1), 89–104.
อรวรรณ หนูแก้ว และ วิภา แซ่เซี้ย. (2567). บทบาทของครูในการช่วยเหลือนักเรียนที่มีภาวะสมาธิสั้น: ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 47(2), 112–128.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.