การสอบสวนการระบาดของโรคไข้อีดำอีแดงในโรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดสมุทรปราการ ระหว่างเดือนมกราคม - มีนาคม 2568
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคไข้อีดำอีแดง (Scarlet fever) เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลันที่เกิดจากเชื้อ Streptococcus pyogenes ติดต่อได้ง่ายผ่านทางละอองฝอยและการสัมผัสใกล้ชิด เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2568 กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ได้รับแจ้งเหตุสงสัยการระบาดในโรงเรียนแห่งหนึ่ง อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ จึงได้ดำเนินการสอบสวนเพื่อยืนยันการระบาด อธิบายลักษณะทางระบาดวิทยา ค้นหาปัจจัยเสี่ยง และเสนอแนวทางควบคุมโรค การศึกษานี้เป็นการศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนาเก็บข้อมูลผู้ป่วยจากเวชระเบียน การสัมภาษณ์ และการค้นหาผู้ป่วยเชิงรุก ศึกษาการกระจายตามบุคคล เวลา และสถานที่ สำรวจสภาพแวดล้อม และเก็บตัวอย่างสารคัดหลั่งจากคอเพื่อตรวจเพาะเชื้อ β-hemolytic Streptococcus pyogenes (group A) รวมทั้งทดสอบความไวต่อยาด้านจุลชีพ ผลการศึกษา พบผู้ป่วย จำนวน 93 ราย จากนักเรียน ทั้งหมด 1,831 ราย คิดเป็นอัตราป่วยรวมร้อยละ 5.1 โดยพบสูงสุดในชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 (ร้อยละ 14.1) ผู้ป่วยยืนยันทางห้องปฏิบัติการ 7 ราย จากผู้ป่วยที่ตรวจ 11 ราย (ร้อยละ 63.6) อาการสำคัญได้แก่ ไข้ (86.0%) เจ็บคอ (80.4%) ผื่นแดงละเอียด (76.3%) และลิ้นสตรอว์เบอร์รี (58.7%) ไม่พบผู้เสียชีวิตหรือภาวะแทรกซ้อนเชื้อที่ตรวจพบมีความไวต่อยากลุ่มเพนิซิลลินและอะม็อกซีซิลลิน แต่ดื้อต่อยากลุ่มแมคโครไลด์และเตตราซัยคลิน จากการสำรวจสิ่งแวดล้อม พบห้องเรียนมีความหนาแน่นเฉลี่ย 0.95 ตร.ม./คน ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน และการระบายอากาศไม่เพียงพอแต่การเก็บตัวอย่างพื้นผิวสัมผัสร่วม จำนวน 4 ตัวอย่าง ไม่พบเชื้อก่อโรค การสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงพบว่านักเรียนส่วนใหญ่เข้าร่วมกิจกรรมในที่แออัดและไม่ได้ใส่หน้ากากอนามัยเมื่อมีอาการป่วย การระบาดครั้งนี้มีลักษณะแพร่กระจายเป็นทอด ๆ (propagated source) ตั้งแต่ปลายเดือนมกราคมถึงต้นเดือนมีนาคม 2568 สรุปได้ว่า การระบาดครั้งนี้ยืนยันได้จากอาการทางคลินิก ความเชื่อมโยงทางระบาดวิทยา และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการโดยพบอัตราป่วยสูงสุดพบในเด็กระดับประถมศึกษา ความแออัดในห้องเรียนและการระบายอากาศที่ไม่เหมาะสมเป็นปัจจัยเอื้อต่อการแพร่กระจายของโรค มาตรการควบคุมที่ดำเนินการ ได้แก่ การคัดกรองและแยกเด็กป่วย การให้สุขศึกษาแก่ครูและผู้ปกครองการทำความสะอาดห้องเรียน และการติดตามเฝ้าระวังต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 1 เดือน ซึ่งไม่พบผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มเติม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้แต่งที่ตีพิมพ์กับวารสารโรคและภัยสุขภาพ ภาคตะวันออก ประเทศไทย จะต้องยอมรับเงื่อนไขต่อไปนี้ :
ผู้แต่งจะต้องสงวนลิขสิทธิ์และให้สิทธิ์กับวารสารในการตีพิมพ์เผยแพร่บทความ โดยบทความจะถือเป็นลิขสิทธ์ของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดชลบุรี
เอกสารอ้างอิง
National Health Service (NHS). Scarlet fever [Internet]. NHS. 2023 [cited 2025 Apr 20]. Available from: https://www.nhs.uk/conditions/scarlet-fever/.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Scarlet Fever: All You Need to Know [Internet]. U.S. Department of Health and Human Services. 2023 [cited 2025 Apr 20]. Available from: https://www.cdc.gov/group-a-strep/about/scarlet-fever.html.
Mayo Clinic Staff. Scarlet fever – Symptoms and causes [Internet]. Mayo Foundation for Medical Education and Research. 2023 [cited 2025 Apr 20]. Available from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/scarlet-fever/symptoms-causes/syc-20377406.
Pediatric Infectious Disease Society of Thailand. Scarlet fever [Internet]. Pediatric Infectious Disease Society of Thailand. 2019 [cited 2025 Apr 20]. Available from: https://www.pidst.or.th/A765.html.(in Thai)
Bureau of Epidemiology, Department of Disease Control.Digital Disease Surveillance [Internet]. Department of Disease Control, Ministry of Public Health, Thailand. 2025 [cited 2025 Apr 20]. Available from: https:// d506portal.ddc.moph.go.th/login.(in Thai)
Lamagni T, Guy R, Chand M, Henderson KL, Chalker V, Lewis J, et al. Resurgence of scarlet fever in England, 2014–16: a population-based surveillance study. Lancet Infect Dis. 2018 Feb 1;18(2):180–7.
Guo M, Chen S, Gao W, Dong L, Yao K. The unusual surge and patterns of scarlet fever in China warrant close monitoring. Vol. 90, Journal of Infection. W.B. Saunders Ltd; 2025.
Suwanchairob O; Taweewigyakarn P; Buathong R; Jiradit W. An outbreak of Group A streptococcus in-fection (scarlet fever), Phetchabun Province and Loei Province, Thailand, February–March 2018. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2020;51:781–91.(in Thai)
Mahantussanapong C; Buddee J; Rachavong S. Investigation of scarlet fever outbreak in a primary school, Surin Province, Thailand, January 4th–March 31st, 2017. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2018;49(21):321–8.(in Thai)
Stencel-Gabriel K, Konwant D, Szejnoga-Tułacz K. Toxic Streptococcal Infection in Children: Report on Two Cases with Uncharacteristic Course of Scarlet Fever. Children. 2023 Mar 1;10(3).
Ryu S, Chun BC. Investigation of scarlet fever out¬break in a kindergarten. Infect Chemother. 2018 Mar 1;50(1):38–42.
Cordery R, Purba AK, Begum L, Mills E, Mosavie M, Vieira A, et al. Frequency of transmission, asymp¬tomatic shedding, and airborne spread of Strepto¬coccus pyogenes in schoolchildren exposed to scarlet fever: a prospective, longitudinal, multicohort, molecular epidemiological, contact-tracing study in England, UK. Lancet Microbe. 2022 May 1;3(5):e366–75.
Walker MJ, Barnett TC, McArthur JD, Cole JN, Gillen CM, Henningham A, et al. Disease manifesta-tions and pathogenic mechanisms of group A Streptococcus. Clin Microbiol Rev. 2014;27(2):264–301.
Berbel D, González-Díaz A, López de Egea G, Cà¬mara J, Ardanuy C. An Overview of Macrolide Re-sistance in Streptococci: Prevalence, Mobile Ele¬ments and Dynamics. Vol. 10, Microorganisms. MDPI; 2022.
Kim S. Epidemiology and Erythromycin Resistance of Streptococcus pyogenes in the Last 20 Years . Korean Journal of Clinical Microbiology. 2011;14(4):119.
Ministry of Education Thailand. Regulation of the Ministry of Education on Standards for Private Gener¬al Schools at the Pre-Primary, Primary, and Sec¬ondary Levels, B.E. 2549 (2006). Thailand; 2549. (in Thai)
Cordery R, Purba AK, Begum L, Mills E, Mosavie M, Vieira A, et al. Frequency of transmission, asymptomatic shedding, and airborne spread of Streptococcus pyogenes in schoolchildren exposed to scarlet fever: a prospective, longitudinal, multico¬hort, molecular epidemiological, contact-tracing study in England, UK. Lancet Microbe. 2022 May 1;3(5):e366–75.
Jendrossek SN, Jurk LA, Remmers K, Cetin YE, Sunder W, Kriegel M, et al. The Influence of Ven¬tilation Measures on the Airborne Risk of Infection in Schools: A Scoping Review. Vol. 20, Internation¬al Journal of Environmental Research and Public Health. MDPI; 2023.
Saad NJ, Muller N, Walter J, Murajda L. Scarlet fever outbreak in a primary and middle school in Ger-many: Importance of case ascertainment and risk communication. Epidemiol Infect. 2020;
Ryu S, Chun BC. Investigation of scarlet fever outbreak in a kindergarten. Infect Chemother. 2018 Mar 1;50(1):38–42.
