การเปลี่ยนแปลงทางระบาดวิทยาของการติดเชื้อ respiratory syncytial virus ในเด็กก่อนและหลังการระบาดของ COVID-19 ในโรงพยาบาลกลางกรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
ไวรัสอาร์เอสวี, การติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่างในเด็ก, การระบาดของโควิด-19, ความรุนแรงของโรค, การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุสมผลบทคัดย่อ
ความเป็นมา: Respiratory Syncytial Virus (RSV) เป็นสาเหตุสำคัญของการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนล่างในเด็กทั่วโลก การระบาดของโรค COVID-19 ส่งผลให้รูปแบบทางระบาดวิทยาของ RSV เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ในหลายพื้นที่
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินแนวโน้ม ลักษณะทางคลินิก และความรุนแรงของการติดเชื้อ RSV ในเด็กก่อนและหลังการระบาดของ COVID-19 ในกรุงเทพมหานคร
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังจากเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ป่วยเด็กอายุน้อยกว่า 15 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าติดเชื้อ RSV ในโรงพยาบาลกลาง ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2561 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 โดยเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างช่วงก่อนการระบาด (พ.ศ. 2561–2563) และหลังการระบาด (พ.ศ. 2564–2566) ได้แก่ ข้อมูลประชากร ลักษณะทางคลินิก การให้ออกซิเจน ระยะเวลานอนโรงพยาบาล ค่าใช้จ่ายในการรักษา และการใช้ยาปฏิชีวนะ วิเคราะห์โดยใช้ Mann-Whitney U test และ chi-square test
ผลการศึกษา: พบผู้ป่วย RSV ทั้งหมด 137 ราย จำนวนผู้ป่วยติดเชื้อ RSV ค่อย ๆ ลดลงจนเป็นศูนย์ในปี พ.ศ. 2564 และเพิ่มขึ้นอีกครั้งในช่วงปี พ.ศ. 2565–2566 อายุมัธยฐานของผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจาก 12 เดือนในช่วงก่อนการระบาด เป็น 18 เดือนในช่วงหลังการระบาด (p value 0.042) ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในด้านการให้ออกซิเจน ระยะเวลานอนโรงพยาบาล และค่าใช้จ่ายในการรักษา อย่างไรก็ตาม สัดส่วนของผู้ป่วยที่ต้องได้รับการช่วยหายใจขั้นสูงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น (ร้อยละ19.1 เทียบกับร้อยละ 5.8) ขณะที่การใช้ยาปฏิชีวนะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (ร้อยละ 26.5 เทียบกับร้อยละ 50.7, p value< 0.05)
สรุป: ภายหลังการระบาดของ COVID-19 พบการเปลี่ยนแปลงของระบาดวิทยา RSV ในเด็ก โดยพบมีการกลับมาระบาดในลักษณะที่ผิดไปจากเดิม และผู้ป่วยมีอายุขณะเข้ารับการรักษาสูงขึ้นในช่วงหลังการระบาด ขณะที่ผลลัพธ์ทางคลินิกที่สำคัญโดยรวมไม่เปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน การเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง และมาตรการการป้องกันที่มีประสิทธิภาพ จึงมีความสำคัญในการลดภาระของโรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อ RSV ในเด็ก
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Crowe JE Jr. Respiratory syncytial virus. In: Kliegman RM, St Geme JW, Blum NJ, Shah SS, Tasker RC, Wilson KM, editors. Nelson textbook of pediatrics. 21st ed. Philadelphia: Elsevier; 2023. p. 6974-87.
Chalermthai E. Parents are worried about the spread of RSV during the rainy season [internet]. 2021 [cited 2021 Aug 16]. Available from: https://www.example.com/rsv-news
Walsh EE, Hall CB. Respiratory syncytial virus. In: Bennett JE, Dolin R, Blaser MJ, editors. Mandell, Douglas, and Bennett’s principles and practice of infectious diseases. 8th ed. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2015. p. 1948-60.
Daniels D, Wang D, Suryadevara M, Wolf Z, Nelson CB, Suh M, et al. Epidemiology of RSV bronchiolitis among young children in Central New York before and after the onset of the COVID-19 pandemic. Pediatr Infect Dis J. 2023;42:1056-62.
Smith DK, Seales S, Budzik C. Respiratory syncytial virus bronchiolitis in children. Am Fam Physician. 2017;95:94-9.
Sitthikarnkha P, Uppala R, Niamsanit S, Sutra S, Thepsuthammarat K, Techasatian L, et al. Burden of respiratory syncytial virus-related acute lower respiratory tract infection in hospitalized Thai children: A 6-year national data analysis [Internet]. 2022 [cited 2022 Dec 17]. Available from: https://www.mdpi.com/journal/children
Chatterjee A, Mavunda K, Krilov LR. Current state of respiratory syncytial virus disease and management. Infect Dis Ther. 2021;10::5-16.
Chuang YC, Lin KP, Wang LA, Yeh TK, Liu PY. The impact of the COVID-19 pandemic on respiratory syncytial virus infection: A narrative review. Infect Drug Resist. 2023;16:661-75.
Messina A, Germano C, Avellis V, Tavella E, Dodaro V, Massaro A, et al. New strategies for the prevention of respiratory syncytial virus (RSV). Early Hum Dev. 2022;174:105666.
Terstappen J, Hak SF, Bhan A, Bogaert D, Bont LJ, Buchholz UJ, et al. The respiratory syncytial virus vaccine and monoclonal antibody landscape: The road to global access. Lancet Infect Dis. 2024;24:e747-61.
Lehman D. Efficacy of nirsevimab at preventing RSV-related hospitalization in young infants. NEJM Journal Watch. 2024:NA56952.
Agha R, Avner JR. Delayed seasonal RSV surge observed during the COVID-19 pandemic. Pediatrics. 2021;148:e2021052089.
Yeoh DK, Foley DA, Minney-Smith CA, Martin AC, Mace AO, Sikazwe CT, et al. Impact of coronavirus disease 2019 public health measures on detections of influenza and respiratory syncytial virus in children during the 2020 Australian winter. Clin Infect Dis. 2021;72:2199-202.
Paramo MV, Ngo LPL, Abu-Raya B, Reicherz F, Xu RY, Bone JN, et al. Respiratory syncytial virus epidemiology and clinical severity before and during the COVID-19 pandemic in British Columbia, Canada: A retrospective observational study. Lancet Reg Health Am. 2023;30:100582.
Delestrain C, Danis K, Hau I, Behillil S, Billard MN, Krajten L, et al. Impact of COVID-19 social distancing on viral infection in France: A delayed outbreak of RSV. Pediatr Pulmonol. 2021;56:3669-73.
Casalegno JS, Javouhey E, Ploin D, Valette M, Fanget R, Couray-Targe S, et al. Delayed start of the respiratory syncytial virus epidemic at the end of the 2020/21 northern hemisphere winter season, Lyon, France. medRxiv [Preprint] 2021;12:1-8.
Sabeena S, Ravishankar N, Robin S, Pillai SS. The impact of coronavirus disease 2019 pandemic on bronchiolitis (lower respiratory tract infection) due to respiratory syncytial virus: A systematic review and meta-analysis. Indian J Public Health. 2023;67:284-91.
Foley DA, Yeoh DK, Minney-Smith CA, Martin AC, Mace AO, Sikazwe CT, et al. The interseasonal resurgence of respiratory syncytial virus in Australian children following the reduction of coronavirus disease 2019-related public health measures. Clin Infect Dis. 2021;73:e2829-30.
Achangwa C, Park H, Ryu S, Lee MS. Collateral impact of public health and social measures on respiratory virus activity during the COVID-19 pandemic 2020-2021. Viruses. 2022;14:1071.
Agca H, Akalin H, Saglik I, Hacimustafaoglu M, Celebi S, Ener B. Changing epidemiology of influenza and other respiratory viruses in the first year of COVID-19 pandemic. J Infect Public Health. 2021;14:1186-90.
Principi N, Autore G, Ramundo G, Esposito S. Epidemiology of respiratory infections during the COVID-19 pandemic. Viruses 2023;15:1160.
Qiu W, Zheng C, Huang S, Zhang Y, Chen Z. Epidemiological trend of RSV Infection before and during COVID-19 pandemic: A three-year consecutive study in China. Infect Drug Resist. 2022;28: 6829-37.
Tang Y, Ren L, Liu E. Current status and reflections on the diagnosis and treatment of respiratory tract infections in children in the COVID-19 pandemic and post-COVID-19 era. Pediatr Discov. 2023;1:e33.
Madaniyazi L, Seposo X, Ng CFS, Tobias A, Toizumi M, Moriuchi H, et al. Respiratory syncytial virus outbreaks are predicted after the COVID-19 pandemic in Tokyo, Japan. Jpn J Infect Dis. 2022;75:209-11.
Bourdeau M, Vadlamudi NK, Bastien N, Embree J, Halperin SA, Jadavji T, et al. Pediatric RSV associated hospitalizations before and during the COVID-19 pandemic. JAMA Netw Open. 2023;6:e2336863.
Abu-Raya B, Paramo MV, Reicherz F, Lavoie PM. Why has the epidemiology of RSV changed during the COVID-19 pandemic?. E Clinical Medicine. 2023;61:102089.
Jiang W, Chen S, Lv M, Zhang Z, Wang Z, Shao X, et al. Are we ready to face the next wave of RSV surge after the COVID-19 Omicron pandemic in China? Front Cell Infect Microbiol. 2023;13:1216536.
Liu HF, Wang YY, Zhang XZ, Li HY, Xiang M, Lu R, et al. Comparison of characteristics of children hospitalized for respiratory syncytial virus infection during the pre- and post-COVID-19 eras: A multicenter retrospective study. BMC Infect Dis. 2024;24:1009.
Vittucci AC, Antilici L, Russo C, Musolino AMC, Cristaldi S, Cutrera R, et al. Respiratory syncytial virus: Can we still believe that after pandemic bronchiolitis is not a critical issue for public health? Eur J Pediatr. 2023;182:5303-13.
Garcia-Maurino C, Brenes-Chacon H, Halabi KC, Sanchez PJ, Ramilo O, Mejias A. Trends in age and disease severity in children hospitalized with RSV infection before and during the COVID-19 pandemic. JAMA Pediatr. 2024;178:195-7.
Paromo MV, Abu-Raya B, Reicherz F, Xu RY, Bone JN, Srigley JA, et al. Comparative analysis of pediatric respiratory syncytial virus epidemiology and clinical severity before and during the COVID-19 pandemic in British Columbia, Canada. medRxiv [preprint] 2022;19:1-24.
Fourgeaud J, Toubiana J, Chappuy H, Delacourt C, Moulin F, Parize P, et al. Impact of public health measures on the post-COVID-19 respiratory syncytial virus epidemics in France. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2021;40:2389-95.
Foley DA, Phuong LK, Peplinski J, Lim SM, Lee WH, Farhat A, et al. Examining the interseasonal resurgence of respiratory syncytial virus in Western Australia. Arch Dis Child. 2022;107:e7.
Maslowski S, Hohenstein S, Bollmann A, Karagiannidis C, Papan C, Thal SC, et al.The severity of respiratory syncytial virus infection in children during the SARS-CoV-2/COVID-19 pandemic: A nationwide study of 11,915 cases in Germany. Infection. 2025;53:561–72.
Saravanos GL, Hu N, Homaira N, Muscatello DJ, Jaffe A, Bartlett AW, et al. RSV epidemiology in Australia before and during COVID-19. Pediatrics. 2022;149:e2021053537.
Al-Zayadneh E, Marie D, Khraisat FA, Musa SS, AlSamhori JF, Altamimi DA, et al. Exploring the epidemiological burden of RSV pre- and post-COVID-19 pandemic: A Jordanian tertiary hospital experience. J Int Med Res. 2024;52:3000605241306405.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย และ สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
