ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการมาตามนัดของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางเพรียง อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับปัจจัยด้านบุคคล ระบบบริการสุขภาพ ครอบครัวและสังคม สิ่งแวดล้อม พฤติกรรมการมาตามนัด และปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการมาตามนัดของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางเพรียง อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ การวิจัยเป็นแบบเชิงสำรวจภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จำนวน 283 คน สุ่มแบบชั้นภูมิ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามครอบคลุมด้านบุคคล ระบบบริการสุขภาพ ครอบครัวและสังคม สิ่งแวดล้อม และพฤติกรรมการมาตามนัด แบบสอบถามมีความตรงเชิงเนื้อหา (IOC) เท่ากับ 1.00 และค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่นรายด้านเท่ากับ 0.79, 0.73, 0.85, 0.87 และ 0.80 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและการถดถอยพหุคูณแบบ Enter พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 61 ปี เป็นเพศหญิง มีอายุมากกว่า 60 ปี มีสถานภาพสมรส การศึกษาระดับประถม ประกอบอาชีพค้าขาย/ธุรกิจส่วนตัวหรือรับจ้างทั่วไป มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 5,000-14,999 บาท และอาศัยอยู่ห่างจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 1-4 กม. ส่วนใหญ่เป็นโรคความดันโลหิตสูงมานาน 4-6 ปี และมีการเลื่อนนัดเป็นครั้งคราว ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการมาตามนัดอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน ได้แก่ ด้านสิ่งแวดล้อม (Mean = 4.84, S.D. = 0.33) ด้านครอบครัวและสังคม (Mean = 4.77, S.D. = 0.34) ด้านระบบบริการสุขภาพ (Mean = 4.66, S.D. = 0.34) และด้านบุคคล (Mean = 4.56, S.D. = 0.34) พฤติกรรมการมาตามนัดอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.57, S.D. = 0.30) ปัจจัยด้านระบบบริการสุขภาพมีอิทธิพลเชิงบวกต่อพฤติกรรมการมาตามนัดมากที่สุด (β = 0.57, P-value < .001) ปัจจัยด้านครอบครัวและสังคมมีอิทธิพลเชิงลบ อย่างมีนัยสำคัญ (β = −0.24, P-value < .001) ส่วนปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม (β = 0.17, P-value < .05) และด้านบุคคล (β = 0.10, P-value < .05) มีอิทธิพลเชิงบวกในระดับน้อยกว่า โดยตัวแปรทั้งหมดสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมการมาตามนัดได้ ร้อยละ 41 (R² = 0.41, F = 48.28, P-value < .001) แสดงให้เห็นว่า ควรพัฒนาระบบบริการสุขภาพ โดยเฉพาะระบบนัดหมายและการติดตามผู้ป่วยเชิงรุก ควบคู่กับการส่งเสริมบทบาทของครอบครัวและเครือข่ายสังคมให้สนับสนุนการมาตามนัดอย่างเหมาะสม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในระยะยาว
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารสถาบันราชประชาสมาสัย ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ ไม่ใช่ความเห็นกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้นิพนธ์จำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
นโยบายส่วนบุคคล
ชื่อและที่อยู่อีเมลที่ระบุในวารสารสถาบันราชประชาสมาสัย จะถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์ตามที่ระบุไว้ ในวารสารเท่านั้น และจะไม่ถูกนำไปใช้สำหรับวัตถุประสงค์อื่น หรือต่อบุคคลอื่นใด
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Noncommunicable diseases [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2026 Apr 27]. Available from:https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
Ministry of Public Health. Thailand NCDs situation report 2024. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2024.
Aekplakorn W, editor. Thai National Health Examination Survey VI 2019 [Internet]. Nonthaburi: Health Systems Research Institute; 2021 [cited 2026 Apr 27]. Available from: https://online.fliphtml5.com/bcbgj/znee/
Zhou B, Bentham J, Di Cesare M, Bixby H, Danaei G, Cowan MJ, et al. Worldwide trends in hypertension prevalence and progress in treatment and control from 1990 to 2019: a pooled analysis of 1,201 population-representative studies with 104 million participants. Lancet. 2021;398(10304):957-80.
Neal RD, Hussain-Gambles M, Allgar VL, Lawlor DA, Dempsey O. Reasons for and consequences of missed appointments in general practice in the UK: questionnaire survey and prospective review of medical records. Br J Gen Pract. 2005;55(521):108-13.
Dantas LF, Fleck JL, Cyrino Oliveira FL, Hamacher S. No-shows in appointment scheduling–a systematic literature review. BMC Health Serv Res. 2018;18(1):1-10.
Kaplan-Lewis E, Percac-Lima S. No-show to primary care appointments: why patients do not come. J Prim Care Community Health. 2013;4(4):251-5.
Lacy NL, Paulman A, Reuter MD, Lovejoy B. Why we don’t come: patient perceptions on no-shows. J Gen Intern Med. 2004;19(11):1163–8.
Rosenstock IM. Historical origins of the health belief model. Health Educ Monogr. 1974;2(4):328-35.
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process. 1991;50(2):179-211.
World Health Organization. Everybody’s business: strengthening health systems to improve health outcomes. Geneva: World Health Organization; 2007.
Guy R, Hocking J, Wand H, Stott S, Ali H, Kaldor J, et al. How effective are short message service reminders at increasing clinic attendance? A meta-analysis and systematic review. Cochrane Database Syst Rev. 2012;CD001161.
DiMatteo MR. Social support and patient adherence to medical treatment: a meta- analysis. Health Psychol. 2004;23(2):207-18.
Syed ST, Gerber BS, Sharp LK. Traveling towards disease: transportation barriers to health care access. J Community Health. 2013;38(5):976-93.
Samut Prakan Provincial Public Health Office. Samut Prakan health situation report 2025. Samut Prakan: SPPHO; 2025.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang A‑G. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009;41(4):1149-60.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Tabachnick BG, Fidell LS. Using multivariate statistics. 6th ed. Boston (MA): Pearson; 2013.
Lakens D. Sample size justification. Collabra Psychol [Internet]. 2022 [cited 2026 May22]; 8(1):33267. Available from: https://www.collabra.org/article/10.1525/collabra.33267
Srisaard B. Introduction to research. 9th ed. Bangkok: Suwiriyasarn; 2017.
Kitpreedaburisuth B. Techniques for developing research data collection tools. 5th ed. Bangkok: Chulalongkorn University Press; 2006.
Phuthangna P. Factors associated with adherence to scheduled annual health check-up appointments among clients at Health Center Region 10, Ubon Ratchathani. Health Center Region 10 Journal. 2021;9(2):59-72.
Gupta D, Denton B. Appointment scheduling in health care: challenges and opportunities. IIE Trans. 2008;40(9):800-19.
Batbaatar E, Dorjdagva J, Luvsannyam A, Savino MM, Amenta P. Determinants of patient satisfaction: a systematic review. Perspect Public Health. 2017;137(2):89-101.
World Health Organization. Monitoring the building blocks of health systems: a handbook of indicators and their measurement strategies. Geneva: WHO; 2010.
Burnier M. Drug adherence in hypertension. Hypertension. 2021;77(4):1103-10.
