Development of a Behavior Modification Model for Diabetes Risk Groups in Na Dun Subdistrict, Maha Sarakham Province
Keywords:
Model development, Health behavior modification, Diabetes risk, Health literacy, 3E2SAbstract
This action research aimed to develop a health behavior modification model for individuals at risk of diabetes mellitus in Na Dun Subdistrict, Maha Sarakham Province, Thailand. The study was conducted from October 2022 to September 2023 in four phases: data assessment, model development, implementation, and reflection. Purposive sampling was used to recruit 60 individuals at risk of diabetes mellitus with fingertip blood glucose (DTX) levels of 100–125 mg/dL, 60 family caregivers, and 30 multidisciplinary healthcare professionals and health network members. Research instruments included semi-structured interviews, risk screening forms, health literacy and health behavior assessments based on the 3E2S principles, focus group discussions, and a satisfaction questionnaire. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics and paired t-tests, while qualitative data were analyzed using content analysis.
The findings revealed that overweight or obesity (80.00%), excessive waist circumference (70.00%), and lack of regular exercise (100.00%) were major risk factors. The developed model, called the Na Dun Five-Base 3E2S Model, integrated individual risk assessment, family caregiver involvement, and five community activity bases: healthy eating, exercise, emotional well-being, smoking cessation, and alcohol reduction. Activities were conducted every Friday using a six-step behavior modification process. After implementation, health literacy scores improved significantly across all domains (p < .001), with access to health information increasing from 2.72 to 3.68. The proportion of participants who did not exercise regularly decreased from 100.00% to 0.00%, while the proportion who added seasonings to food decreased from 68.75% to 0.00%. Overall satisfaction was high (Mean = 4.27, SD = 0.38).
In conclusion, the Na Dun Five-Base 3E2S Model was suitable for the community context and showed promising short-term improvements in health literacy and health behaviors among individuals at risk of diabetes mellitus. It may be adapted for use in communities with similar characteristics.
References
กนกฉัตร สมชัย, นัฐพล ศรีทะวัน, วชิรา คำย้าว, ประเสริฐ ประสมรักษ์, ทนงศักดิ์ มุลจันดา, และขนิษฐา ตะลุตะกำ. (2566). ผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพ อสม. รอบรู้ด้านการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ของประชาชนกลุ่มเสี่ยงเบาหวาน ชุมชนบ้านสว่างเหนือ ตำบลห้วย อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น, 15(1), 13–27.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2555). ระบบการเฝ้าระวังพฤติกรรมสุขภาพเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงของกลุ่มปกติ/เสี่ยง/ป่วย โรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในประเทศไทย: นโยบายสู่การปฏิบัติสำหรับสถานบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ. กองสุขศึกษา.
ขนิษฐา สระทองพร้อม และสุทธิศักดิ์ สุริรักษ์. (2564). การศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตามหลัก 3 อ. 2ส. ในประชากรกลุ่มเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองรี. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 3(1), 38–50.
นัฏฐพร พรหมบุตร. (2566). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมป้องกันโรคเบาหวานของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน ตำบลสระคู อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 4(3), 168–180.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ประภาส บารมี และจักรพันธ์ บุญอ่อง. (2566). การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานด้วย 4 ป. กรณีศึกษากลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานตำบลบ้านกลาง อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารสหวิชาการเพื่อสุขภาพ, 5(1), 25–37.
เรียมรัตน์ รักเสมอวงศ์ และพิสมัย หวังผล. (2562). ผลการปฏิบัติสมาธิบำบัดแบบ SKT ท่า 1 และท่า 3 ต่อระดับ HbA1c ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลทรายมูล จังหวัดยโสธร. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี, 17(2), 28–36.
วิชระ เฟื่องจันทร์. (2560). กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 6 ขั้นตอน. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
สกุณา กัณหาสุระ และพรพิมล ชูพานิช. (2566). พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูงและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูงของผู้ใหญ่ในอำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 9(4), 154–165.
สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2564). แนวปฏิบัติสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในการจัดให้บริการคัดกรองและเสริมทักษะการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ลดเสี่ยง ลดโรคไม่ติดต่อ ในสถานบริการและในชุมชน. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
สำรวย กลยณี และศศิวรรณ ทัศนเอี่ยม. (2562). ผลของการประยุกต์ใช้หลัก 3อ. 2ส. ร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมเพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง. วารสารราชพฤกษ์,17(2),95–104.
American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2022a). 2. Classification and diagnosis of diabetes: Standards of medical care in diabetes—2022. Diabetes Care, 45(Suppl. 1), S17–S38. https://doi.org/10.2337/dc22-S002
American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2022b). 3. Prevention or delay of type 2 diabetes and associated comorbidities: Standards of medical care in diabetes—2022. Diabetes Care, 45(Suppl. 1), S39–S45. https://doi.org/10.2337/dc22-S003
Bandura, A. (2004). Health promotion by social cognitive means. Health Education & Behavior, 31(2), 143–164. https://doi.org/10.1177/1090198104263660
Barnett, A. G., van der Pols, J. C., & Dobson, A. J. (2005). Regression to the mean: What it is and how to deal with it. International Journal of Epidemiology, 34(1), 215–220. https://doi.org/10.1093/ije/dyh299
International Diabetes Federation. (2021). IDF diabetes atlas (10th ed.). International Diabetes Federation. https://diabetesatlas.org
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.
Kemmis, S., McTaggart, R., & Nixon, R. (2014). The action research planner: Doing critical participatory action research. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-4560-67-2
Knowler, W. C., Barrett-Connor, E., Fowler, S. E., Hamman, R. F., Lachin, J. M., Walker, E. A., & Nathan, D. M. (2002). Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. The New England Journal of Medicine, 346(6), 393–403. https://doi.org/10.1056/NEJMoa012512
Lahelma, M., Sädevirta, S., Lallukka-Brück, S., Sevastianova, K., Mustelin, L., Gylling, H., Rockette-Wagner, B., Kriska, A. M., & Yki-Järvinen, H. (2019). Effects of weighted hula-hooping compared to walking on abdominal fat, trunk muscularity, and metabolic parameters in overweight subjects: A randomized controlled study. Obesity Facts, 12(4), 385–396. https://doi.org/10.1159/000500572
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267. https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
Tuomilehto, J., Lindström, J., Eriksson, J. G., Valle, T. T., Hämäläinen, H., Ilanne-Parikka, P., Keinänen-Kiukaanniemi, S., Laakso, M., Louheranta, A., Rastas, M., Salminen, V., Aunola, S., Cepaitis, Z., Moltchanov, V., Hakumäki, M., Mannelin, M., Martikkala, V., Sundvall, J., & Uusitupa, M. (2001). Prevention of type 2 diabetes mellitus by changes in lifestyle among subjects with impaired glucose tolerance. The New England Journal of Medicine, 344(18), 1343–1350. https://doi.org/10.1056/NEJM200105033441801
World Health Organization. (1986). Ottawa charter for health promotion. World Health Organization.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
