ผลของโปรแกรม EF Guideline ต่อสมรรถนะของครูปฐมวัยในการส่งเสริมทักษะสมอง EF และ DSPM ของเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย

พัชรินทร์   รัฐอนันต์พินิจ; จิราพร  เป็งราชรอง; ปนัดดา ธนเศรษฐกร

ผู้แต่ง

พัชรินทร์ รัฐอนันต์พินิจ โรงพยาบาลสมเด็จพระญาณสังวร
จิราพร เป็งราชรอง วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ปนัดดา ธนเศรษฐกร สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

EF Guideline ,สมรรถนะครูปฐมวัย, ทักษะสมอง EF, เด็กปฐมวัย, DSPM

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยประยุกต์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรม EF Guideline สำหรับครูปฐมวัยต่อสมรรถนะของครูปฐมวัยในการส่งเสริมทักษะสมอง EF ของเด็กปฐมวัย รวมถึงผลของการใช้แผนการจัดประสบการณ์ตามแนวทาง EF Guideline ต่อทักษะสมอง EF และพัฒนาการตาม DSPM ของเด็กปฐมวัย

กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูปฐมวัยจำนวน 38 คน และเด็กปฐมวัย (อายุ 3-6 ปี) จำนวน 269 คน ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในอำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย ปีการศึกษา 2568 การวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือระยะการฝึกอบรมครูปฐมวัยกลุ่มทดลองในการใช้เครื่องมือ EF Guideline ระยะที่ 2 คือ การโค้ชครูปฐมวัยกลุ่มทดลองในการวางแผนการจัดประสบการณ์ตามแนวทาง EF Guideline และ ระยะที่ 3 คือการติดตามประเมินผลทักษะสมอง EF และพัฒนาการตาม DSPM การวิเคราะห์ข้อมูล ใช้สถิติเชิงพรรณนาในการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานของกลุ่มตัวอย่างใช้สถิติ paired sample t-test เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างสมรรถนะของครูปฐมวัยกลุ่มทดลอง และทักษะสมอง EF และพัฒนาการตาม DSPM ของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังการเข้าโปรแกรม EF Guideline ใช้สถิติ independent sample t-test เพื่อเปรียบเทียบสมรรถนะของครูปฐมวัย และทักษะสมอง EF และพัฒนาการตาม DSPM ของเด็กปฐมวัยระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม

ผลการวิจัยพบว่าหลังจากครูปฐมวัยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรม EF Guideline มีสมรรถนะในการส่งเสริมทักษะสมอง EF ให้แก่เด็กปฐมวัยเพิ่มขึ้นกว่าก่อนได้รับโปรแกรมฯ และสูงกว่ากลุ่มครูควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และหลังจากครูปฐมวัยใช้แผนการจัดประสบการณ์ตามแนวทาง EF Guideline เด็กปฐมวัยมีทักษะสมอง EF และพัฒนาการตาม DSPM เพิ่มขึ้นกว่าก่อนใช้แผนฯ และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ผลการวิจัยเสนอแนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูในการส่งเสริมทักษะสมอง EF เด็กปฐมวัย และการนำ EF Guideline ไปปรับใช้ในนโยบายการศึกษาปฐมวัยระดับพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

Diamond A. Executive functions. Annu Rev Psychol. 2013;64:135-68. doi:10.1146 /annurev-psych-113011-143750.

Diamond A. Executive functions. In: Gallagher A, Bulteau C, Cohen D, Michaud JL, editors. Neurocognitive development: normative development. Handbook of clinical neurology. Vol. 173. Amsterdam: Elsevier; 2020. p. 225-40. doi:10.1016/B978-0-444-64150-2.00020-4.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย. รายงานผลการตรวจราชการและนิเทศงานกรณีปกติ จังหวัดเชียงราย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. เชียงราย: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย; 2568.

ปนัดดา ธนเศรษฐกร, ฐาปณีย์ แสงสว่าง, ปิยพร แก้วภิรมย์. ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะครูปฐมวัยต่อทักษะสมองส่วนหน้าของเด็กปฐมวัย: กรณีศึกษาพื้นที่บูรณาการอำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี. Journal of Information and Learning. 2568;36(3):e279204.

Madanipour P, Garvis S, Cohrssen C. Teaching strategies to enhance executive functions in early childhood education: a systematic review. J Early Child Educ Res. 2025;14(1):73-104. doi:10.58955 /jecer.146811.

Arsan C, Seree P, Thanasetkorn P. The impact of learning experiences based on EF Guideline on children's executive function skills: a case study of a school in Tak province. In: Chova LG, Martínez AL, Torres IC, editors. INTED2018 Proceedings; 2018 Mar 5-7; Valencia, Spain. Valencia: IATED Academy; 2018. p. 5780-6.

Permsubhirunya S, Seree P, Thanasetkorn P. The impact of the learning experiences based on EF Guideline on children's executive function skills: a case study of a kindergarten in Bangkok. In: Chova LG, Martínez AL, Torres IC, editors. INTED2018 Proceedings; 2018 Mar 5-7; Valencia, Spain. Valencia: IATED Academy; 2018. p. 5357-64.

Imtaku P, Seree P, Thanasetkorn P. The effect of the Executive Function Guideline for writing experience plans on preschool teachers' teaching skills: a case study of a kindergarten in Bangkok. In: Chova LG, Martínez AL, Torres IC, editors. INTED2018 Proceedings; 2018 Mar 5-7; Valencia, Spain. Valencia: IATED Academy; 2018. p. 9531-6.

Mekboworn M, Seree P, Thanasetkorn P. The effect of the Executive Function Guideline for writing learning experience plans on preschool teachers' teaching skills: a case study of a kindergarten in Bangkok. In: Chova LG, Martínez AL, Torres IC, editors. INTED2018 Proceedings; 2018 Mar 5-7; Valencia, Spain. Valencia: IATED Academy; 2018. p. 9537-42.

วรวลัญช์ โพธยานุกูล, ปนัดดา ธนเศรษฐกร, พัชรินทร์ เสรี, อธิวัฒน์ เจี่ยวิวรรธน์กุล. ผลของโปรแกรม EF Guideline ต่อทักษะการคิดเชิงบริหาร: การศึกษาติดตามผลเด็กปฐมวัยในห้องเรียนที่ใช้แผนการจัดประสบการณ์ตามแนวทาง EF Guideline ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 2563;15(1):27-44.

Vygotsky LS. Mind in society: the development of higher psychological processes. Cole M, John-Steiner V, Scribner S, Souberman E, editors. Cambridge (MA): Harvard University Press; 1978.

Desimone LM. Improving impact studies of teachers' professional development: toward better conceptualizations and measures. Educ Res. 2009;38(3):181-99. doi:10.3102/0013189X08331140.

Darling-Hammond L, Hyler ME, Gardner M. Effective teacher professional development. Palo Alto (CA): Learning Policy Institute; 2017.

ไพลิน วิญญูกูล, พัชรินทร์ เสรี, ปนัดดา ธนเศรษฐกร. ผลของการจัดประสบการณ์ตามแนวทาง EF Guideline ต่อทักษะการคิดเชิงบริหารของเด็กปฐมวัย: กรณีศึกษาสถานอนามัยเด็กกลาง. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. 2564;44(2):66-82.

Zhou X, Shu L, Xu Z, Padrón Y. The effect of professional development on in-service STEM teachers' self-efficacy: a meta-analysis of experimental studies. Int J STEM Educ. 2023;10:37. doi:10.1186/s40594-023-00422-x.

Muir RA, Howard SJ, Kervin L. Interventions and approaches targeting early self-regulation or executive functioning in preschools: a systematic review. Educ Psychol Rev. 2023;35:27. doi:10.1007 /s10648-023-09740-6.

Trujillo-Trujillo CC, Cadavid Ruiz N, Sanabria-Mazo JP. Effectiveness of executive function interventions in typically developing preschool children: a systematic review and meta-analysis. Child Neuropsychol. 2026;32(4):598-632. doi:10.1080/09297049.2025.2595075.

Center on the Developing Child at Harvard University. Activities guide: enhancing and practicing executive function skills with children from infancy to adolescence [Internet]. Cambridge (MA): Harvard University; 2014 [cited 2026 Aug 8]. Available from: https://developing child.harvard.edu/resources/handouts-tools/activities-guide-enhancing-and-practicing-executive-function-skills/

Blair C, Razza RP. Relating effortful control, executive function, and false belief understanding to emerging math and literacy ability in kindergarten. Child Dev. 2007;78(2):647-63. doi:10.1111/j.1467-8624.2007.01019.x.

Stucke NJ, Doebel S. Early childhood executive function predicts concurrent and later social and behavioral outcomes: a review and meta-analysis. Psychol Bull. 2024;150(10):1178-206. doi:10.1037 /bul0000445.

Duncan AF, Gerner GJ, Neel ML, Burton VJ, Byrne R, Warschausky S. Interventions to improve executive functions in children aged 3 years and under: a systematic review. Child Care Health Dev. 2024;50(4):e13298. doi:10.1111/cch.13298.

Koşkulu-Sancar S, van de Weijer-Bergsma E, Mulder H, Blom E. Examining the role of parents and teachers in executive function development in early and middle childhood: a systematic review. Dev Rev. 2023;67:101063. doi:10.1016 /j.dr.2022 .101063.

Berk LE. Development through the lifespan. 7th ed. New York: Pearson; 2018.