ผลลัพธ์ทางคลินิกของการสวนหลอดเลือดสมองเพื่อดูดลากลิ่มเลือดในผู้ป่วยโรคหลอดเลือด สมองขาดเลือดเฉียบพลัน: โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์

บัณฑิต ศิริเลิศ; นิลยา เมืองแก้ว

ผู้แต่ง

บัณฑิต ศิริเลิศ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์
นิลยา เมืองแก้ว โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์

คำสำคัญ:

การสวนหลอดเลือดสมอง, โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน, การอุดตันของหลอดเลือดขนาดใหญ่, ASPECTS, ภาวะเลือดออกในเนื้อสมองที่มีอาการ, ผลลัพธ์ทางคลินิก

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบ retrospective cohort มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลลัพธ์ทางคลินิก
และหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ของการรักษาด้วยวิธีการสวนหลอดเลือดสมองเพื่อดูดลากลิ่มเลือด (mechanical thrombectomy) ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันจากการอุดตันของหลอดเลือดขนาดใหญ่ ณ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ซึ่งสะท้อนสถานการณ์จริงในระบบบริการสุขภาพระดับภูมิภาค

การศึกษารวบรวมข้อมูลผู้ป่วยระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงตุลาคม พ.ศ. 2567 โดยประเมินผลลัพธ์
ที่ 90 วันด้วย modified Rankin Scale (mRS) และวิเคราะห์ปัจจัยด้วยสถิติ logistic regression ทั้งแบบตัวแปรเดี่ยวและหลายตัวแปร

ผู้ป่วยทั้งหมด 135 ราย พบว่ามีผลลัพธ์ของการรักษาที่ดี (mRS 0–2) จำนวน 85 ราย (ร้อยละ 63.0) อัตราการเปิดหลอดเลือดสำเร็จร้อยละ 90.4 และภาวะเลือดออกในเนื้อสมองที่มีอาการร้อยละ 7.4 ผลการวิเคราะห์หลายตัวแปรพบว่า ปัจจัยทำนายอิสระที่สัมพันธ์กับผลลัพธ์ที่ดี ได้แก่ ค่า ASPECTS ≥7 (adjusted odds ratio [aOR] 10.28; 95% confidence interval [CI] 3.17–33.34; p < 0.001) และการเปิดหลอดเลือดสำเร็จ (aOR 8.91; 95% CI 1.93–41.08; p = 0.005) ส่วนปัจจัยทำนายอิสระที่สัมพันธ์กับผลลัพธ์ที่ไม่ดี ได้แก่ ระดับน้ำตาลในเลือดเริ่มต้น ≥155 mg/dL (aOR 0.31; 95% CI 0.12–0.83; p = 0.019) และภาวะเลือดออกในเนื้อสมองที่มีอาการ (aOR 0.08; 95% CI 0.01–0.60; p = 0.015) การรักษาด้วยวิธีการสวนหลอดเลือดสมองเพื่อดูดลากลิ่มเลือดมีประสิทธิผลดี
ในการปฏิบัติจริงในระบบบริการสุขภาพระดับภูมิภาค โดยลักษณะภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเริ่มต้น (ASPECTS) ความสำเร็จของหัตถการ การควบคุมระดับน้ำตาล และการป้องกันภาวะเลือดออกในสมอง เป็นปัจจัยสำคัญ
ต่อผลลัพธ์ของผู้ป่วย ข้อมูลนี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น

คำสำคัญ: การสวนหลอดเลือดสมอง, โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน, การอุดตันของหลอดเลือดขนาดใหญ่, ASPECTS, ภาวะเลือดออกในเนื้อสมองที่มีอาการ, ผลลัพธ์ทางคลินิก

เอกสารอ้างอิง

Ministry of Public Health. Strategy and Planning Division. Public Health Statistics A.D. 2025. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2025.

Prabhakaran S, Gonzalez NR, Zachrison KS, Adeoye O, Alexandrov AW, Ansari SA, et al. 2026 Guideline for the early management of patients with acute ischemic stroke:

a guideline from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2026;57:e1–e175.

Bhatia R, Hill MD, Shobha N, Menon B, Bal S, Kochar P, et al. Low rates of acute recanalization with intravenous rt-PA. Stroke. 2010;41(10):2254–8.

Albers GW, Marks MP, Kemp S, Christensen S, Tsai JP, Ortega-Gutierrez S, et al. Thrombectomy for stroke at 6 to 16 hours. N Engl J Med. 2018;378(8):708–18.

Nogueira RG, Jadhav AP, Haussen DC, Bonafe A, Budzik RF, Bhuva P, et al. Thrombectomy 6 to 24 hours after stroke. N Engl J Med. 2018;378(1):11–21.

Goyal M, Menon BK, van Zwam WH, Dippel DWJ, Mitchell PJ, Demchuk AM, et al. Endovascular thrombectomy after large-vessel ischaemic stroke: a meta-analysis of individual patient data from five randomised trials. Lancet. 2016;387(10029):1723–31.

Yoon W, Kim SK, Park MS, Baek BH, Lee YY. Predictive factors for good outcome after thrombectomy. J Stroke. 2017;19(1):97–103.

Ozdemir O, Giray S, Arlier Z, Baş DF, Inanc Y, Colak E. Predictors of outcome after endovascular stroke treatment. ScientificWorldJournal. 2015;2015:403726.

Wang Y, Yuan X, Kang Y, Yu L, Chen W, Fan G. Clinical predictors of prognosis in stroke patients after endovascular therapy.

Sci Rep. 2024;14(1):667.

Hacke W, Kaste M, Fieschi C, von Kummer R, Davalos A, Meier D, et al. Randomised double-blind placebo-controlled trial of thrombolytic therapy with intravenous alteplase in acute ischaemic stroke (ECASS II). Lancet. 1998;352(9136):1245–51.

Zaidat OO, Castonguay AC, Gupta R, Sun CH, Martin C, Holloway WE, et al. North American Solitaire Stent Retriever Acute Stroke registry: post-marketing revascularization and clinical outcome results. J Neurointerv Surg. 2018;10(Suppl 1):i17–25.

Jansen IGH, Mulder MJHL, Goldhoorn RB, Emmer BJ, van Es ACGM, Roozenbeek B, et al. Endovascular treatment for acute ischaemic stroke in routine clinical practice: prospective, observational cohort study. BMJ. 2018;360:k949.

Fuentes B, Ortega-Casarrubios MA, SanJosé B, Castillo J, Leira R, Serena J, et al. Persistent hyperglycemia >155 mg/dL in acute ischemic stroke patients: how well are we correcting it? Implications for outcome. Stroke. 2010;41(10):2362–8.

Luitse MJ, Biessels GJ, Rutten GE, Kappelle LJ. Diabetes, hyperglycaemia, and acute ischaemic stroke. Lancet Neurol. 2012;11(3):261–71.

van der Steen W, van der Ende NAM, van Kranendonk KR, Chalos V, van Oostenbrugge RJ, van Zwam WH, et al. Determinants of symptomatic intracranial hemorrhage after endovascular stroke treatment: a retrospective cohort study. Stroke. 2022;53(6):2008–17.

Berkhemer OA, Fransen PSS, Beumer D, van den Berg LA, Lingsma HF, Yoo AJ, et al. A randomized trial of intrarterial treatment for acute ischemic stroke. N Engl J Med. 2015;372(1):11–20.