การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง : กรณีศึกษา 2 ราย

บทคัดย่อ

โรคหลอดเลือดสมองเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญทั่วโลกและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตและทุพพลภาพอันดับต้น ๆ ของประเทศไทย ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการดูแลพยาบาลอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมตั้งแต่ระยะเฉียบพลัน ระยะรักษาในโรงพยาบาล จนถึงระยะฟื้นฟู การประเมินอาการแรกรับของพยาบาลมีความสำคัญในการค้นหาปัญหาของผู้ป่วย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบกรณีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 2 ราย ที่มารับบริการ ณ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลขอนแก่น และนำไปสู่การจัดทำแนวทางการพยาบาลที่เหมาะสม โดยใช้ แบบแผนสุขภาพตามแนวคิดของ Gordon (Gordon’s Functional Health Patterns) เป็นกรอบในการประเมิน

วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา (Case Study) เก็บข้อมูลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 2 ราย ระหว่างเดือนมกราคม–มีนาคม 2568 จากเวชระเบียน การสังเกต และสัมภาษณ์ครอบครัว ใช้ 11 แบบแผนสุขภาพของ Gordon ในการประเมินปัญหาและจัดทำตารางเปรียบเทียบข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลใน 3 ระยะ ได้แก่ ระยะคัดกรองที่งานผู้ป่วยนอก ระยะรักษาใน ICU และระยะฟื้นฟู การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนาเปรียบเทียบอาการ ปัจจัยเสี่ยง ผลการตรวจ และแนวทางการดูแลต่อเนื่องของทั้งสองกรณี

ผลการศึกษา : รายที่ 1 เป็นผู้ป่วย Ischemic Stroke ได้รับการรักษาด้วยยา rt-PA ในขณะที่รายที่ 2 เป็นผู้ป่วย Hemorrhagic Stroke ได้รับการผ่าตัดลดความดันในกะโหลกศีรษะ พบว่าผู้ป่วยทั้งสองรายมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนในด้านปัจจัยเสี่ยง การแสดงอาการ ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ และวิธีการรักษา

สรุป : การประเมินและการคัดกรองอย่างเป็นระบบในแผนกผู้ป่วยนอกช่วยให้สามารถจำแนกประเภทของโรคหลอดเลือดสมองได้อย่างรวดเร็วและนำไปสู่การส่งต่อเพื่อการรักษาที่เหมาะสมและทันเวลา