ความรอบรู้ด้านสุขาภิบาลอาหารของชมรมผู้ประกอบการค้าอาหารในเขตสุขภาพที่ 5

ผู้แต่ง

  • วีระศักดิ์ โรจนาศรีรัตน์ ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี

คำสำคัญ:

ความรอบรู้, สุขาภิบาลอาหาร, ชมรมผู้ประกอบการค้าอาหาร, เขตสุขภาพที่ 5

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจแบบตัดขวางนี้ เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้และการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหารของชมรมผู้ประกอบการค้าอาหารในเขตสุขภาพที่ 5 เปรียบเทียบความแตกต่างการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหารของชมรมผู้ประกอบการค้าอาหาร และศึกษาความสัมพันธ์ของความรอบรู้ด้านสุขาภิบาลอาหารกับการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหารของชมรมผู้ประกอบการค้าอาหาร กลุ่มตัวอย่าง คือ สมาชิกชมรมร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหาร จำนวน 382 คน ในจังหวัดราชบุรี สุพรรณบุรี และเพชรบุรี เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ปัจจัยส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขาภิบาลอาหาร และการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหาร ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาระหว่าง .67-1.00 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .72 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบที การวิเคระห์ความแปรปรวนทางเดียวและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน

ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 75.39 สถานภาพสมรส ร้อยละ 61.52 มีอายุ 40–59 ปี ร้อยละ 69.37 และมีการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 51.31 ความรอบรู้ด้านสุขาภิบาลอาหารกลุ่มตัวอย่าง อยู่ในระดับปานกลาง (equation = 95.59, SD = 19.59) และการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหารอยู่ในระดับปานกลาง (equation = 71.70, SD = 15.09) การเปรียบเทียบการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหารจำแนกตามระดับการศึกษา พบว่ากลุ่มตัวอย่างที่มีการศึกษาสูงกว่าประถมศึกษามีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มตัวอย่างที่มีการศึกษาประถมศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .001) ความรอบรู้ด้านสุขาภิบาลอาหารมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับการปฏิบัติด้านสุขาภิบาลอาหาร (equation = .779, p < .001)

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008;67(12):2072-8. doi:10.1016/j.socscimed.2008.09.050

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. สรุปสาระสำคัญแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ; 2562.

กองแผนงาน กรมอนามัย. แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิค แอนด์ ดีไซน์; 2565.

กรมอนามัย. แนวคิดหลักการขององค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ. นนทบุรี: สำนักงานโครงการขับเคลื่อนกรมอนามัย 4.0 เพื่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน; 2561.

van Ruler B. Communication theory: an underrated pillar on which strategic communication rests. Int J Strateg Commun. 2018;12:367-81. doi:10.1080/1553118X.2018.1452240

สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กรมอนามัย. ถอดบทเรียนชมรมผู้ประกอบการค้าอาหาร ประจำปี 2558 “กระบวนการจัดตั้งและพัฒนาชมรมผู้ประกอบการค้าอาหาร”. นนทบุรี: สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ; 2559. https://foodsan.anamai.moph.go.th/th/food-sanitation/download/?did=204382&id=71991

กรมอนามัย. ระบบสุขาภิบาลอาหาร. นนทบุรี: สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ; 2566. https://foodhandler.anamai.moph.go.th

Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012;12:80. doi:10.1186/1471-2458-12-80

Daniel WW. Biostatistics: a foundation for analysis in health sciences. 7th ed. New York: John Wiley & Sons; 1999.

Bloom BS, Madaus GF, Hastings JT. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.

จุฑามาศ ทองคำ, ธนภพ โสตรโยม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานตามหลักเกณฑ์มาตรฐานสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหารในโรงอาหารกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี ในสถานการณ์ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารพัฒนาเทคนิคศึกษา 2566;36(128):94-104. doi:10.14416/j.ted.2023.12.010

ธนชีพ พีระธรณิศร์, ดุสิต สุจิรารัตน์, ศิราณี ศรีใส. การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อสภาวการณ์สุขาภิบาลอาหารในเขตเทศบาลนครพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ 2558;45(3):230-43.

ลลนา ทองแท้. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการปฏิบัติตามหลักสุขวิทยาส่วนบุคคลด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหารในเทศบาลนครรังสิต. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2560.

Bodur AS, Filiz E, Kalkan I. Factors affecting health literacy in adults: a community-based study in Konya, Turkey. Int J Caring Sci. 2017;10(1):100-9.

Caylan A, Yayla K, Oztora S, Dagdeviren HN. Assessing health literacy, the factors affecting it and their relation to some health behaviors among adults. Biomed Res. 2017;28(15):6803-7.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-10

รูปแบบการอ้างอิง

1.
โรจนาศรีรัตน์ ว. ความรอบรู้ด้านสุขาภิบาลอาหารของชมรมผู้ประกอบการค้าอาหารในเขตสุขภาพที่ 5. Acad Nursing J Chakriraj [อินเทอร์เน็ต]. 10 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 25 กุมภาพันธ์ 2026];5(2):e3715. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jckr/article/view/3715

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย