ความต้องการการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมการจัดการตนเอง เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูง
คำสำคัญ:
โรคเบาหวานชนิดที่ 2, น้ำตาลในเลือดสะสม, การสื่อสารบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ตนเอง ความต้องการการสื่อสาร และค้นหาเป้าหมายการดูแลสุขภาพร่วมกันระหว่างผู้ป่วยกับพยาบาล ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ พยาบาลประจำคลินิกเบาหวานจำนวน 2 คน และผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูงร่วม จำนวน 20 คน มีอายุ 35–65 ปี ระดับน้ำตาลในเลือดสะสมร้อยละ 7 ขึ้นไป และสามารถดูแลตนเองได้ เก็บข้อมูลโดยการสนทนากลุ่ม ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ .67-1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และสถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยมีการรับรู้เกี่ยวกับตนเอง 8 ประเด็น คือ 1) โรคเบาหวานรุนแรงกว่าจึงต้องระวังมากกว่า 2) จัดการตนเองเป็นครั้งคราวเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกตำหนิและไม่อยากถูกเพิ่มยา 3) การใช้ชีวิตประจำวันเป็นการออกกำลังกายที่เพียงพอเหมาะสม 4) อาหารมีความสำคัญมากที่สุด 5) ความหิวและความอยากอาหารเป็นอุปสรรคสำคัญในการควบคุมตนเอง 6) ความรู้ด้านอาหารไม่เพียงพอที่จะนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน 7) ขาดเป้าหมายและแรงจูงใจในการดูแลตนเอง และ 8) ความรับผิดชอบต่อสุขภาพอยู่ที่ตนเองไม่ต้องการให้ครอบครัวช่วย สำหรับการสนับสนุนและรูปแบบการสื่อสารที่ผู้ป่วยต้องการประกอบด้วย 5 ประเด็น คือ 1) ต้องการการสนับสนุนด้านความรู้และคู่มือเบาหวานช่วยเตือนความจำ 2) เรียนรู้แบบกลุ่มย่อย บรรยากาศไม่กดดัน ภาษาเข้าใจง่าย นำไปใช้ได้จริง 3) เนื้อหาเกี่ยวกับอาหาร การรับประทานยา และการออกกำลังกาย 4) สื่อการสอนที่จับต้องได้ และ 5) การเรียนรู้ที่ต่อเนื่องในวัดนัดตรวจ โดยมีเป้าหมายร่วมกันกับพยาบาล คือ การลดระดับน้ำตาลในเลือด
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Diabetes [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2025 Jan 13]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
World Health Organization. Hypertension [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025 [cited 2025 Jan 13]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
Przezak A, Bielka W, Pawlik A. Hypertension and type 2 diabetes—novel treatment possibilities. Int J Mol Sci. 2022;23:6500. doi:10.3390/ijms23126500
ElSayed NA, Aleppo G, Aroda VR, Bannuru RR, Brown FM, Bruemmer D, et al. Glycemic targets: Standards of care in diabetes—2023. Diabetes Care. 2023;46(Suppl 1):S97–110. doi:10.2337/dc23-S006
Naseri MW, Esmat HA, Bahee MD. Prevalence of hypertension in type 2 diabetes mellitus. Ann Med Surg (Lond). 2022;78:103758. doi:10.1016/j.amsu.2022.103758
Rizvi AA. Addressing hypertension in patients with type 2 diabetes mellitus: Pathogenesis, goals, and therapeutic approach. Eur Med J Diabetes. 2017;5(1):84–92. doi:10.33590/emjdiabet/10312697
Wang Z, Yang T, Fu H. Prevalence of diabetes and hypertension and their interaction effects on cardio-cerebrovascular diseases: A cross-sectional study. BMC Public Health. 2021;21:1224. doi:10.1186/s12889-021-11122-y
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์; 2566.
สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2567. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: ทริค ธิงค์ พริ้นติ้ง; 2567.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี. การป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อสำคัญ [Internet]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 20 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-subcatalog/6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas [Internet]. 11th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2025 [cited 2025 Oct 20]. Available from: https://diabetesatlas.org/
World Health Organization. Diabetes [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
Leeamornsiri N, Sarapee K, Sarinnapakorn V. Disease burden, complications and treatment costs of poorly controlled type 2 diabetic patients in Thailand. Asian Med J Altern Med. 2025;25(3):30–37. doi:10.70933/2773-9465.1266
Changsieng P, Pichayapinyo P, Lagampan S, Lapvongwatana P. Implementation of self-care deficits assessment and a nurse-led supportive education program in community hospitals for behavior change and HbA1c reduction: A cluster randomized controlled trial. J Prim Care Community Health. 2023;14:21501319231181106. doi:10.1177/21501319231181106
Sittipreechachan P, Pichayapinyo P, Lagampan S, Chongsuwat R. A community health volunteer involvement program for glycated hemoglobin reduction among Thai patients with uncontrolled type 2 diabetes: A mixed-method study. J Prim Care Community Health. 2022;13:21501319221077960. doi:10.1177/21501319221077960
ณัฐวดี เดิมขุนทด, สุรัตน์ สุรอมรกูล, วีระนุช รัตนจันทร์, เพ็ญนภา แดงบุญเรือง. ผลของการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้เป็นเบาหวานในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ดี. วชิรสารการพยาบาล. 2565;24(1):1–24. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/vnj/article/view/255205
King IM. A theory for nursing: Systems, concepts, process. New York: Wiley; 1981.
Kourkouta L, Papathanasiou IV. Communication in nursing practice. Mater Sociomed. 2014;26:65–7. doi:10.5455/msm.2014.26.65-67
Powers MA, Bardsley J, Cypress M, Duker P, Funnell MM, Fischl AH, et al. Diabetes self-management education and support in type 2 diabetes. Diabetes Care. 2015;38:1372–82. doi:10.2337/dc15-0730
King IM. The theory of goal attainment in research and practice. Nurs Sci Q. 1996;9(2):61–6. doi:10.1177/089431849600900206
วิมลรัตน์ ผลพิบูลย์, ธีรนุช ยินดีสุข, นิภัทรา เศรษฐจันทร, ศิริรัตน์ โกศัลวัฒน์, สุวภัทร นักรู้กำพลพัฒน์. พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่มีโรคร่วม. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2567;18(1):50–60.
Wulandari I, Kusnanto K, Wibisono S, Haryani A. Family support in caring for diabetes mellitus patient: Patient’s perspective. Open Access Maced J Med Sci. 2021;9(T4):199–205. doi:10.3889/oamjms.2021.5778
Ndjaboue R, Chipenda Dansokho S, Boudreault B, Tremblay MC, Dogba MJ, Price R, et al. Patients’ perspectives on how to improve diabetes care and self-management: A qualitative study. BMJ Open. 2020;10:e032762. doi:10.1136/bmjopen-2019-032762
Beverly EA, Ritholz MD, Brooks KM, Hultgren BA, Lee Y, Abrahamson MJ, et al. A qualitative study of perceived responsibility and self-blame in type 2 diabetes. J Gen Intern Med. 2012;27:1180–7. doi:10.1007/s11606-012-2070-0
Noroozi F, Dehghan A, Bijani M, Jafari N, Khoshkhoonejad M, Khakshourzad H, et al. Effects of nurse-led intervention programs based on King’s theory of goal attainment on health-promoting behaviors and life satisfaction in patients with type 2 diabetes: A randomized controlled clinical trial. BMC Nurs. 2024;23:684. doi:10.1186/s12912-024-02364-3
Wallace AS, Perkhounkova Y, Sussman AL, Hein M, Chung SJ, Tripp-Reimer T. Implementation of collaborative goal setting for diabetes in community primary care. Transl Behav Med. 2016;6:202–11. doi:10.1007/s13142-016-0389-5
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
