ประสิทธิผลของรูปแบบการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง ภาวะแทรกซ้อนทางคลินิก และการกลับมารักษาซ้ำ ณ ตึกพิเศษ โรงพยาบาลกำแพงแสน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดก่อน-หลัง เพื่อศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการพยาบาล สำหรับผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง ภาวะแทรกซ้อนทางคลินิก และการกลับมารักษาซ้ำ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม 42 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 21 คน เครื่องมือวิจัย คือ รูปแบบการพยาบาล ฯ แบบสัมภาษณ์พฤติกรรม ฯ และแบบบันทึกภาวะแทรกซ้อนทางคลินิก ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา เท่ากับ 1.00, 1.00 และ 1.00 ตามลำดับ และค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .82 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Fisher’s extract, Friedman test, Mann–Whitney U test และ Spearman’s rank correlation coefficient

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองสูงกว่ากลุ่มควบคุมทุกระยะ (p ≤ .010) และมีคะแนนความปวดต่ำกว่ากลุ่มควบคุมหลังผ่าตัดทันที และที่ 6, 48 และ 72 ชั่วโมง (p ≤ .020) พิสัยการงอเข่าและการเดิน  6 นาทีไม่แตกต่างกัน (p > .050) พฤติกรรมก่อนและหลังผ่าตัดสัมพันธ์กันในกลุ่มทดลอง (rₛ = .614, p = .003) ไม่พบการติดเชื้อ แผลกดทับ การหกล้ม และการกลับมารักษาซ้ำ ของทั้งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม สรุปได้ว่ารูปแบบการพยาบาลฯ มีประสิทธิผลลดความปวดหลังผ่าตัด และเพิ่มพฤติกรรมการดูแลตนเอง ฯ ได้ดีกว่าการดูแลตามปกติ