ประสบการณ์ชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ล้างไตทางช่องท้อง แบบต่อเนื่องด้วยตนเองที่บ้านในชุมชน
คำสำคัญ:
ไตวายระยะสุดท้าย, การล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง, ประสบการณ์ชีวิต, โรงพยาบาลชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพตามแนวทางปรากฏการณ์วิทยาตีความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและทำความเข้าใจประสบการณ์ชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายที่ล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่องด้วยตนเองที่บ้าน ในเขตพื้นที่ชุมชนจังหวัดพะเยา เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างและการสังเกต กลุ่มผู้ให้ข้อมูลถูกคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 15 รายจนกระทั่งข้อมูลถึงจุดอิ่มตัว วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ตามแนวทางปรากฏการณ์วิทยาตีความ โดยการจัดกลุ่มหน่วยความหมายและสังเคราะห์เป็นแก่นสาระสำคัญของประสบการณ์
ผลการวิจัยพบแก่นสาระสำคัญของประสบการณ์ 5 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) การสูญเสียความสามารถในการพึ่งพาตนเองและภาวะพึ่งพาครอบครัว 2) อุปสรรคด้านสถานะทางเศรษฐกิจและข้อจำกัดของสภาพแวดล้อมที่พักอาศัย 3) ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเวชภัณฑ์และระบบขนส่งในชุมชน 4) พฤติกรรมการเผชิญปัญหาบนความเสี่ยงภายใต้ข้อจำกัดของวิถีชีวิต และ 5) ความทุกข์ระทมทางจิตวิญญาณจากการสูญเสียบทบาททางสังคม ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมเป็นอุปสรรคสำคัญที่ส่งผลให้ผู้ป่วยไม่สามารถดูแลตนเองได้อย่างมีคุณภาพ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). 2567. https://hdc.moph.go.th/center
Satirapoj B, editor. Thailand Renal Replacement Therapy (TRT) Registry 2024 annual data report. Bangkok: The Nephrology Society of Thailand; 2026. https://www.nephrothai.org/
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. ข้อมูลการบำบัดทดแทนไตในประเทศไทย พ.ศ. 2564-2565. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย; 2567. https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2024/10/New-Annual-report-2021-2022.pdf
Li PK, Szeto CC, Piraino B, de Arteaga J, Fan S, Figueiredo AE, et al. ISPD peritonitis recommendations: 2016 update on prevention and treatment. Perit Dial Int. 2016;36(5):481-508. doi:10.3747/pdi.2016.00078.
Wu X, Yang X, Liu X, Yi C, Guo Q, Feng X, et al. Patient survival and technique failure in continuous ambulatory peritoneal dialysis patients with prior stroke. Perit Dial Int. 2016;36(3):308-14. doi:10.3747/pdi.2014.00030.
Satirapoj B, Tantiyavarong P, Thimachai P, Chuasuwan A, Lumpaopong A, Kanjanabuch T. Thailand renal replacement therapy registry 2023: epidemiological insights into dialysis trends and challenges. Ther Apher Dial. 2025;29(5):721-9. doi:10.1111/1744-9987.70056.
ธวัช เตียวิไล, รสสุคนธ์ ตันติวิชิตเวช. อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงการเกิดภาวะติดเชื้อเยื่อบุช่องท้องครั้งแรกของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง โรงพยาบาลโพธาราม. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2563;39(1):15-28.
ชิดชนก เรือนก้อน, ขจรศักดิ์ นพคุณ, เศรษฐพล ปัญญาทอง, พงศ์ศักดิ์ ด่านเดชา, สุรพล โนชัยวงศ์, เกียรติเกรียงไกร โกยรัตโกศล, และคณะ. การดูแลผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2560. https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/4653
ทีนัสชา เชิงหอม, ผ่องใส เวียงนนท์, เรณู ตะไชยา, เอกลักษณ์ ลักขณาลิขิตกุล, ศิริรัตน์ อนุตระกูลชัย. ปัจจัยเสี่ยงและผลลัพธ์ทางคลินิกของการติดเชื้อที่แผลช่องทางสายออกในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2563;8(3):363-76.
Escudero-Lopez M, Martinez-Andres M, Marcilla-Toribio I, Moratalla-Cebrian ML, Perez-Moreno A, Bartolome-Gutierrez R. Barriers and facilitators in self-care and management of chronic kidney disease in dialysis patients: a systematic review of qualitative studies. J Clin Nurs. 2024;33(10):3815-30. doi:10.1111/jocn.17193.
Petersson I, Lennerling A. Experiences of living with assisted peritoneal dialysis: a qualitative study. Perit Dial Int. 2017;37(6):605-12. doi:10.3747/pdi.2017.00045.
Heidegger M. Being and time. Macquarrie J, Robinson E, translators. New York: Harper & Row; 1962. p.227-44.
Van Manen M. Researching lived experience: human science for an action sensitive pedagogy. Albany (NY): State University of New York Press; 1990. p.77-109.
Rodríguez-Prat A, Monforte-Royo C, Porta-Sales J, Escribano X, Balaguer A. Patient perspectives of dignity, autonomy and control at the end of life: systematic review and meta-ethnography. PLoS One. 2016;11(3):e0151435.
Green G. How end-of-life blogs re-affirm the “power to be oneself”. Front Sociol. 2022;6:775279.
Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Beverly Hills (CA): Sage Publications; 1985. p.289-331.
วาสนา กันคำ, ปภัชญา ธัญปานสิน, วราภรณ์ ศรีจันทร์พาล. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ล้างไตทางช่องท้อง. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ. 2566;24(2):20-36.
ดาราวรรณ รองเมือง, อินทิรา สุขรุ่งเรือง. การพยาบาลเพื่อส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่ล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2564;15(2):161-72.
วีณา สุทธิดี, ทีปทัศน์ ชินตาปัญญากุล, นพวรรณ สุนทรวิภาต. คุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการล้างไต: การศึกษาเปรียบเทียบ. วารสารสุขภาพและการพยาบาล. 2566;2(2):113-26.
นุช โพธิ์ศรีวิไล. ผลลัพธ์ของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกในการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่บ้านซึ่งได้รับการรักษาด้วยวิธีการล้างไตทางช่องท้องชนิดต่อเนื่อง [วิทยานิพนธ์]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2557. หน้า 68-82.
ธนันญา กาสา, พิษณุ อภิสมาจารโยธิน. ภาวะทุกข์ยากและการปรับตัวทางสังคมของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้อง. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2564;15(3):12-23.
Kittiratchakool N, Saeraneesopon T, Suwanpanich C, Athibodee T, Namahoot P, Kaewchompoo T, et al. A retrospective secondary data analysis of telemedicine service utilization (2020-2023) among patients covered by the universal coverage scheme in Thailand. Telemed J E Health. 2025;31(1):18-27. doi:10.1089/tmj.2024.0140.
เพชรรุ่ง อิฐรัตน์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ การรับรู้ และพฤติกรรมการป้องกันภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบในผู้ป่วยที่ล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2561;12(2):85-96.
Fidan C, Ağırbaş İ. The effect of renal replacement therapy on health-related quality of life in end-stage renal disease: a meta-analysis. Clin Exp Nephrol. 2023;27(10):829-46. doi:10.1007/s10157-023-02377-3.
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
