การศึกษาเปรียบเทียบบริการเภสัชกรรมทางไกลผ่านไลน์บนระบบเว็บแอปพลิเคชัน การจัดส่งยาถึงบ้านกับรับยาที่โรงพยาบาล
คำสำคัญ:
บริการเภสัชกรรมทางไกล, การจัดส่งยาถึงบ้าน, ระบบรับยาที่โรงพยาบาลบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เพื่อศึกษาผลการเปรียบเทียบระบบการจัดส่งยาถึงบ้านร่วมกับการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลกับการรับยาที่โรงพยาบาลจากเภสัชกรโดยตรง การวิจัยเป็นแบบกึ่งทดลองในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มารับการบริการในโรงพยาบาลแม่สายครอบคลุม 3 ตำบล คือ เวียงพางคำ แม่สายและโป่งผา โดยใช้แบบแผนการทดลองแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มที่ได้รับยาที่โรงพยาบาล 2) กลุ่มรับยาที่บ้านและได้รับบริการเภสัชกรรมทางไกล ซึ่งเก็บรวบรวมข้อมูลไปข้างหน้าระหว่างวันที่ 11 พฤศจิกายน 2567 – 31 สิงหาคม 2568 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาสำหรับข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วย ส่วนสถิติเชิงอนุมานใช้ Mann-whitney U test และ Chi square test กำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า มีผู้ป่วยเข้าร่วมการวิจัยกลุ่มละ 72 ราย รวมทั้งหมด 144 ราย ข้อมูลพื้นฐานทั่วไป ความร่วมมือในการใช้ยาและระดับความสำคัญในภาพรวมทั้ง 2 กลุ่ม พบว่า ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05, p = 0.442 และ p = 0.139 ตามลำดับ) กลุ่มรับยาที่บ้านและได้รับบริการเภสัชกรรมทางไกลพบความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยาน้อยกว่าแต่มีค่าคะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจ ความเข้าใจในการใช้ยา และวิธีปฏิบัติตัวสูงกว่ากลุ่มรับยาที่โรงพยาบาลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.041, p < 0.001 และ p = 0.009 ตามลำดับ)
การศึกษานี้ แสดงให้เห็นว่า การพัฒนาระบบการจัดส่งยาถึงบ้านร่วมกับการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลทำให้เกิดประสิทธิภาพ ประสิทธิผลและความปลอดภัยต่อผู้ป่วยสูงกว่าการรับยาที่โรงพยาบาล ได้แก่ การลดความคลาดเคลื่อนจากการจ่ายยา ลดความแออัดในโรงพยาบาลลงได้แม้เพียงเล็กน้อย ทั้งนี้สามารถเป็นแนวทางในการขยายและปรับปรุงระบบการให้บริการเภสัชกรรมในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
กองยุทธศาสตร์และแผนงานสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สรุปรายงานอาการป่วย ปี พ.ศ. 2567 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 6 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://spd.moph.go.th/illness-report/
Patient care team (PCT) Maesai hospital. Outpatient statistics for non-communicable diseases (NCD) Maesai hospital Report. Patient Safety Goal Policy. Statistical report 2021 – 2023.
ชวนชม ธนานิธิศักดิ์, ศุจีรัตน์ ถาดี, สุพิชฌาย์ อังกาบสุวรรณ, เหม่ยเสียน พงศ์วิไลรัตน์, ธีรพล ทิพย์พยอม. การสำรวจความต้องการช่องทางการเติมยาของผู้ป่วย โรคเรื้อรัง. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2562;11(3):504-14.
สภาเภสัชกรรม. ประกาศของสภาเภสัชกรรมที่ 56/2563 เรื่อง การกำหนดมาตรฐานและขั้นตอนการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy). (ลงวันที่ 2 มิถุนายน 2563). 2563.
Casey MM, Sorensen TD, Elias W, Knudson A, Gregg W. Current practices and state regulations regarding telepharmacy in rural hospitals. American Journal of Health-System Pharmacy. 2010;67(13):1085-92.
Choudhry NK, Isaac T, Lauffenburger JC, Lee M, Vachon A, Iliadis TL, et al. Effect of a remotely delivered tailored multicomponent approach to enhance medication taking for patients with hyperlipidemia, hypertension, and diabetes, The STIC2IT cluster randomized clinical trial. JAMA Intern Med. 2018;78(9):1182-9.
สุภาพร สุปินธรรม. ผลของการส่งเสริมการใช้ยา ต่อความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ได้รับบริการผ่านระบบเภสัชกรรมทางไกล โรงพยาบาลป่าซาง. เภสัชกรรมคลินิก 2566;29(1):51-64
สุดเฉลียว จันทรุทิน. ผลของการพัฒนาเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองแวง ตำบลนาเวียง อำเภอทรายมูล จังหวัดยโสธร. [อินเทอร์เน็ต]. 2562. [เข้าถึงเมื่อ 6 กรกฎาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก https://yasothon:moph.go.th/ssjyasothon/FrontEnd/report_AcademicWork_Read.php?racd_id=29&racdf_id=35
กระทรวงสาธารณสุข. Line official Account [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 4 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://page.line.me/475ptmfj?liff.referrer=https%3A%2F%2Fmohpromt.moph.go.th%2F
ระพีพรรณ ฉลองสุข, สุรสิทธิ์ ล้อจิตอำนวย, วิชัย สันติมาลีวรกุล. การศึกษาเปรียบเทียบระบบบริการจ่ายยาตามใบสั่งแพทย์ให้ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่โรงพยาบาลกับที่ร้านยาคุณภาพ. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2550;1(3-4):249-61.
วรณัน วิทยาพิภพสกุล, วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร. การทบทวนตัวชี้วัดของระบบยานานาชาติ และในประเทศไทย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2564;15(1):23-35.
Morisky DE, Ang A, Krousel-Wood M, Ward HJ. Predictive validity of a medication adherence measure in an outpatient setting. J Clin Hypertens (Greenwich). 2008;10(5):348-54.
Ma J, Wang L. Characteristics of mail-order pharmacy users: results from the medical expenditures panel survey. J Pharm Pract. 2020;33(3):293-8.
กฤษฎิ์ วัฒนธรรม, ธีรพล ทิพย์พะยอม, อัลจนา เฟื่องจันทร์. รูปแบบกิจกรรมและผลลัพธ์การให้บริการเภสัชกรรมทางไกล: บทความปริทัศน์. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน. 2564;17(3):1-15.
Poudel A, Nissen LM. Telepharmacy: a pharmacist’s perspective on the clinical benefits and challenges. Integr Pharm Res Pract. 2016;5:75-82. doi:10.2147/IPRP.S101685. Erratum in: Integr Pharm Res Pract. 2016;5:83. doi:10.2147/IPRP.S126682.
Cleri-Hutcherson NE. How pharmacists can find telehealth opportunities. [Internet]. Santa Monica: GoodRx, Inc.; 2021. [cited 2026 Jan 17]. Available from https://www.goodrx.com/hcp-articles/pharmacists/telehealth-Opportunities-for-pharmacists?srsltid=AfmBOoqw gNXbBPgiEQLPw1T1Izt27rFiaqTTMHkChx6SKFVDZ0tjIAdZ
Young HN, Havican N, Griesbach S, Thorpe JM, Chewning BA, Sorkness CA. Patient and pharmacist telephonic encounters (PARTE) in an underserved rural patient population with asthma:results of a pilot study. Telemed J e Health. 2012;18(6):427-33.
วรภา วราธนกุล. ผลของการจัดส่งยาทาง Health Rider และไปรษณีย์ร่วมกับการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยโรคเรื้อรังของโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2568;17(4):1010-29.
จุฬารัตน์ ฮาดวิเศษ, สุรศักดิ์ ไชยสงค์, กาญจนาภรณ์ ตาราไต, เพียงสวรรค์ ศรีมงคล, ร่มตะวัน กาลพัฒน์, พสิษฐ์ พัจนา. การประเมิลผลการดำเนิน “โครงการนำร่องให้ผู้ป่วยรับยาที่ร้านยาเพื่อ ลดความแออัดในโรงพยาบาลมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม”. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2565;14(3):604-17.
นพสิทธิ์ ขันตี. การลดแออัดและลดระยะเวลารอคอยในงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์. 2566;14(2):194-209.
Clifton GD, Byer H, Heaton K, Haberman DJ, Gill H. Provision of pharmacy services to underserved populations vua remote dispensing two-way videoconferencing. Am J health-Syst Pharm. 2003;60(24):2577-82.
ปรียา ยุคันตวนิชชัย. ความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่รับยาทางไปรษณีย์ของโรงพยาบาลอุดรธานี. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. 2564;5(10):99-114.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย และบุคลากรท่านอื่น ในสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว