การใช้ยา Gentamicin ขนาด 5 มก./กก./วัน แบบ Single Daily Dose ในเด็กอายุ 1-15 ปี
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ: ยา aminoglycoside เป็นยาปฏิชีวนะที่มีประสิทธิภาพดีในการรักษาการติดเชื้อแกรมลบหลายชนิด รวม ทั้งแกรมบวกบางชนิด แต่เนื่องจากยามีผลต่อไตและหูสูง จึงทำให้มีผู้ศึกษาหาวิธีบริหารยานี้เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดโดยที่ก่อผลข้างเคียงน้อยที่สุด เนื่องจากยานี้มีเภสัชพลศาสตร์ (pharmocodynamics) แบบ concentration dependent ดังนั้นการบริหารยาที่ทำให้ได้ระดับยาสูงสุด (peak concentration level) ที่สูง ย่อมจะทำให้ยามีประ-สิทธิภาพในการรักษาที่ดี ดังนั้นการให้ยาแบบรวบ dose ให้วันละครั้ง (single daily dose, SDD) น่าจะเป็นวิธี การบริหารยาที่ดีวิธีหนึ่ง เพราะนอกจากจะทำให้ได้ระดับยาสูงสุดที่สูงแล้ว ยังได้ระดับยาต่ำสุด (trough concentration level) ที่ต่ำอีกด้วย ซึ่งช่วยลดการเกิดผลข้างเคียงต่อไตและหูลงได้แต่เนื่องจากการให้ยา aminoglycoside แบบ SDD ในเด็กยังมีการศึกษาไม่มากนัก ผู้วิจัยจึงเลือกทำการศึกษาการให้ยา gentamicin ซึ่งเป็นยา aminoglycoside ที่ใช้บ่อยในเด็ก โดยให้ในขนาด 5 mg/kg/day วันละครั้ง หยดทางหลอดเลือดดำให้หมดในเวลา 1 ชั่วโมง ในเด็กอายุระหว่าง 1-15 ปี ที่เข้ารับการรักษาที่กลุ่มงานกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ระหว่างปี พ.ศ. 2541-2542 จำนวน 98 คน โดยศึกษาถึงระดับยาสูงสุดและระดับยาต่ำสุด จำแนกตาม เพศ อายุ และระดับเม็ดเลือดขาว neutrophil รวมทั้งศึกษาถึงผลข้างเคียงของการใช้ยา gentamicin โดยวิธีนี้ต่อไต และประสิทธิภาพของยาในผู้ป่วย urinary tract infection (UTI) จากการศึกษาพบว่าระดับยาสูงสุด มีค่าเฉลี่ย 10.28 ± 5.3 µg/ml โดยไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อจำแนก ตามเพศ อายุ และระดับเม็ดเลือดขาว neutrophil ส่วนระดับยาต่ำสุด มีค่าเฉลี่ย 0.26 ± 0.4 µg/ml พบว่าเพศหญิงและอายุ < 5 ปีมีค่าระดับยาต่ำสุดสูงกว่าเพศชายและช่วงอายุอื่น ๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติแต่ไม่พบความแตกต่างเมื่อจำแนกตามระดับเม็ดเลือดขาว ไม่พบผลข้างเคียงต่อไตในการศึกษานี้ ส่วนประสิทธิภาพของการให้ยาโดยวิธีนี้พบมี clinical efficacy ร้อยละ 91.2 และ bacteriological efficacy ร้อยละ 88.3 จากการศึกษานี้สรุปได้ว่าการให้ยา gentamicin 5 mg/kg/day วันละครั้ง ในเด็กทำให้ได้ระดับยา peak สูง และระดับยา trough ต่ำ โดยไม่พบผลข้างเคียงต่อไต และยามีประสิทธิภาพในการรักษาที่ดี ดังนั้นการให้ยา gentamicin แบบ SDD ในเด็กน่าจะเป็นวิธีที่เหมาะสม เมื่อเทียบกับการให้ยาวิธีเดิม (thrice daily dose. TID)
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
Gilbert DN. Once-daily aminoglycoside therapy. Antimicrob Agents Chemother 1991;35:399-405.
Vogelman B, Craig WA. Kinetics of antimicrobial activity. J Pediatr 1986;5:835-40.
Moore RD,Smith CR, Lietman PS. The association of aminoglycoside plasma levels with mortality in patients with gram-negative bacteremia. J Infect Dis 1984;149:443-8.
Anderson ET, Young LS, Hewitt WL. Simultaneous antibotic levels in "breakthrough" gram-negative rod bacteremia. Am J Med 1976;61:493-7.
Drusano GL. Role of pharmacokinetics in the outcome of infections. Antimicrob Agents Chemother 1988;32:289-97.
Blaser J, Stone BB, Groner MC, Zinner SH. Comparative study with enoxacin and netilmicin in a pharmacodynamic model to determine importance of ratio of antibiotic peak concentration to MIC for bacterial activity and emergence of resistance. Antimicrob Agents Chemother 1981:1054-60.
Davis BD. Mechanism of the bactericidal action of the aminoglycosides. Microbiol Rev 1989;51:341-50.
Ebert SC, Craig WA. Pharmacodynamic properties of antibiotic:: application to drug monitoring and dosage regimen design. Infect Control Hosp Epidemiol 1990;11:319-26.
Moore RD, Lierman PS. Smith CR. Clinical response to aminoglycoside therapy: importance of the ratio of peak concentration to minimal inhibitory concentration. J Infect Dis 1987;155:93-9.
Noone P, Parsons TMC. Pattison JR, et Experience in monitoring gentamicin therapy during treatment of serious gram-negative sepsis. Br Med J 1974;1:477-81.
Moore RD, Smith CR, Lietman PS. The association of aminoglycoside plasma levels with therapeutic outcome in gram negative pneumonia. Am J Med 1984;77:657-62.
Craig WA, Vogelman B. The postantibiotic effect. Ann Intern Med 1987;106:900-2.
Kapusnik JE, Hackbarth CJ, Chambers HF, et Single, large, daily dosing versus intermittent dosing of tobramycin for treating experimental Pseudomonas pheumonia. J Infect Dis 1988;158:7-12.
Dahlgren JG, Anderson ET, Hewitt WL, et al. Gentamicin blood levels: a guide to nephrotoxicity. Antimicrob Agents Chernother 1975;8:58.
Schentag JJ, Cumbo TJ, Jusko WJ, et al. Gentamicin tissue accumulation and nephrotoxie reactions. JAMA 1978;240: 2067-9.
Nordstrom L, Banck G. Belfrage S, et al. Prospective study of the ototoxicity of gentamicin. Acta Pathol Microbiol Scand 1973;241(Suppl):58-61.
Levy RH, Bauer LA. Basic pharmacokinetics. Ther Drug Monit 1986;8:47-58.
Craig WA, Gudmundsson S. The postantibiotic effect. In: Lorian V, editor. Antibiotics in laboratory medicine. 2nd ed. Baltimore: Williams and Wilkins; 1986. p. 515-36.
George L, Daikos, George GL, Valentina IL, et al.?? Adaptive resistance to aminoglycoside antibiotics from first-expo-sure down regulation. J Infect Dis 1990;162:414-20.
Powell SH, Thompson WL, Luthe MA, et al. Once daily vs.continuous aminoglycoside dosing: efficacy and toxicity in animal and clinical studics of gentamicin, netilmicin and tobramycin. J Infect Dis 1983;147:918-32.
Nicolou DP, Freeman CD, Belliveau PP, et al. Experience with a once daily aminoglycoside program administered to 2,184 adult patients. Antimicrob Agents Chemother 1995; 39:650-5.
Nordstrom L, Ringberg H, Cronberg S, et al. Does administration of an aminoglycoside in a single daily dose affect its efficacy and toxicity? I Antimicrob Chemother 1990;25:159-73.
Mauracher EH, Lau WY, Kartowisastro H, et al. Comparison of once-daily and thrice daily netimicin regimens in serious systemic infections: a multicenter study in six Asian countries. Clin Ther 1989;11:604-13.
Prins JM, Buller HR, Kuijper EJ, et al. Once versus thrice daily gentamicin in patients with serious infections. Lancet 1993;341:335-9.
Raz R, Adavi M, Romano S. Intravenous administration of gentamicin once daily versus thrice daily in adults Eur J Clin Microb Infect Dis 1995;14:88-91.
Hatala R, Dinh T, Cook DJ. Once-daily aminoglyoside dosing in immunocompetent adults: a meta-analysis. Ann Int Med 1996;124:717-25.
MunckhofWJ, Grayson ML, Tumidge JD. A meta-analysis of studies on the safety and efficacy of aminoglycoside given either once daily or as divided dose. J Antimicrob Chemother 1996;31:645-63.
Ferriols LR, Alos-Alminana M. Effectivenes and safety of once-daily aminoglycosides: a meta-analysis. Am J HealthSyst Pharm 1996;53:1141-50.
Elhanan K, Siplovich L, Raz R.Gentamicin once daily versus thrice daily in children. J Antimicrob Chemother 1995;35:327-32.
Manik PE, Lipman J, Kobilski S, et al. A proctive randomized study comparing once-versus twice daily amikacin dosing in critically ill adult and paediatric patients. J Antimicrob Chemother 1991;28:753-64.
Skopnik H, Heimann G.Once daily aminoglycoside dosing in full term neonates. Ped Infect Dis 1995;14:71-2.
Shankar A. Sharma SD.Gentamicin as once daily dose therapy in recurrent urinary tract infections in children. Curr Ther Res 1987;41:599-603.
Bass KD, Larkin SE, Paap C, et al. Pharmacokinetics of once daily gentamicin dosingin paediatric patients. J Ped Surg 1998;33:1104-7.
วิจิตร พิทยาอมรวงศ์. Once daily gentamicin vs. thrice daily gentamicin treatment in children with urinary tract infection. วิทยานิพนธ์เพื่อเสนอขอวุฒิบัตรกุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล; พ.ศ.2541.
Cronberg S, Nordstrom L. Simplified monitoring of aminoglycoside treatment. Scand J Infect Dis 1991;Suppl 74:274-9.
Mattie H, Craig WA, Pechere JD. Determinants of efficacy and toxicity of aminoglycosides. J Antimicrob Chemother 1989;24:281-93.
Tulkens P. Efficacy and safety of amimoglycosides once-a-day: experimental and clinical data. Scand J Infect Dis 1991; Suppl 74:249-57.
Hayani K, Hatzopoulos FK, Frank AL, et al. Pharmacokinetics of once-daily dosing of gentamicin in neonates. Pediatr 1997;131:76-80.
Skopnik S, Wallraf Nies B, et al. Phacokinetics and antibacterial activity of daily gentamicin. Arch Dis Child 1992;67:57-61.
Wood CA, Norton DR, Kohlhepp SJ, et al. The influence oftobramycin dosage regimen on nephrotoxicity, otoxicity and antibacterial efficacy in a rat model of subcutaneous abscess. J Infect Dis 1988;158:13-22.
Bennette WM, Plamp CE, Gilben DN. The influence of dosage regimen on experimental gentamicin nephrotoxicity: dissociation of peak serum levels from renal failure. J Infect Dis 1979;140:576-82.
Zaske DE, Cipolle RJ, Rotschafer JC, et al. Gentamicin pharmacokinetics in 1,640 patients: method for control of serum concentrations. Antimicrob Agents Chemother 1982;21:407-11.
Siber GR, Echeverria P, Smith AL, et al. Pharmacokinetics of gentamicin in children and adult. J Infect Dis 1975;132: 637-51.
Peterson AK, Duffull SB. Population analysis of once-daily dosing of gentamicin in patients with neuropenia. Aust NZJ Med 1988;28:311-5.
Smith CL, Lipsky JJ, Laskin OL, et al. Double blind comparison of the nephrotoxicity and auditory toxicity of gentamicin and tobramycin. N Engl J Med 1980;302: 1106-9.
Van der Auwera P, Klastersky J. Serum bactericidal activity and postantibiotic effect in serum of patients with urinary tract infection recciving high dose amikin. Antimicrob Agents Chemother 1987;31:1061-8.
Barza M, Lauermann M. Why monitor serum levels of gentamicin? Clin Pharmocokinet 1978;3:202-15.
Moore RD,Smith CR, Lipsky JJ, et al. Risk factors for nephrotoxicity in patients treated with aminoglycosides. Ann Intern Med 1984;100:352-7.
Gilbert DN, Benneme WM. Progress of clucidation of aminoglycoside nephrotoxicity. In: Root RK, Sande MA, editors. New dimensions in antimicrobial therapy. New York: Cherchill-Livingstone;1984.p. 121-52.
Barza M, loannidis JP, Cappelleri JC, et al. Single or multiple daily doses of aminoglycosides: a meta-analysis. Br Med. J 1996;312:338-45.
Labovitz E, Levison ME, Kaye D. Single-dose daily gentamicin therapy in urinary tract infection. Antimicrob Agent Chemother 1974;6:465-70.
Schentag JJ. Nephrotoxicity in critical care patients given aminoglycosides. US Pharmacist 1983;?:H1-13.
Mc Cormack J, Jewesson P. A critical reevaluation of the therapeutic range of aminoglycoside. Clin Inf Dis 1992;14:320-39.
Hansen M, Achen F, Carstensen C, et al. Once versus thrice daily dosing of netilmicin in febrile immunocompromised patients: a randomized controlled study officacy and safety. J Drug Dev 1988;1:119-24.
Bouffet E, Fuhrmann C, Frappaz D, et al. Once daily antibiotic regimen in paediatric oncology. Arch Dis Child 1994;70:484-7.
Kaojarem S,Maoleekoonpairoj S. Atichartakakam V. Pharmacokinetics of amikacin in hematologic matignancies. Antimicrob Agents Chemother 1989;33:1406-8.