การศึกษาผลการนวดรักษาแบบราชสำนักร่วมกับพอกเข่าด้วยสมุนไพร เปรียบเทียบกับการนวดรักษาแบบราชสำนักร่วมกับประคบสมุนไพร ในการรักษาภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนิคมสร้างตนเอง1 จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

ภาวะข้อเข่าเสื่อมเป็นปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวและคุณภาพชีวิต การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลของการนวดราชสำนักร่วมกับการพอกเข่าด้วยสมุนไพร และการนวดราชสำนักร่วมกับการประคบสมุนไพร ต่ออาการปวด อาการข้อฝืด การทำงานของข้อ และองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าในผู้สูงอายุที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อม วิธีการศึกษา การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อม จำนวน 52 คน โดยผ่านเกณฑ์คัดเข้า ได้แก่ ผู้สูงอายุ อายุ 60 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการวินิจฉัยภาวะข้อเข่าเสื่อมระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง (Kellgren-Lawrence grade 1–3) มีอาการปวดเข่าเรื้อรังอย่างน้อย 3 เดือน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 26 คน ทั้งสองกลุ่มได้รับการนวดราชสำนัก 30 นาที สัปดาห์ละ 3 ครั้ง ต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ โดยกลุ่มทดลองได้รับการพอกเข่าสมุนไพรเพิ่มเติม และกลุ่มควบคุมได้รับการประคบสมุนไพร ครั้งละ 30 นาที ประเมินผลด้วยแบบประเมิน Modified WOMAC และเครื่องวัดองศาการเคลื่อนไหวข้อเข่า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Paired t-test และ Independent t-test ผลการศึกษา ภายหลังการทดลอง ทั้งสองกลุ่มมีคะแนนอาการปวด อาการข้อฝืด และการทำงานของข้อดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) รวมทั้งมีองศาการเคลื่อนไหวข้อเข่าเพิ่มขึ้น โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนความปวดลดลงจาก 6.64 ± 0.45 เป็น 2.34 ± 0.34 และกลุ่มควบคุมลดลงจาก 6.58 ± 0.40 เป็น 2.22 ± 0.32 อย่างไรก็ตาม เมื่อเปรียบเทียบระหว่างสองกลุ่ม พบว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกตัวแปร อภิปรายผล การนวดราชสำนักร่วมกับการพอกสมุนไพรและการประคบสมุนไพร สามารถช่วยลดอาการปวด ลดอาการข้อฝืดและเพิ่มการเคลื่อนไหวของข้อเข่าได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยทั้งสองวิธีให้ผลการรักษาใกล้เคียงกัน สรุปและข้อเสนอแนะ การนวดราชสำนักร่วมกับการพอกสมุนไพรและการประคบสมุนไพรสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมในระดับปฐมภูมิได้ ควรมีการศึกษาเพิ่มเติมในกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่และติดตามผลระยะยาว