ความชุกและสาเหตุของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดในผู้ป่วยอายุน้อย ในโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา

วีราวรรณ อยู่สมบูรณ์

ผู้แต่ง

วีราวรรณ อยู่สมบูรณ์ กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา จังหวัดกาญจนบุรี 71000

คำสำคัญ:

ผลลัพธ์ด้านการดำเนินชีวิตประจำวัน, ผู้ป่วยอายุน้อย, โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด, NIHSS

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและสาเหตุของโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดในผู้ป่วยอายุน้อย และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันที่ระยะเวลา 3 เดือน

วิธีการวิจัย: เป็นการศึกษาตามรุ่นแบบย้อนหลัง โดยการทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่มีอายุ 15–45 ปี ซึ่งเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2565 ถึง 31 ธันวาคม 2567 ศึกษาผู้ป่วยทุกรายที่เข้าเกณฑ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยแบบลอจิสติกพหุคูณ

ผลการวิจัย: ผู้ป่วยอายุน้อยจำนวน 152 ราย (ร้อยละ 3.10) อายุเฉลี่ย 37.68±6.08 ปี เป็นเพศชาย ร้อยละ 61.18 กลุ่มอายุ 15-39 ปี มีดัชนีมวลกาย (27.83±6.46 กก./ม.²) และการใช้สารเสพติดสูงกว่า (ร้อยละ 33.33) ขณะที่กลุ่มอายุ 40-45 ปี พบโรคเบาหวาน (ร้อยละ 33.75) โรคความดันโลหิตสูง (ร้อยละ 73.75) และระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง (186.64±189.29 มก./ดล.) สาเหตุของโรคที่พบบ่อยที่สุดคือ หลอดเลือดแดงขนาดเล็กอุดตัน (ร้อยละ 43.10) ที่ระยะเวลา 3 เดือนหลังเกิดโรค ผู้ป่วยร้อยละ 73 มีผลลัพธ์ด้านการดำเนินชีวิตประจำวันดีโดยคะแนน National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) แรกรับเป็นปัจจัยเดียวที่มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ด้านการดำเนินชีวิตประจำวันไม่ดี (adjusted OR 1.30 ต่อการเพิ่มขึ้นของคะแนน 1 คะแนน, 95%CI: 1.17–1.44)

สรุปผล: ความชุกของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดในผู้ป่วยอายุน้อยเท่ากับร้อยละ 3.10 สาเหตุส่วนใหญ่คือหลอดเลือดแดงขนาดเล็กอุดตันเกิดจากปัจจัยเสี่ยงด้านพฤติกรรมและเมตาบอลิก มีผลลัพธ์ด้านการดำเนินชีวิตประจำวันดีที่ระยะเวลา 3 เดือน โดยความรุนแรงของโรคในระยะเฉียบพลันเป็นปัจจัยสำคัญที่สุด ที่กำหนดผลลัพธ์

เอกสารอ้างอิง

GBD 2019 Stroke Collaborators. Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet Neurol. 2021;20(10):795–820. doi: 10.1016/S1474-4422(21)00252-0

Varona JF, Guerra JM, Bermejo F. Stroke in young adults. Med Clin (Barc). 2004;122(2):70–4. doi: 10.1016/s0025-7753(04)74145-7

Bukhari S, Yaghi S, Bashir Z. Stroke in young adults. J Clin Med. 2023;12(15):4999. doi: 10.3390/jcm12154999

Yahya T, Jilani MH, Khan SU, Mszar R, Hassan SZ, Blaha MJ, et al. Stroke in young adults: Current trends, opportunities for prevention and pathways forward. Am J Prev Cardiol. 2020;3:100085. doi: 10.1016/j.ajpc.2020.100085

George MG. Risk factors for ischemic stroke in younger adults. Stroke. 2020;51(3):729–35.

Stack CA, Cole JW. Clinical approach to stroke in young adults. In: Dehkharghani S, editor. Stroke. Brisbane (AU): Exon Publications; 2021. p. 53–78.

ศุจิพิชชา จันทรประภาพกุล, แสงเดือน มโยทาร, ศุภชาติ ชมพูนุช, สัญสนีย์ พงษ์ภักดี. ความชุกและสาเหตุของโรคสมองขาดเลือดในผู้ป่วยอายุน้อยในโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช. วารสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทย. 2561;17(3):5–14.

Hoffmann VS, Schönecker S, Amin M, Reidler P, Brauer A, Kopczak A, et al. A novel prediction score determining individual clinical outcome 3 months after juvenile stroke (PREDICT-score). J Neurol. 2024;271(9):6238-46. doi: 10.1007/s00415-024-12552-5

He Q, Wang M, Zhu H, Xiao Y, Wen R, Liu X, et al. Nomogram to predict 3 month prognosis of acute ischemic stroke among young adults. Front Neurol. 2025;15:1487248. doi: 10.3389/fneur.2024.1487248

Adams HP Jr, Bendixen BH, Kappelle LJ, Biller J, Love BB, Gordon DL, et al. Classification of subtype of acute ischemic stroke. Definitions for use in a multicenter clinical trial. TOAST. Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment. Stroke. 1993;24(1):35–41. doi: 10.1161/01.STR.24.1.35

Perera KS, de Sa Boasquevisque D, Rao-Melacini P, Taylor A, Cheng A, Hankey GJ, et al. Evaluating rates of recurrent ischemic stroke among young adults with embolic stroke of undetermined source: The Young ESUS longitudinal cohort study. JAMA Neurol. 2022;79(5):450–8. doi: 10.1001/jamaneurol.2022.0048

Ekudomsuphan P, Dusitanond P. Prevalence and associated factors of ischemic stroke in the young patients. Thai Journal of Neurology. 2024;40(4):1–7.

Mbarek L, Chen S, Jin A, Pan Y, Meng X, Yang X, et al. Predicting 3-month poor functional outcomes of acute ischemic stroke in young patients using machine learning. Eur J Med Res. 2024;29(1):494.doi: 10.1186/s40001-024-02056-3

Sakseranee J, Sethabouppha P, Pattarasakulchai T, Klaewkla T, Thiankhaw K. The diagnostic tests and functional outcomes of acute ischemic stroke or transient ischemic attack in young adults: A 4-year hospital-based observational study. PLoS ONE. 2023;18(10):e0292274. doi: 10.1371/journal.pone.0292274

Kulkarni S, Faconti L, Partridge S, Delles C, Glover M, Lewis P, et al. Investigation and management of young-onset hypertension: British and Irish Hypertension Society position statement. J Hum Hypertens. 2024;38(7):544–54. doi:10.1038/s41371-024-00922-5

Walia SS, Ng K. Abstract WP207: Clinical Characteristics of Methamphetamine Associated Acute Ischemic Stroke. Stroke. 2019; 50(Suppl_1): WP207. doi: 10.1161/str.50.suppl_1.WP207

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines for the Early Management of Acute Ischemic Stroke. Stroke. 2019;50(12):e344–418. doi: 10.1161/STR.0000000000000211