ความชุกของผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคองต่อผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์ในการดูแลแบบประคับประคองในหอผู้ป่วยระยะวิกฤติ และหอผู้ป่วยกึ่งวิกฤติ ของแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี

สุพรรณี  สุดสา

ผู้แต่ง

สุพรรณี สุดสา -

คำสำคัญ:

การดูแลแบบประคับประคอง, อายุรกรรม , การวางแผนการดูแลล่วงหน้า

บทคัดย่อ

การดูแลแบบประคับประคองเป็นการดูแลผู้ป่วยแบบองค์รวม ช่วยลดความทุกข์ทรมานทั้งจากตัวโรคและจากการรักษาที่ไม่ก่อประโยชน์ สามารถเริ่มการดูแลประคับประคองได้ตั้งแต่เริ่มต้นควบคู่กับการรักษาตัวโรคจนถึงช่วงเวลาสุดท้ายของชีวิต ช่วยให้ผู้ป่วยจากไปอย่างสงบ จากการศึกษาที่ผ่านมาพบว่าผู้ป่วยในหอผู้ป่วยวิกฤตยังมีการเข้าถึงการดูแลประคับประคองที่น้อยกว่าความต้องการจริง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาความชุกของผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคองในผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์ในการดูแลแบบประคับประคอง ตามเกณฑ์ SPICT Criteria 2022 และความสัมพันธ์ระหว่างการดูแลประคับประคองกับการทำหัตถการแบบรุกราน ในหอผู้ป่วยระยะวิกฤต และหอผู้ป่วยระยะกึ่งวิกฤต ของแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี เป็นการศึกษาการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) ในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในวันแรก ณ หอผู้ป่วยระยะวิกฤตและกึ่งวิกฤต แผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2567 ถึง 30 มิถุนายน พ.ศ. 2567 จำนวน 350 ราย เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-square test, Fisher’s exact test, Independent t-test หรือ Mann–Whitney U test ตามความเหมาะสม และวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการได้รับการดูแลแบบประคับประคองด้วย multivariable logistic regression โดยรายงานค่า odds ratio (OR) และช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.05

ผลการศึกษาพบว่าผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การดูแลแบบประคับประคองจำนวน 350 ราย มีผู้ป่วยได้รับการดูแลแบบประคับประคองคิดเป็นร้อยละ 63.4 โดยการดูแลแบบประคับประคองลดโอกาสการรักษาแบบรุกรานได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การใส่ท่อช่วยหายใจ (adjusted OR = 0.15, 95% CI: 0.06–0.39, p < 0.001) การได้ยากระตุ้นหัวใจ (adjusted OR = 0.52, 95% CI: 0.32–0.83, p = 0.004) การช่วยฟื้นคืนชีพด้วยการกดหน้าอก (adjusted OR = 0.26, 95% CI: 0.12–0.56, p < 0.001) และ การรับการบำบัดทดแทนไต (adjusted OR = 0.46, 95% CI: 0.23–0.91, p = 0.025) และเพิ่มโอกาสการได้รับยาระงับปวดได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Adjusted OR = 6.95, 95% CI: 2.47–19.53, p < 0.001)

สรุปได้ว่าผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การดูแลแบบประคับประคองในหอผู้ป่วยระยะวิกฤตและหอผู้ป่วยระยะกึ่งวิกฤต ได้รับการดูแลแบบประคับประคองค่อนข้างสูง และพบว่าการดูแลแบบประคับประคองช่วยลดการรักษาแบบรุกรานซึ่งสนับสนุนการบูรณาการการดูแลแบบประคับประคอง ให้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลมาตรฐานในผู้ป่วยระยะท้าย

เอกสารอ้างอิง

ชโลธร ชาวบ้านกร่าง. (2021). การศึกษาลักษณะผู้ป่วยประคับประคองในหอผู้ป่วยแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลนครปฐม. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว, 4(3), 119–127.

Aslakson, R. A., Curtis, J. R., & Nelson, J. E. (2014). The changing role of palliative care in the ICU. Journal of Palliative Medicine, 17(7), 762–767. https://doi.org/10.1089/jpm.2013.0623

Connor, S. R. (2014). The global atlas of palliative care at the end of life: An advocacy tool. European Journal of Palliative Care, 21(4), 180–183.

Curtis, J. R., & Vincent, J.-L. (2010). Ethics and end-of-life care for adults in the intensive care unit. The Lancet, 376(9749), 1347–1353. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)60143-2

Hawley, P. (2017). Barriers to access to palliative care. Palliative Care: Research and Treatment, 10, 1–6. https://doi.org/10.1177/1178224216688887

Kavalieratos, D., Corbelli, J., Zhang, D., Dionne-Odom, J. N., Ernecoff, N. C., Hanmer, J., Hoydich, Z. P., Ikejiani, D. Z., Klein-Fedyshin, M., Zimmermann, C., Morton, S. C., Arnold, R. M., Heller, L., & Schenker, Y. (2016). Association between palliative care and patient and caregiver outcomes: A systematic review and meta-analysis. JAMA, 316(20), 2104–2114. https://doi.org/10.1001/jama.2016.16840

Kon, A. A., Shepard, E. K., Sederstrom, N. O., Swoboda, S. M., Marshall, M. F., Birriel, B., & Rincon, F. (2016). Defining futile and potentially inappropriate interventions: A policy statement from the Society of Critical Care Medicine Ethics Committee. Critical Care Medicine, 44(9), 1769–1774. https://doi.org/10.1097/CCM.0000000000001965

Liu, X., Dawod, Y., Wonnaparhown, A., Shafi, A., Doo, L., Yoo, J. W., Ko, E., & Choi, Y. S. (2017). Effects of hospital palliative care on health, length of stay, and in-hospital mortality: A systematic review and meta-analysis. Palliative & Supportive Care, 15(6), 708–718. https://doi.org/10.1017/S1478951517000155

Milazzo, S., Hansen, E., Carozza, D., & Case, A. A. (2020). How effective is palliative care in improving patient outcomes? Current Treatment Options in Oncology, 21(2), Article 12. https://doi.org/10.1007/s11864-020-0703-4

Natprayut, N. (2019). Access to palliative care in a tertiary care hospital in Thailand. Clinical Academia, 43(6), 220–228.

Pairojkul, S., Thongkhamcharoen, R., Raksasataya, A., Sorasit, C., Nakawiro, P., Sudsa, S., Sattamai, C., Puripanpinyo, N., Oerareemitr, N., Raksadaen, B., & Apaijitt, P. (2021). Integration of specialist palliative care into tertiary hospitals: A multicenter point prevalence survey from Thailand. Palliative Medicine Reports, 2(1), 272–279. https://doi.org/10.1089/pmr.2021.0036

Ruegger, J., Hodgkinson, S., Field-Smith, A., & Ahmedzai, S. H. (2015). Care of adults in the last days of life: Summary of NICE guidance. BMJ, 351, h6631. https://doi.org/10.1136/bmj.h6631

Salins, N., Dhyani, V. S., Mathew, M., et al. (2024). Assessing palliative care practices in intensive care units and interpreting them using the lens of appropriate care concepts: An umbrella review. Intensive Care Medicine, 50(9), 1438–1458. https://doi.org/10.1007/s00134-024-07405-8

Supportive and Palliative Care Indicators Tool. (2022). SPICT tool. https://www.spict.org.uk/the-spict/

World Health Organization. (2020). Palliative care. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care

World Health Organization, & Worldwide Palliative Care Alliance. (2014). Global atlas of palliative care at the end of life. Geneva, Switzerland: World Health Organization.