ผลของระบบบริการพยาบาลทางไกลในการดูแลผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง ในเขตอำเภอเมืองหนองบัวลำภู

ผู้แต่ง

  • รุจิระชัย เมืองแก้ว คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
  • เยาวภา สีดอกบวบ กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู
  • ขวัญจิต คงพุฒิคุณ กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู
  • พะเยา พรมดี กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู
  • สุวภา วันสา กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู
  • อภิญญา พรมจันทร์ กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู

คำสำคัญ:

ระบบบริการพยาบาลทางไกล, ผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็น quasi-experimental one-group pretest-posttest design มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของระบบบริการพยาบาลทางไกล ในการดูแลผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง ในเขตอำเภอเมืองหนองบัวลำภูระหว่างเดือนมีนาคม 2567 ถึงเดือนตุลาคม 2568 ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและใช้สถิติเชิงอนุมาน

ผลการใช้ระบบบริการพยาบาลทางไกลในการดูแลผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงในเขตอำเภอเมืองหนองบัวลำภู พบว่า กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาจำนวน 126 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 59.5 อายุ ส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 60-69 ปี ร้อยละ 44.4 ส่วนใหญ่มี BMI ≥ 23 kg/m2  ร้อยละ 65.9 เป็นหัวหน้าครอบครัว ร้อยละ 59.5 ส่วนใหญ่จบชั้นประถมศึกษา ร้อยละ 64.3 และอยู่บ้านเป็นแม่บ้านพ่อบ้านเป็นส่วนใหญ่ ร้อยละ 40.5 การประเมินความรู้ด้วยตนเอง พบว่า มีความรู้เรื่องยา ขนาด วิธีใช้ ต่อความระมัดระวังในการใช้ยา มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 0.87 คะแนน (SD = 0.32) และมีความรู้เรื่องการมาตรวจตามนัด มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 0.87 คะแนน (SD = 0.33) อยู่ในระดับมากทั้งคู่ ผลการเปรียบเทียบระดับความดันโลหิตก่อนหลังการใช้ระบบบริการพยาบาลทางไกล พบว่าค่าเฉลี่ยความดันโลหิตซิสโตลิก หลังการทดลองน้อยกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p < .001) และค่าเฉลี่ยความดันโลหิตไดแอสโตลิก หลังการทดลองน้อยกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) โดยมีข้อเสนอแนะคือควรมีการนำระบบสุขภาพทางไกลไปใช้ในการป้องกันกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรัง อื่น ๆ ที่มีอุบัติการณ์สูงในอำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภูและควรมีการวิจัยโดยประยุกต์ใช้ระบบสุขภาพทางไกลในการป้องกันกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรังอื่น ๆ

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. (2565). รายงานประจำปี 2565. https://ddc.moph.go.th/

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2561). คู่มือผู้ดูแลครอบครัวสำหรับการดูแลระยะยาว. สำนักพิมพ์สหพันธ์เกษตรและสหกรณ์แห่งประเทศไทย.

กระทรวงสาธารณสุข. (2566). นโยบายและทิศทางการดำเนินงานกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566–2568. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.

กองการพยาบาลสาธารณสุข สำนักอนามัย. (2566). แนวทางการจัดระบบบริการพยาบาลทางไกลในผู้สูงอายุที่บ้านด้วยการจัดการสุขภาพตนเอง. สำนักพิมพ์กองการพยาบาลสาธารณสุข.

โรงพยาบาลหนองบัวลำภู. (2566). ฐานข้อมูลรายงานจากระบบ HOSxP [ฐานข้อมูลภายในองค์กร].

วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก ภักดีเจริญ, และ วราภรณ์ สะเทียนนพเก้า. (2564). การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562–2563. คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.

Bulto, L. N., Roseleur, J., Noonan, S., Pinero de Plaza, M. A., Champion, S., Dafny, H. A., Pearson, V., Nesbitt, K., Gebremichael, L. G., Beleigoli, A., Gulyani, A., Schultz, T., Hines, S., Clark, R. A., & Hendriks, J. M. (2023). Effectiveness of telenursing versus usual care in the management of hypertension and lifestyle behaviours: A systematic review and meta-analysis. European Journal of Cardiovascular Nursing. Advance online publication. https://doi.org/10.1093/eurjcn/zvad040

Centers for Disease Control and Prevention. (2021). Using telehealth to expand access to essential health services during the COVID-19 pandemic. U.S. Department of Health and Human Services. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/telehealth.html

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Erden, Y., Yıldız, G. N., Çiftçi, B., Avşar, G., Özek, S., Özbek, E., & Sarıalioğlu, A. (2025). The effect of self-management program with tele-nursing based on the Roper–Logan–Tierney model on self-care of hypertensive patients: A randomized controlled trial. BMC Nursing, 24(1), 313. https://doi.org/10.1186/s12912-025-02854-y

Haimi, M., Brammli-Greenberg, S., Waisman, Y., & Stein, N. (2020). The role of telemedicine in the care of critically ill patients in the ICU: A review of the literature. Journal of Clinical Monitoring and Computing, 34(6), 1255–1263. https://doi.org/10.1007/s10877-020-00569-3

Kappes, M., Espinoza, P., Jara, V., & Hall, A. (2022). Effectiveness of nurse-led telephone-based telehealth interventions to reduce blood pressure: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), 1457. https://doi.org/10.3390/ijerph19031457

Mahvar, T., Mashalchi, H., Polarak, F., Mehranfard, S., Abdolvand, A., & Veisimiankali, M. (2026). Effect of tele-nursing on the quality of life, adherence to the medication regimen, and readmission rate in hypertensive patients: A quasi-experimental study. Journal of Nursing Reports in Clinical Practice, 4(2), 74–84. https://doi.org/10.32598/JNRCP.2503.1254

Najafi Ghezeljeh, T., Sharifian, S., Nasr Isfahani, M., & Haghani, H. (2018). Comparing the effects of education using telephone follow-up and smartphone-based social networking follow-up on self-management behaviors among patients with hypertension. Contemporary Nurse, 54(4–5), 362–373. https://doi.org/10.1080/10376178.2018.1441730

World Health Organization. (2025). Home/Health topics/Hypertension :

https://www.who.int/health-topics/hypertension#tab=tab_1

Yilmaz, D. A., & Yakut, B. (2025). Effectiveness of telenursing in improving self-care and blood pressure control among adults with chronic hypertension: A quasi-experimental study in Türkiye. Discover Public Health, 22, Article 480. https://doi.org/10.1186/s12982-025-00886-y

วัตถุประสงค์การวิจัย

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

เมืองแก้ว ร., สีดอกบวบ เ. ., คงพุฒิคุณ ข. ., พรมดี พ. ., วันสา ส. ., & พรมจันทร์ อ. . (2026). ผลของระบบบริการพยาบาลทางไกลในการดูแลผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง ในเขตอำเภอเมืองหนองบัวลำภู. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม ศูนย์อนามัยที 8 อุดรธานี, 4(2), e4436 (1–16). สืบค้น จาก https://he04.tci-thaijo.org/index.php/hpc8Journal/article/view/4436

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย