ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือด น้ำตาลสะสมในกระแสเลือด และความเสื่อมของไตของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ศูนย์บริการสาธารณสุข 4 (เก่าจาน) กองการแพทย์ เทศบาลนครอุดรธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือด น้ำตาลสะสมในกระแสเลือดและความเสื่อมของไตของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ศูนย์บริการสาธารณสุข 4 (เก่าจาน) กองการแพทย์ เทศบาลนครอุดรธานี คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของเครจซี่และมอร์แกน (Krejcie & Morgan, 1970) ได้กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 205 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ (Accidental Sampling) ตามจำนวนของกลุ่มตัวอย่างที่คำนวณได้ ระหว่างเดือนมีนาคม ถึงเดือนกันยายน 2568 ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ SPSS โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistic) ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรโดยใช้ สถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics) ได้แก่ Chi-square test และ Binary logistic regression

ผลการวิจัยพบว่า (1) การควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือด (FBS) แบ่งการพิจารณาเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้ใหญ่ มีระดับน้ำตาลในกระแสเลือด <130 mg/dL, กลุ่มผู้สูงอายุที่มีโรคร่วม (อายุ 60 ปีขึ้นไป) มีระดับน้ำตาลในกระแสเลือด <150 mg/dL พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือด (FBS) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ได้แก่ อายุ อาชีพ ชนิดยาเบาหวานที่ได้รับ และการควบคุมอาหาร (2) การควบคุมระดับน้ำตาลสะสมในกระแสเลือด (HbA1C) แบ่งการพิจารณาเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้ใหญ่ มีระดับน้ำตาลสะสมในกระแสเลือด <7%, กลุ่มผู้สูงอายุที่มีโรคร่วม (อายุ 60 ปีขึ้นไป) มีระดับน้ำตาลสะสมในกระแสเลือด ≤8% พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลสะสมในกระแสเลือด (HbA1C) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ได้แก่ อายุ อาชีพ ชนิดยาเบาหวานที่ได้รับ และการควบคุมอาหาร (3) การควบคุมอัตราการกรองของไต (GFR) คือ มีอัตราการกรองของไต ≥60 ml/min/1.73 m² พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมอัตราการกรองของไต (GFR) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ได้แก่ การศึกษา อาชีพ ระยะเวลาที่เจ็บป่วย และชนิดยาโรคร่วมอื่นๆ 

ดังนั้น ควรนำข้อมูลปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือด น้ำตาลสะสมในกระแสเลือดและความเสื่อมของไตไปใช้ในการออกแบบโปรแกรมที่สนับสนุนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ต่อไป