ผลของโปรแกรมการสร้างเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองและการลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มเสี่ยง ตำบลบ้านนา อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
คำสำคัญ:
พฤติกรรมการป้องกัน, โรคหลอดเลือดสมอง, กลุ่มเสี่ยงบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสร้างเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มตัวอย่าง คือ กลุ่มเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองอยู่ในระดับต้องเฝ้าระวังขึ้นไป จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม จำนวน 36 คน และกลุ่มทดลอง จำนวน 36 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ประกอบด้วยกิจกรรม 1) การสร้างการรับรู้ประโยชน์ 2) การสร้างการรับรู้ปัญหาและอุปสรรค 3) การรับรู้ความสามารถของตนเอง และ 4) การสนับสนุนทางสังคมจากครอบครัว แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ .96 และค่าความเชื่อมั่นของสัมประสิทธิ์ครอนบาคอัลฟา เท่ากับ .84 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติทีและการวิเคราะห์ความแปรปรวน
ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองโดยรวม ก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อยู่ในระดับพอใช้ ( = 2.42, SD = 0.66) หลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อยู่ในระดับดี (
= 2.71, SD = 0.71) โดยค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองหลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .018) และค่าเฉลี่ยระดับความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเลือดสมอง ก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อยู่ในระดับสูง (
= 3.42, SD = 0.95) หลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อยู่ในระดับต้องเฝ้าระวัง (
= 4.31, SD = 1.09) โดยค่าเฉลี่ยระดับความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเลือดสมอง หลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ ต่ำกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p= .038)
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Stroke Organization. World Stroke Day 2023. 2023. Available from: https://www.world-stroke.org/world-stroke-day-campaign/world-stroke-day-2023
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. โรคหลอดเลือดสมอง. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนา อำเภอแกลง จังหวัดระยอง. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อ. ระยอง: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนา; 2568.
Guzik A, Bushnell C. Stroke epidemiology and risk factor management. Continuum (Minneap Minn). 2017;23(1):15-39. doi:10.1212/CON.0000000000000416
Murphy SJ, Werring DJ. Stroke: causes and clinical features. Medicine. 2020;48(9):561-6. doi:10.1016/j.mpmed.2020.06.002
Pender NJ, Parsons MA, Murdaugh CL. Health promotion in nursing practice. 9th ed. London: Pearson; 2019.
Chen Y, Wei Y, Lang H, Xiao T, Hua Y, Li L, et al. Effects of a goal-oriented intervention on self-management behaviors and self-perceived burden after acute stroke: a randomized controlled trial. Front Neurol. 2021;12:650138. doi:10.3389/fneur.2021.650138
Moshki M, Mohammadipour F, Gholami M, Heydari F, Bayat M. The evaluation of an educational intervention based on Pender's health promotion model for patients with myocardial infarction. Int J Health Promot Educ. 2022;60(1):25-37. doi:10.1080/14635240.2020.1816487
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการประเมินโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ์ อัมพาต). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2559.
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. ทำอย่างไรเมื่อมีภาวะสโตรก. 2566. Available from: https://youtu.be/ZUchU1tFA5M
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2560.
National Stroke Association. Stroke Risk Scorecard. 2018. https://bermudahospitals.bm/wp-content/uploads/2020/06/Stroke-Risk-Scorecard-National-Stroke-Association.pdf
Lipson-Smith R, Pflaumer L, Elf M, Blaschke SM, Davis A, White M, et al. Built environments for inpatient stroke rehabilitation services and care: a systematic literature review. BMJ Open. 2021;11(8):e050247. doi:10.1136/bmjopen-2021-050247
Harshfield EL, Georgakis MK, Malik R, Dichgans M, Markus HS. Modifiable lifestyle factors and risk of stroke: a Mendelian randomization analysis. Stroke. 2021;52(3):931-6. doi:10.1161/STROKEAHA.120.031710
Jiang L, Zhou Y, Zhang L, Wu L, Shi H, He B, et al. Stroke health management: novel strategies for the prevention of recurrent ischemic stroke. Front Neurol. 2022;13:1018794. doi:10.3389/fneur.2022.1018794
Ho YL, Mahirah D, Ho CZ, Thumboo J. The role of the family in health promotion: a scoping review of models and mechanisms. Health Promot Int. 2022;37(6):daac119. doi:10.1093/heapro/daac119
Nikolajsen H, Sandal LF, Juhl CB, Troelsen J, Juul-Kristensen B. Barriers to, and facilitators of, exercising in fitness centres among adults with and without physical disabilities: a scoping review. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(14):7341. doi:10.3390/ijerph18147341
Blumenthal JA, Hinderliter AL, Smith PJ, Mabe S, Watkins LL, Craighead L, et al. Effects of lifestyle modification on patients with resistant hypertension: results of the TRIUMPH randomized clinical trial. Circulation. 2021;144(15):1212-26. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.121.055329
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว

