ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้สูงอายุโรคเบาหวาน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลอง ศึกษาสองกลุ่มวัดก่อนและหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้สูงอายุโรคเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุโรคเบาหวานมารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 74 คน แบ่งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 37 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามคุณสมบัติที่กำหนด เก็บข้อมูลระหว่างเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ 2568 ระยะเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคม กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามคุณลักษณะส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน มีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาค 0.89 และ 0.80 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent t-test

ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมมีคะแนนเฉลี่ยโดยรวมของความรอบรู้ด้านสุขภาพและคะแนนเฉลี่ยโดยรวมของพฤติกรรมการดูแลตนเอง ก่อนและหลังการทดลองแตกต่างกัน (p< .001) คะแนนเฉลี่ยโดยรวมของความรอบรู้ด้านสุขภาพและคะแนนเฉลี่ยโดยรวมของพฤติกรรมการดูแลตนเอง หลังการทดลองของกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมและกลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลตามปกติแตกต่างกัน (p< .001)

ข้อเสนอแนะ โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมสามารถนำไปใช้กับผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลช่วงการเตรียมวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยออกจากโรงพยาบาล