The effects of a health literacy promotion and social support program on health literacy and self-care behaviors among older adults with Type II Diabetes Mellitus
Keywords:
health literacy, self-care behaviors, social support, older adults, type II diabetes mellitusAbstract
A quasi-experimental study with a two groups pre-posttest design. This study aimed to examine the effects of health literacy promotion and social support on health literacy and self-care behaviors among older adults with diabetes. The sample consisted of older adults with type II diabetes mellitus. The sample consisted of older adults with diabetes who received services at the Makha Subdistrict Health Promoting Hospital, Ban Pho Subdistrict, Mueang Nakhon Ratchasima District, Nakhon Ratchasima Province. The participants were divided into an experimental group and a control group, with 37 individuals in each group. Data collection was conducted from April to June 2025. The experimental group participated in a 12-week health literacy promotion and social support program, while the control group received routine nursing care. The instruments used for data collection included a personal information questionnaire, a health literacy questionnaire, and a self-care behavior questionnaire for older adults with diabetes. These tools were validated by three experts, yielding a content validity index (CVI) of 1.00. Cronbach’s alpha coefficients of the health literacy and self-care behavior questionnaires were .89 and .80, respectively. Data was analyzed using descriptive statistics and t-tests.
The results revealed that, after receiving the program, the experimental group had significantly higher mean scores for health literacy and self-care behaviors among older adults with type II diabetes mellitus compared to the pre-intervention scores (t = 13.58, p < .001 and t = 12.12, p < .001, respectively). Furthermore, the experimental group had significantly higher mean scores for health literacy and self-care behaviors compared to the control group (t = 10.37, p < .001 and t = 6.88, p < .001, respectively).
Downloads
References
Kalra S, Dhar M, Afsana F, Aggarwal P, Aye TT, Bantwal G, et al. Asian best practices for care of diabetes in elderly (ABCDE). Rev Diabet Stud. 2022;18(2):100-34. doi:10.1900/RDS.2022.18.100.
กระทรวงสาธารณสุข, กรมอนามัย. กรมอนามัยเผยผู้สูงวัยป่วยเบาหวานเป็นอันดับ 2 รองจากความดัน แนะคุมอาหาร น้ำตาล และออกกำลังกาย. 2565. https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/141165/.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. อัตราการป่วยตายด้วยโรคเบาหวาน จังหวัดนครราชสีมา ปี 2567. 2567. https://hdc.moph.go.th/nma/public/standard-report-detail/589248f2516fbb85d4a4a5605c3ca1c4.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008;67(12):2072-8. doi:10.1016/j.socscimed.2008.09.050.
สุนิสา ค้าขึ้น, ยุพาพร จิตตะสุสุทโธ. ปัจจัยทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารพยาบาลทหารบก. 2568;26(1):139-48.
นุสรา นามเดช, สมจิตต์ สินธุชัย, ประไพ กิตติบุญถวัลย์, กันยารัตน์ อุบลวรรณ, สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, จีราภรณ์ ชื่นฉ่ำ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูงในคลินิกหมอครอบครัว จังหวัดสระบุรี. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2564;14(3):15-30.
มนตรี นรสิงห์, สุทธิพันธ์ ถนอมพันธ์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหรือความดันโลหิต กรณีศึกษาโรงพยาบาลนครพิงค์. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์. 2562;10(1):35-50.
ฉวีวรรณ ศรีดาวเรือง, จิราพร วรวงศ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3อ 2ส ของผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(2):454-68.
วรรณฤดี เชาว์อยชัย, รัตติกาล พรหมพาหกุล, อารียา ประเสริฐสังข์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการดำเนินชีวิตวิถีใหม่ในผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลทหารบก. 2564;22(2):41-8.
Orem DE. Nursing concepts and practice. 6th ed. St. Louis: Mosby-Yearbook; 2001.
ธานี นามม่วง. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2566;9(1):170-80.
Ong-Artborirak P, Seangpraw K, Boonyathee S, Auttama N, Winaiprasert P. Health literacy, self-efficacy, self-care behaviors, and glycemic control among older adults with type 2 diabetes mellitus. BMC Geriatr. 2023;23:297-307. doi:10.1186/s12877-023-04010-0.
อัจนา เจศรีชัย. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. 2563;1(1):24-34.
เกษดาพร ศรีสุวอ. การศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพตามหลัก 3อ 2ส ของผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแม่นนท์ จังหวัดอุดรธานี. วารสารการพยาบาลสุขภาพและการศึกษา. 2564;4(2):35-44.
นงณภัทร รุ่งเนย, ศิริพร ครุฑกาศ, เยาวลักษณ์ มีบุญมาก, นงคราญ บุญอิ้ง, น้ำฝน วชิรรัตนพงษ์เมธี. พฤติกรรมการแสวงหาการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563;29(2):201-10.
ราตรี ทองคำ. ประสิทธิผลของการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดลพบุรี. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี. 2564;30(3):86-99.
House J. Work stress and social support. Reading (MA): Addison-Wesley; 1981.
Hasan AA, Ismail A, Noor H. The influence of social support on self-care behavior among T2DM patients. SAGE Open Nurs. 2024;10:1-8. doi:10.1177/23779608231219137.
สุวิดา ลิ่มเริ่มสกุล, จงจิต เสน่หา, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, ปฏิณัฐ บูรณะทรัพย์ขจร. ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2565;40(1):84-98.
รัตนาภรณ์ กล้ารบ, อรพินท์ สีขาว, ชฎาภา ประเสริฐทรง. ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารพยาบาลทหารบก. 2564;22(3):274-83.
สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ. แบบประเมินสภาพสมองเบื้องต้น ฉบับภาษาไทย (MMSE-Thai 2002). นนทบุรี: กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2545.
Best JW. Research in education. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.
กอบกุล มาดีคาน, นงนุช โอบะ, ปิ่นหทัย สุเมธาพร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2563;14(1):1-15.
สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, สมจิตต์ สินธุชัย, ดวงดาว อุบลแย้ม. ประสิทธิภาพของการสื่อสารเพื่อยกระดับความฉลาดทางสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานร่วมกับภาวะความดันโลหิตสูง. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2565;32(1):1-13.
กรเกล้า รัตนชาญกร, ปาฬินทร์รฎา ธนาพันธ์ธิวากุล, เกล้ากร รัตนชาญกร. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2566;10(1):85-97.
อารักษ์ กิติกร. ความรอบรู้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ตำบลหนองหอย อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. 2566;4(2):41-52.
สมจิตต์ สินธุชัย, นุสรา นามเดช, ประไพ กิตติบุญถวัลย์, สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, จีราภรณ์ ชื่นฉ่ำ, กันยารัตน์ อุบลวรรณ, และคณะ. รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองและผลลัพธ์ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูง. วารสารสภาการพยาบาล. 2565;37(1):58-74.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Boromarajonani college of nursing, Chakriraj
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
