The Effects of health literacy promotion and Social Support Program on health literacy and self-care behaviors among elderly people with diabetes
Abstract
This study was a quasi-experimental research using a two-group pre-post test design. The objective was to examine the effects of a health literacy promotion program combined with social support on health literacy and self-care behaviors among older adults with diabetes. The sample consisted of 74 elderly people with diabetes receiving services at a sub-district health promoting hospital in Mueang Nakhon Ratchasima District, Nakhon Ratchasima Province. Participants were divided into an experimental group and a control group, with 37 individuals in each. Participants were selected based on specific inclusion criteria and matched in pairs using their health literacy scores before being assigned to either group. Data were collected from April to June 2025, a period of 12 weeks. The experimental group received the health literacy promotion program combined with social support, while the control group received routine nursing care. The research instruments included personal characteristics questionnaire, health literacy questionnaire for elderly people with diabetes, self-care behavior questionnaire for elderly people with diabetes. The Cronbach’s alpha coefficients for the latter two questionnaires were 0.89 and 0.80, respectively, indicating high reliability. Data was analyzed using Descriptive statistics, Paired t-tests, and Independent t-tests.
The research results showed that the experimental group, which received the health literacy promotion and Social Support Program, showed a statistically significant difference in the overall mean scores of health literacy and self-care behaviors before and after the intervention (p < .001). Additionally, after the intervention, the overall mean scores of health literacy and self-care behaviors of the experimental group were significantly different from those of the control group, which received routine nursing care (p < .001).
Recommendations the health literacy promotion and Social Support Program can be applied to elderly people with diabetes during the discharge planning phase in hospitals.
Downloads
References
Kalra S, Dhar M, Afsana F, Aggarwal P, Aye TT, Bantwal G, et al. Asian best practices for care of diabetes in elderly (ABCDE). Review of Diabetic Studies 2022;18(2):100–34.
กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย. กรม อ. เผยผู้สูงวัยป่วยเบาหวานเป็นอันดับ 2 รองจากความดัน แนะคุมอาหาร–น้ำตาล–ออกกำลังกาย [ออนไลน์]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2567 มิถุนายน 30]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/141165/
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. อัตราการป่วยตายด้วยโรคเบาหวาน [ออนไลน์]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 30 มิถุนายน2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/nma/public/standard-report-detail/589248f2516fbb85d4a4a5605c3ca1c4
Nutbeam D. The Evolving Concept of Health Literacy. Social Science & Medicine 2008;67(12):2072-78.
สุนิสา ค้าขึ้น, ยุพาพร จิตตะสุสุทโธ. ปัจจัยทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารพยาบาลทหารบก 2568;26(1):139-48.
นุสรา นามเดช, สมจิตต์ สินธุชัย, ประไพ กิตติบุญถวัลย์, กันยารัตน์ อุบลวรรณ, สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, จีราภรณ์ ชื่นฉ่ำ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูง ในคลินิกหมอครอบครัว จังหวัดสระบุรี. วารสารการพยาบาลและการศึกษา 2564;14(3):15-30.
มนตรี นรสิงห์, สุทธิพันธ์ ถนอมพันธ์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหรือความดันโลหิต กรณีศึกษาโรงพยาบาลนครพิงค์. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์ 2562;10(1):35-50.
ฉวีวรรณ ศรีดาวเรือง, จิราพร วรวงศ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพ ตามหลัก 3อ.2ส. ของผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2565;16(2):454-68.
วรรณฤดี เชาว์อยชัย, รัตติกาล พรหมพาหกุล, อารียา ประเสริฐสังข์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการดำเนินชีวิตวิถีใหม่ในผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลทหารบก 2564;22(2):41-48.
Orem DE. Nursing concepts practice (6th ed.): St. Louis: Mosby-yearbook; 2001.
ธานี นามม่วง. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2566;9(1):170-80.
Ong-Artborirak P, Seangpraw K, Boonyathee S, Auttama N, Winaiprasert P. Health literacy, self-efficacy, self-care behaviors, and glycemic control among older adults with type 2 diabetes mellitus: a cross-sectional study in Thai communities. BMC Geriatrics 2023;23:297-307.
อัจนา เจศรีชัย. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร 2563;1(1):24-34.
เกษดาพร ศรีสุวอ. การศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพตามหลัก 3อ 2ส ของผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านแม่นนท์ ตำบลหนองไผ่ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. วารสารการพยาบาลสุขภาพและการศึกษา 2564;4(2):35-44.
นงณภัทร รุ่งเนย, ศิริพร ครุฑกาศ, เยาวลักษณ์ มีบุญมาก, นงคราญ บุญอิ้ง, น้ำฝน วชิรรัตนพงษ์เมธี. พฤติกรรมการแสวงหาการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563; 29(2):201-10.
ราตรี ทองคำ. ประสิทธิผลของการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดลพบุรี. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี 2564;30(3):86-99.
House J. Work stress and social support. Boston: Reading; 1981.
Hasan AA, Ismail A, Noor H. The Influence of Social Support on Self-Care Behavior among T2DM Patients. SAGE Open Nursing 2024;10:1–8.
สุวิดา ลิ่มเริ่มสกุล, จงจิต เสน่หา, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, ปฏิณัฐ บูรณะทรัพย์ขจร. ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลศาสตร์2565;40(1):84-98.
รัตนาภรณ์ กล้ารบ, อรพินท์ สีขาว, ชฎาภา ประเสริฐทรง. ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารพยาบาลทหารบก 2564;22(3):274-83.
สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ. แบบประเมินสภาพสมองเบื้องต้น ฉบับภาษาไทย (MMSE–Thai 2002). กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2545.
Best JW. Research in Education. New Jersey: Prentice hall Inc; 1977.
กอบกุล มาดีคาน, นงนุช โอบะ, ปิ่นหทัย สุเมธาพร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ 2563; 14(1):1-15.
สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, สมจิตต์ สินธุชัย, ดวงดาว อุบลแย้ม. ประสิทธิภาพของการสื่อสารเพื่อยกระดับความฉลาดทางสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานร่วมกับภาวะความดันโลหิตสูง. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2565;32(1):1-13.
กรเกล้า รัตนชาญกร, ปาฬินทร์รฎา ธนาพันธ์ธิวากุล, เกล้ากร รัตนชาญกร. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน 2566;10(1):85-97.
อารักษ์ กิติกร. ความรอบรู้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ตำบลหนองหอย อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร 2566;4(2):41-52.
สมจิตต์ สินธุชัย, นุสรา นามเดช, ประไพ กิตติบุญถวัลย์, สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, จีราภรณ์ ชื่นฉ่ำ, กันยารัตน์ อุบลวรรณ, และคนอื่น ๆ. รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเอง และผลลัพธ์ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูงในคลินิกหมอครอบครัว จังหวัดสระบุรี. วารสารสภาการพยาบาล 2565;37(1):58-74.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Boromarajonani college of nursing, Chakriraj
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
