การพัฒนาแอปพลิเคชัน Heal Jai ในการส่งเสริมสุขภาพจิตของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา

ผู้แต่ง

  • ศรีประไพ อินทร์ชัยเทพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วีระชัย เขื่อนแก้ว วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วินัย รอบคอบ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ชมพูนุท แสงวิจิตร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

การส่งเสริมสุขภาพจิต, การรู้เท่าทันสุขภาพจิต, แอพพลิเคชัน Heal Jai , นักศึกษาระดับอุดมศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแอปพลิเคชันในการส่งเสริมสุขภาพจิตของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา โดยระยะที่ 1 ศึกษาปัญหาและความต้องการของนักศึกษา จากการสนทนากลุ่มนักศึกษา จำนวน 12 คน และสัมภาษณ์เชิงลึกอาจารย์ที่ปรึกษา จำนวน 5 คน ระยะที่ 2 การพัฒนาแอปพลิเคชันฯ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษา จำนวน 10 คน ระยะที่ 3 การประเมินประสิทธิผลของแอปพลิเคชันฯ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จำนวน 88 คน เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล 1) แบบประเมินการรู้เท่าทันสุขภาพจิต 2) แบบประเมินพลังสุขภาพจิต และ 3) แบบประเมินความรู้สึกเห็นคุณค่าในตัวเอง ผ่านผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 ท่าน ค่าดัชนีความสอดคล้อง เท่ากับ .67-1.00 ค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาครอนบาค เท่ากับ .72, .77 และ .75 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบที

ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาระดับอุดมศึกษาประสบปัญหาสุขภาพจิต ขาดข้อมูลและความเข้าใจปัญหา จึงต้องการเข้าถึงข้อมูลและบริการสุขภาพจิต จึงพัฒนาแอปพลิเคชัน Heal Jai ประกอบด้วย การประเมินสุขภาพจิต การส่งเสริมสุขภาพจิต การขอคำปรึกษา และช่องทางเข้ารับบริการ โดยแอปพลิเคชัน ฯ มีคุณภาพอยู่ในระดับดี (equation = 4.46, SD = 0.28) หลังการใช้แอปพลิเคชันฯ คะแนนเฉลี่ยการรู้เท่าทันสุขภาพจิตและพลังสุขภาพจิตของกลุ่มทดลอง สูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 3.43, p = .028; t = 2.21, p = .034 ตามลำดับ) คะแนนเฉลี่ยการรู้เท่าทันสุขภาพจิตและพลังสุขภาพจิต สูงกว่าก่อนใช้แอปพลิเคชันฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 3.47, p = .024; t = 6.82, p < .001 ตามลำดับ) สำหรับการรับรู้คุณค่าในตนเองทั้งสองกลุ่มแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .228)  

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Dessauvagie AS, Dang HM, Nguyen TAT, Groen G. Mental health of university students in Southeastern Asia: a systematic review. Asia Pac J Public Health. 2022;34:172-81. doi:10.1177/10105395211055545

วรวรรณ จุฑา, กมลลักษณ์ มากคล้าย, ดวงดาว ศรีเรืองรัตน์, เรวดี จายานะ. ความชุกและแนวโน้มปัญหาสุขภาพจิตของคนไทยช่วงโควิด-19 พ.ศ. 2563-2565. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2566;31(3):227-39.

Wongpakaran N, Oon-Arom A, Karawekpanyawong N, Lohanan T, Leesawat T, Wongpakaran T. Borderline personality symptoms: what not to be overlooked when approaching suicidal ideation among university students. Healthcare (Basel). 2021;9:1399. doi:10.3390/healthcare9101399

Liangruenrom N, Joshanloo M, Hutaphat W, Kittisuksathit S. Prevalence and correlates of depression among Thai university students: nationwide study. BJPsych Open. 2025;11:e59. doi:10.1192/bjo.2025.21

ปรินดา ตาสี. ความรอบรู้ทางสุขภาพจิตและแนวทางการสนับสนุนด้านสุขภาพจิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. 2565;30(1):91-126.

รณภูมิ สามัคคีคารมย์, ชนัยชนม์ นาราษฎร์, นนท์ธิยา หอมขำ, กัญญาณี ปิ่นเมือง, อินทุมาศ คลายโศก, เจษฎาภรณ์ เพียโคตร, และคณะ. การเข้ารับบริการสุขภาพจิต ปัญหาอุปสรรคต่อการรับรู้และการเข้ารับบริการศูนย์บริการสุขภาพจิต มหาวิทยาลัยของรัฐแห่งหนึ่งในภาคกลาง. วารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์. 2566;46(1):74-100. doi:10.58837/CHULA.JSRR.46.1.4

สำนักงานวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. เปลี่ยนร้ายกลายเป็นดี พลังสุขภาพจิต RQ: Resilience Quotient. พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: บริษัท บียอนด์พับลิสชิ่ง จำกัด; 2563.

ศรีประไพ อินทร์ชัยเทพ, สิริอร พัวศิริ, มณีรัตน์ พันธุ์สวัสดิ์, ประภาศรี ทุ่งมีผล, วินัย รอบคอบ. การพัฒนาตัวบ่งชี้การรู้เท่าทันสุขภาพจิตสำหรับประชาชนทั่วไป. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์. 2561;10(2):97-109.

Jorm AF. Mental health literacy: public knowledge and beliefs about mental disorders. Br J Psychiatry. 2000;177:396-401. doi:10.1192/bjp.177.5.396

ณัฏฐภัณฑ์สัณฑ์ ศรีวิชัย, มัจฉรีย์ คู่วิวัฒน์ชัย. นักเรียนนักศึกษาและความรอบรู้สุขภาพจิต. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. 2564;29(2):37-50.

Bautista J, Schueller SM. Understanding the adoption and use of digital mental health apps among college students: secondary analysis of a national survey. JMIR Ment Health. 2023;10:e43942. doi:10.2196/43942

กองระบบและบริหารข้อมูลเชิงยุทธศาสตร์การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. ข้อมูลสถิติจำนวนนักศึกษารวมทุกชั้นปี. 2562. https://info.mhesi.go.th/stat_std_all.php

Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Newbury Park (CA): Sage Publications; 1985. doi:10.1016/0147-1767(85)90062-8

The Joint Committee on Standards for Educational Evaluation. The program evaluation standards. 2nd ed. Thousand Oaks (CA): Sage Publications; 1994.

Brown T. Change by design: how design thinking creates new alternatives for business and society. New York: Harper Business; 2009.

Cohen J. Statistical power for the behavioral sciences. 2nd ed. New York: Academic Press; 1977.

Bloom BS. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.

Best JW. Research in education. Englewood Cliffs (NJ): Prentice Hall; 1971.

Coopersmith S. SEI: self-esteem inventories. Palo Alto (CA): Psychologists Press; 1984.

Wongpakaran T, Wongpakaran N. A comparison of reliability and construct validity between the original and revised versions of the Rosenberg Self-Esteem Scale. Psychiatry Investig. 2012;9:54-8. doi:10.4306/pi.2012.9.1.54

World Health Organization. World health statistics 2022: monitoring health for the SDGs. Geneva: World Health Organization; 2022.

Eisenberg D, Lipson SK, Posselt JR. Promoting resilience, mental health, and well-being among college students: lessons from the Healthy Minds Study. J Behav Health Serv Res. 2021;48(2):134-46.

วรรณวิภา อ่อนน้อม, สุพัตรา พุ่มทอง, จิราภรณ์ ศิริบูรณ์. ความเครียดและภาวะซึมเศร้าในนักศึกษาพยาบาลและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2566;45(1):89-102.

Torous J, Nicholas J, Larsen ME, Firth J, Christensen H. Clinical review of user engagement with mental health smartphone apps: evidence, theory and improvements. Evid Based Ment Health. 2020;23(1):3-9.

Torous J, Myrick KJ, Rauseo-Ricupero N, Firth J. Digital mental health and COVID-19: using technology today to accelerate the curve on access and quality tomorrow. JMIR Ment Health. 2020;7:e18848. doi:10.2196/18848

Lim Y, Lee S, Choi S, et al. Health literacy and its impact on health behaviors among university students in South Korea. BMC Public Health. 2019;19(1):1234.

Shahidi D, Johnson D. The effect of mental health literacy on psychological help-seeking intention among Thai undergraduate students in Bangkok. Assumption Univ J. 2023;10:73-94. Available from: https://assumptionjournal.au.edu/index.php/odijournal/article/view/6553

คณิติน จรโคกกรวด, ลักขณา สริวัฒน์. การพัฒนาแอปพลิเคชันด้านสุขภาพจิตสำหรับการให้การปรึกษารายบุคคลแบบออนไลน์เพื่อลดความเครียดของวัยรุ่น. วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา. 2565;16(3):222-35.

Reitz AK. Self-esteem development and life events: a review and integrative process framework. Soc Personal Psychol Compass. 2022;16:e12709. doi:10.1111/spc3.12709

Manochaiwuthikul T, Chaichutchouwakul A, Yunan N, Winothai N. Health literacy disparities in Thai university students: exploring differences between health science and non-health science disciplines. J Behav Health Serv Res. 2025;25:557. doi:10.1186/s12889-025-21761-0

Litvin S, Saunders R, Jefferies P, Seely H, Pössel P, Lüttke S. The impact of a gamified mobile mental health app (eQuoo) on resilience and mental health in a student population: randomized controlled trial. JMIR Ment Health. 2023;10:e47285. doi:10.2196/47285

สุธี กาญจนไชยลาภ, จันทรรัตน์ วงศ์อารีย์สวัสดิ์, พรพรหม รุจิไพโรจน์, วัลยา ตูพานิช, ณัฐนันท์ วัฒนวิการ. ประสิทธิผลของโปรแกรมการสร้างเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพจิตต่อความตระหนักรู้ในการป้องกันปัจจัยเสี่ยงของความเครียดและภาวะซึมเศร้าของวัยรุ่นในเขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. วชิรสารการพยาบาล. 2567;26(2):107-24.

กานต์ตริน ศรีสุวรรณ, เกษร สายธนู. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตต่อพลังสุขภาพจิตและภาวะสุขภาพจิตในนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2567;38(1):15-30.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-11-10

รูปแบบการอ้างอิง

1.
อินทร์ชัยเทพ ศ, เขื่อนแก้ว ว, รอบคอบ ว, แสงวิจิตร ช. การพัฒนาแอปพลิเคชัน Heal Jai ในการส่งเสริมสุขภาพจิตของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา. Acad Nursing J Chakriraj [อินเทอร์เน็ต]. 10 พฤศจิกายน 2025 [อ้างถึง 25 กุมภาพันธ์ 2026];5(2):e3454. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jckr/article/view/3454

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย