พฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาระดับอุดมศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย
คำสำคัญ:
พฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า, บุหรี่ไฟฟ้า, นักศึกษาระดับอุดมศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 234 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วย ข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า แรงจูงใจ ทัศนคติ และการรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเกิดโรคจากบุหรี่ไฟฟ้า เครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 คน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง .67–1.00 และมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคของแบบสอบถาม เท่ากับ .89, .88, .83 และ .92 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติไคสแควร์
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 68.80 และเริ่มสูบบุหรี่ไฟฟ้าในช่วงอายุ 16–20 ปี โดยมีพฤติกรรมสูบทุกวัน ร้อยละ 66.24 สาเหตุหลักของการเริ่มสูบคือการคลายเครียด ร้อยละ 41.90 และมักสูบในโอกาสสังสรรค์ ร้อยละ 31.20 ระดับแรงจูงใจ ทัศนคติ และการรับรู้ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.21, 3.15 และ 2.84 ตามลำดับ) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ พบว่า เพศชายมีโอกาสสูบบุหรี่ไฟฟ้ามากกว่าเพศหญิงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .274, p < .001) อายุที่เพิ่มขึ้นสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (r = .165, p = .011) และกลุ่มตัวอย่างที่พักหอพักนอกมหาวิทยาลัยหรือพักอาศัยที่บ้านมีแนวโน้มสูบบุหรี่ไฟฟ้ามากกว่าผู้ที่พักในหอพักมหาวิทยาลัยอย่างมีนัยสำคัญ (r = .158, p = .015) ซึ่งอาจเนื่องจากความสะดวกในการเข้าถึงได้ง่ายกว่า
Downloads
เอกสารอ้างอิง
วงค์ชญพจณ์ พรหมศิลา, พิมพ์พัฒน์ จันทร์เทียน, พัชรนันท์ รัตนภาค, ชุติมา ปัญญาพินิจนุกูร, ทรงพร จันทรพัฒน์, สัมพันธ์ มณีรัตน์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการจัดการรณรงค์ ลด ละ เลิก บุหรี่ในสถานศึกษาของนักศึกษาชายชั้นปีที่ 1 สถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งหนึ่ง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม. 2566;8(1):109-18.
Nimnuch N, Phetphum C. Factors affecting the use of electronic cigarettes among college students in one province in the lower northern Thailand. JPNC 2025;36(1):115-29.
ชนิกา เจริญจิตต์กุล, ชฎาภา ประเสริฐทรง. บุหรี่ไฟฟ้า: ภัยเงียบของวัยรุ่น. วารสารพยาบาลทหารบก. 2567;15(3):149-54.
มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. รวมพลังภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบ 20 จังหวัดภาคอีสาน ร่วมประกาศเจตนารมณ์ "คนอีสานไม่เอาบุหรี่ไฟฟ้า". 2567. http://www.ashthailand.or.th
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ. สถานการณ์การบริโภคยาสูบของประเทศไทย พ.ศ.2565. 2566. https://sustainability.mahidol.ac.th/th/case-study/SDGs/detail/175
Bricker JB, Rajan KB, Zalewski M, Ramey M, Peterson AV, Andersen MR. Psychological and social risk factors in adolescent smoking transitions: a population-based longitudinal study. Health Psychol 2009;28:439. doi:10.1037/a0014568
Lin M, Chu M, Li X, Ma H, Fang Z, et al. Factors influencing adolescent experimental and current smoking behaviors based on social cognitive theory: a cross-sectional study in Xiamen. Front Public Health. 2023;11:1093264. doi:10.3389/fpubh.2023.1093264
พิชญ์เนตร เรขะวิชัยดิษฐ์. มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า. วารสารบัณฑิตศึกษานิติศาสตร์. 2563;3(4):446-65.
เรณุกา ทัพเวช. การเปิดรับสื่อและผลกระทบต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นสังกัดกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
Best JW. Research in education. Englewood Cliffs (NJ): Prentice Hall; 1977.
ฉัตรฑริกา กิจแสงทอง, รัฐพล ศิลปรัศมี, พรรณี บัญชรหัตถกิจ, ทัศพร ชูศักดิ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนสถาบันการอาชีวศึกษา ภาคกลาง 1. Singburi Hosp J. 2567;33(2):108-17.
World Health Organization. WHO report on the global tobacco epidemic 2021. Geneva: World Health Organization; 2021. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/d6747635-8c77-431e-9554-b3a2cd4d21a1/content
พัชรินทร์ ยุพา, ธวัชชัย เอกสันติ, ศิริลักษณ์ เพียรธัญญะ, ศุภรัตน์ คงรอด, สิริยากร พันจันทึก, สุกัญญา ผลพิมาย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาระดับมหาวิทยาลัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 2567;9(2):51-69.
ยสินทร มีกูล, อรนภา ล่ำปิยะ, วุฒิฌาน ห้วยทราย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2566;19(1):76-88.
ปิยวรรณ บุญเพ็ญ, ภาวนา เมนทะระ, ปิยชาติ บุญเพ็ญ. พฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมต้องการเลิกบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 2562;11(22):111-27.
กมลภู ถนอมสัตย์, พนิตนันท์ แซ่ลิ้ม, พุทธพร อ่อนคำสี. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. วารสารพยาบาลตำรวจและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2567;16(1):81-90.
กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชายอาชีวศึกษา จังหวัดบุรีรัมย์ [วิทยานิพนธ์]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2564.
ธันยพร พิมพ์การ และคณะ. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2568;9(3):1-14.
ณัฐพล รุ่งโรจน์สิทธิชัย. การรับรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมที่มีต่อบุหรี่ไฟฟ้า [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2560.
พรทิพา สุวัฒภิญโญ, มณฑา เก่งการพานิช, ธราดล เก่งการพานิช. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสุขศึกษา. 2564;44(2):88-101.
หนึ่งฤดี นิ่มนุช, จักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้บุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ของนักศึกษาอาชีวศึกษาจังหวัดแห่งหนึ่งในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2568;36(1):115-29.
ฑิตฐิตา ยมนา, ฐิติพงศ์ พันธ์วงศ์, ณัฐวรา พรไพศาลสกุล, นิรัตศัย แสงสุวรรณ, สุทธิวัส ผัดคำ, ศรุดา คุ้มทรัพย์, และคณะ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและทัศนคติต่อการเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้า กรณีศึกษา: นิสิตนักศึกษา. วารสารเศรษฐศาสตร์และนโยบายสาธารณะ. 2566;14:83-100.
ลักษมล ลักษณะวิมล, เรวดี เพชรศิราสัณห์, สายฝน เอกวรางกูร, นัยนา หนูนิล. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของเยาวชน อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารพยาบาล. 2563;69(1):1-9
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
