ปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์กรที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันต่อองค์กร ของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสุรินทร์

ผู้แต่ง

  • รัตนา สายยศ โรงพยาบาลศรีณรงค์ จังหวัดสุรินทร์
  • วรรณชนก จันทชุม คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

วัฒนธรรมองค์กร, ความผูกพันต่อองค์กร, พยาบาลวิชาชีพ, โรงพยาบาลชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนา ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความผูกพันต่อองค์กร ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมองค์กรกับความผูกพันต่อองค์กร และปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์กรในการพยากรณ์ความผูกพันต่อองค์กร กลุ่มตัวอย่างคือพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสุรินทร์ จำนวน 236 คน คัดเลือกด้วยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิตามสัดส่วน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กรและความผูกพันต่อองค์กร ทดสอบความเที่ยงด้วยการคำนวณค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ได้ค่าเท่ากับ .98 ทั้งสองส่วน วิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า วัฒนธรรมองค์กรโดยรวมและรายด้านทุกด้านอยู่ในระดับมาก (equation = 3.62) โดยวัฒนธรรมแบบลำดับขั้นมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (equation = 3.79) รองลงมาคือแบบเฉพาะกิจ (equation = 3.66) แบบมุ่งผลสำเร็จ (equation = 3.53) และแบบเครือญาติ (equation = 3.50) ความผูกพันต่อองค์กรโดยรวมอยู่ในระดับมาก (equation = 3.59) โดยด้านความรู้สึกมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (equation = 3.89) รองลงมาคือด้านบรรทัดฐาน (equation = 3.62) และด้านการคงอยู่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดอยู่ในระดับปานกลาง (equation = 3.24) วัฒนธรรมองค์กรโดยรวม (r = .709) และทุกด้านมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางถึงสูง (r = .623-.703) กับความผูกพันต่อองค์กรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > .05) ในทิศทางบวก ปัจจัยที่พยากรณ์ความผูกพันต่อองค์กร ได้แก่ วัฒนธรรมแบบเฉพาะกิจ (Beta = .481) และวัฒนธรรมแบบมุ่งผลสำเร็จ (Beta = .249) โดยร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของความผูกพันต่อองค์กรได้ร้อยละ 50.20 (R²adj = .502, F = 102.31)

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. State of the world’s nursing 2020: investing in education, jobs and leadership. Geneva: WHO; 2020. https://www.who.int/publications/i/item/9789240003279

Meyer JP, Allen NJ. A three-component conceptualization of organizational commitment. Hum Resour Manage Rev. 1991;1(1):61–89. doi:10.1016/1053-4822(91)90011-Z

Tolksdorf KH, Tischler U, Heinrichs K. Correlates of turnover intention among nursing staff: a systematic review. BMC Nurs. 2022;21:63. doi:10.1186/s12912-022-00852-5

Freire C, Azevedo A. Work environment and organizational commitment in nurses: a cross-sectional study. Healthcare (Basel). 2023;11(2):193. doi:10.3390/healthcare11020193

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สถิติรายปีประเทศไทย พ.ศ. 2568 [Statistical Yearbook Thailand 2025]. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2568. https://www.nso.go.th/public/e-book/Statistical-Yearbook/SYB-2025_webPage/Page_SYB_TH.html

อติญาณ์ ศรเกษตริน, และคณะ. สถานการณ์กำลังคนด้านการพยาบาลของประเทศไทย. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2566;41(3):1–12. https://he04.tcithaijo.org/index.php/j_hsr/article/download/3217/2005

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. บัญชีลาออกข้าราชการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์ ปีงบประมาณ 2567. สุรินทร์: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์; 2567.

คณะกรรมาธิการสาธารณสุข วุฒิสภา. รายงานการติดตามปัญหาการขาดแคลนพยาบาลวิชาชีพ. กรุงเทพมหานคร: วุฒิสภา; 2567. https://www.tpchannel.org/news/24175

มานิต คำเล็ก, สิทธิพร อินทุวงค์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการตัดสินใจอยู่หรือออกจากอาชีพของพยาบาลในประเทศไทย. วารสารวิชาการเซาธ์อีสท์บางกอก (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 2564;7(2):14–29. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SB_Journal/article/view/247876

Sarıgül SS, Uğurluoğlu Ö. Examination of the relationships between change fatigue and perceived organizational culture, burnout, turnover intention, and organizational commitment in nurses. Res Theory Nurs Pract. 2023;37(3):311–332. doi:10.1891/RTNP-2023-0018

Sheridan JE. Organizational culture and employee retention. Acad Manage J. 1992;35(5):1036–1056. doi:10.5465/256539

Huang SS, Jen HF, Tsay SL, Wang YJ, Tung HH. Organizational culture and trust affect the team-based practice and job satisfaction of nurse practitioners in acute care hospitals: A national survey. J Nurs Manag. 2024;2024:2049627. doi:10.1155/2024/2049627

Cameron KS, Quinn RE. Diagnosing and changing organizational culture: based on the competing values framework. Reading (MA): Addison-Wesley; 1999. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:16057748

โชติวิทย์ วัฒนะคีรี. อิทธิพลของคุณภาพชีวิตในการทำงาน วัฒนธรรมองค์การ และแรงจูงใจในการทำงาน ที่มีผลต่อความผูกพันองค์การของข้าราชการในกองทัพเรือในเขตอำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ; 2562.

ภารดี พิริยะพงษ์รัตน์. อิทธิพลของภาวะผู้นำใฝ่บริการและวัฒนธรรมองค์กรต่อความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรในสถาบันอุดมศึกษาภายใต้องค์กรคริสตศาสนาในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2563.

นวลรัตน์ วรจิตติ, กัญญดา ประจุศิลป. ปัจจัยทำนายการคงอยู่ในองค์การของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลเอกชน กรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลทหารบก. 2560;18(ฉบับพิเศษ):112-20. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/101654

ปภาพสวีร์ เจริญพัฒนาภัค. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช. 2565;2(2):89-104. https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jckr/article/view/96

วัชราพร ดวงแก้ว, ทองเหรียญ มูลชีพ, อัญชลี ศรีสุตา. การพัฒนากลยุทธ์การเสริมสร้างความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาล โรงพยาบาลลำพูน. วารสารโรงพยาบาลแพร่. 2566;31(1):1-15. https://thaidj.org/index.php/jpph/article/view/12950

Faul F, Erdfelder E, Lang A-G, Buchner A. G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods. 2007;39(2):175–91. doi:10.3758/BF03193146

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. ระเบียบวิธีการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: ยูแอนด์ไอ อินเตอร์มีเดีย; 2553.

IBM Corp. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 28.0. Armonk, NY: IBM Corp; 2021.

วรรณชนก จันทชุม. การวิจัยทางการพยาบาล: การเลือกตัวอย่างและการกำหนดขนาดตัวอย่าง. ขอนแก่น: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2545.

Hartnell CA, Ou AY, Kinicki AJ, Choi D, Karam EP. A meta-analytic test of organizational culture's association with elements of an organization's system and its relative predictive validity on organizational outcomes. J Appl Psychol. 2019;104(6):832–850. doi:10.1037/apl0000380

พรทิพย์ ต้อยหมื่นไวย์, อัมพาพร ลีลามาโนธรรม. ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมองค์กรและความผูกพันต่อองค์กรของพนักงานโรงพยาบาลเอกชน ABC ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2563;7(1):39–50. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMDUBRU/article/view/243383

Kim YI, Geun HG, Choi S, Lee YS. The impact of organizational commitment and nursing organizational culture on job satisfaction in Korean American registered nurses. J Transcult Nurs. 2017;28(6):590–7. doi:10.1177/1043659616666326

Allen NJ, Meyer JP. Affective, continuance, and normative commitment to the organization: An examination of construct validity. J Vocat Behav. 1996;49(3):252–76. doi:10.1006/jvbe.1996.0043

Porter BW, Kolz P, Stewart KR, Foley B. Nurses' trust in leadership and organizational commitment during COVID-19. J Nurs Adm. 2024;54(2):76–82. doi:10.1097/NNA.0000000000001380

Utama Satyanegara, Supriyantoro, Pamungkas RA. Organizational culture and motivation influence on nurse performance with organizational commitment as a intervening variable at Satya Hospital. J Health Sains. 2023;4(2). doi:10.46799/jhs.v4i2.837

Quyen BT, Huong NTM, Anh DTH, Han DT, Thuong LT, Anh NH. The impact of corporate cultural factors on organizational commitment at Tasco Corporation. Rev Gestão RGSA. 2024;18(3):e06606. doi:10.24857/rgsa.v18n3-131

Spreitzer GM. Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement, and validation. Acad Manage J. 1995;38(5):1442–1465. doi:10.5465/256865

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
สายยศ ร, จันทชุม ว. ปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์กรที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันต่อองค์กร ของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสุรินทร์ . Acad Nursing J Chakriraj [อินเทอร์เน็ต]. 26 พฤษภาคม 2026 [อ้างถึง 19 มิถุนายน 2026];6(1):e4654. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jckr/article/view/4654

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย