การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของตำรับยาอไภยสาลี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและประเมินฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดตำรับยาอไภยสาลี โดยใช้เทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟี-แมสสเปกโตรเมตรี (GC-MS) และการทดสอบด้วย
วิธี DPPH และ ABTS ตัวยาสมุนไพรในตำรับจำนวน 20 ชนิด ถูกสกัดด้วยเอทานอลร้อยละ 95 โดยใช้เทคนิค ultrasonic-assisted extraction จากนั้นนำสารสกัดหยาบไปวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีและทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ โดยใช้ trolox เป็นสารมาตรฐานอ้างอิง ผลการศึกษาพบว่าสามารถสกัดสารสกัดหยาบ ได้ 85.98 กรัม คิดเป็นร้อยละ 24.05 และตรวจพบสารประกอบทางเคมีอย่างน้อย 40 ชนิด สาระสำคัญที่พบ ในปริมาณสูง ได้แก่ piperine (46.85%), trimyristin (17.81%), caryophyllene (7.31%) และ lup-20(29)-en-3-ol acetate (3.53%) รวมถึงสารในกลุ่ม phytosterols และ triterpenoids อีกหลายชนิด ผลการทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระพบว่า สารสกัดตำรับยาอไภยสาลีมีค่า IC50 เท่ากับ 321.12 ± 0.43 µg/mL สำหรับวิธี DPPH และ 289.22 ± 3.51 µg/mL สำหรับวิธี ABTS ซึ่งแสดงฤทธิ์ต่ำกว่าสารมาตรฐาน trolox โดยสรุป ตำรับยาอไภยสาลีประกอบด้วยสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลายกลุ่ม และแม้จะแสดงฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระในระดับต่ำกว่าสารมาตรฐาน แต่ข้อมูลที่ได้มีความสำคัญในฐานะข้อมูลพื้นฐานทางพฤกษเคมีของตำรับสมุนไพรไทย ซึ่งยังมีรายงานจำกัด และอาจนำไปใช้ในการกำหนดสารบ่งชี้ทางเคมีเพื่อการควบคุมคุณภาพในอนาคต
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พระยาพิศณุประสาทเวช. เวชศึกษา แพทย์ศาสตร์สังเขป เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร:โรงพิมพ์ไทย สะพานยศเส; ร.ศ. 127.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. คัมภีร์แพทย์แผนไทย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2558.
วิบูลย์ จงวัฒนกิจ. หลักการแพทย์แผนไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหิดล; 2556.
Jantan I, Ahmad W, Bukhari S. Plant-derived immunomodulators: An insight on their preclinical evaluation and clinical trials. Front Plant Sci 2015;6:655.
Chanda S, Dave R. In vitro models for antioxidant activity evaluation and some medicinal plants possessing antioxidant properties: An overview. Afr J Microbiol Res 2009;3(13):981-996.
Miguel MG. Antioxidant and anti-inflammatory activities of essential oils: A short review. Molecules 2010;15(12): 9252-9287.
Mueller M, Janngeon K, Puttipan R, Unger FM, Viernstein H, Okonogi S. Anti-inflammatory, antibacterial and antioxidant activities of Thai medicinal plants. Int J Pharm Pharm Sci 2015; 7(11):123-128.
Halliwell B, Gutteridge J. Free radicals in biology and medicine. 5th ed. Oxford: Oxford University Press; 2015.
Middleton E, Kandaswami C, Theoharides T. The effects of plant flavonoids on mammalian cells: Implications for inflammation, heart disease, and cancer. Pharmacol Rev 2000;52(4):673-751.
Prior R, Wu X, Schaich K. Standardized methods for the determination of antioxidant capacity and phenolics in foods and dietary supplements. J Agric Food Chem 2005;53(10):4290-4302.
Sparkman O, Penton Z, Kitson F. Gas chromatography and mass spectrometry: A practical guide. 2nd ed. San Diego: Academic Press; 2011.
Brand-Williams W, Cuvelier M, Berset C. Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT Food Sci Technol. 1995;28(1):25-30.
Re R, Pellegrini N, Proteggente A, Pannala A, Yang M, Rice-Evans C. Antioxidant activity applying an improved ABTS radical cation decolorization assay. Free Radic Biol Med 1999;26(9-10):1231-1237.
Adams R. Identification of essential oil components by gas chromatography/mass spectrometry. 4th ed. Carol Stream (IL): Allured Publishing; 2017.
National Institute of Standards and Technology. NIST/EPA/NIH Mass Spectral Library: NIST Standard Reference Database No. 69 (NIST 17). Gaithersburg (MD): National Institute of Standards and Technology; 2017.
Chokchaisiri S, Sripan P, Yongram C, Wongsonthom S, Chimpalee P, Thomprasert P, Chaiphongpachara T. Chemical composition
and antioxidant activity of the Kae Lom Kae Sen Thai herbal medicinal formula. Trop J Nat Prod Res 2025;9(6):2632-2644.
Pandey A, Tripathi S. Concept of standardization, extraction and pre-phytochemical screening strategies for herbal drug. J Pharmacogn Phytochem 2014;2(5):115-119.
Edris A. Pharmaceutical and therapeutic potentials of essential oils and their individual volatile constituents: a review. Phytother Res 2007;21(4):308-323.
Srinivasan K. Black pepper and its pungent principle-piperine: a review of diverse physiological effects. Crit Rev Food Sci Nutr 2007;47(8):735-748.
Gertsch J, Leonti M, Raduner S, Racz I, Chen J, Xie X, et al. Beta-caryophyllene is a dietary cannabinoid. Proc Natl Acad Sci U S A. 2008;105(26):9099-9104.
Siddique HR, Saleem M. Beneficial health effects of lupeol triterpene: a review of preclinical studies. Life Sci 2011;88(7-8): 285-293.
Aizpurua-Olaizola O, Soydaner U, Ozturk E, Schibano D, Simsir Y, Navarro P, et al. Evolution of the cannabinoid and terpene content during the growth of Cannabis sativa plants from different chemotypes. J Nat Prod 2016;79(2):324-331.
Williamson E. Synergy and other interactions in phytomedicines. Phytomedicine 2001; 8(5):401-409.
Zhang Q, Lin L, Ye W. Techniques for extraction and isolation of natural products: a comprehensive review. Chin Med 2018;13(1):20.
Nwozo O, Effiong E, Aja P, Awuchi C. Antioxidant, phytochemical, and therapeutic properties of medicinal plants: a review. Int J Food Prop 2023;26(1):359-388.
Atanasov A, Zotchev S, Dirsch V, Supuran C. Natural products in drug discovery: advances and opportunities. Nat Rev Drug Discov 2021;20(3):200-216.
Dias D, Urban S, Roessner U. A historical overview of natural products in drug discovery. Metabolites 2012;2(2):303-336.
Kaushik B, Sharma J, Kumar P, Shourie A. Phytochemical properties and pharmacological role of plants: secondary metabolites. Biosci Biotechnol Res Asia 2021;18(1):23-35.
Usman M, Nakagawa M, Cheng S. Emerging trends in green extraction techniques for bioactive natural products. Processes 2023;11(12):3444.
Shahidi F, Ambigaipalan P. Phenolics and polyphenolics in foods, beverages and spices: antioxidant activity and health effects-A review. J Funct Foods 2015;18:820-897.
Thaipong K, Boonprakob U, Crosby K, Cisneros-Zevallos L, Byrne D. Comparison of ABTS, DPPH, FRAP, and ORAC assays for estimating antioxidant activity from guava fruit extracts. J Food Compost Anal 2006;19(6-7):669-675.
Azmir J, Zaidul I, Rahman M, Sharif K, Mohamed A, Sahena F, et al. Techniques for extraction of bioactive compounds from plant materials: a review. J Food Eng 2013;117(4):426-436.
