การพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกลสำหรับผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในวัยทำงาน

Main Article Content

ธนัท กิจเกตุ
ปิติศักดิ์ ปู่มลัด
พรรณี อุ่นเอม
วรัญญา อรุโณทยานันท์
ปาริชาติ จันทร์เที่ยง

บทคัดย่อ

การแพทย์ทางไกลถูกนำมาใช้ในระบบบริการสุขภาพเป็นการยกระดับการดูแลสุขภาพที่เน้นผู้ป่วยื เป็นศูนย์กลาง การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อวิเคราะห์สถานการณ์และความต้องการใช้ระบบการแพทย์ทางไกล พัฒนาระบบการแพทย์ทางไกล เปรียบเทียบระยะเวลาการเข้ารับบริการ และประเมินความพึงพอใจของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในวัยทำงานต่อระบบการแพทย์ทางไกล กรณีศึกษาสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี คลองมะสง จังหวัดนนทบุรี กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 58 คน ได้แก่ (1) กลุ่มสัมภาษณ์เชิงลึก 13 คน แบ่งเป็นผู้ป่วย 6 คน และเจ้าหน้าที่ 7 คน คัดเลือกแบบเจาะจง (2) กลุ่มที่ใช้ระบบการแพทย์ทางไกล โดยใช้ Cohen กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ G*Power ค่า Power (1-β err prob) อยู่ 0.95 ได้กลุ่มตัวอย่างที่ต้องการสุ่มศึกษา จำนวน 45 คน ผู้วิจัยดำเนินการโดยกระบวนการ PARI Model ประกอบด้วย ขั้นเตรียมการ (P : prepare) ขั้นออกแบบและพัฒนาอย่างเป็นระบบ (A : agile design and development cycle) ขั้นตรวจสอบคุณภาพ (R : refine) และขั้นการนำไปใช้ (I : implement) จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพและปริมาณ เปรียบเทียบระยะเวลาด้วยสถิติ paired t-test ผลการศึกษา พบว่า (1) ผู้รับบริการต้องการระบบการแพทย์ทางไกลที่ใช้งานง่าย สะดวก เข้าพบแพทย์ตรงตามนัดหมายได้ (2) ระบบการแพทย์ทางไกลที่พัฒนาขึ้นสอดคล้องกับความต้องการผู้ใช้ (3) ระยะเวลาการเข้ารับบริการผ่านระบบการแพทย์ทางไกลน้อยกว่ารูปแบบเดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) และ (4) ความพึงพอใจโดยรวม อยู่ในระดับมากที่สุด (mean = 4.83, S.D. = 0.28) การนำระบบการแพทย์ทางไกลมาเป็นช่องทางเสริมในบริบทการดูแลสุขภาพระดับปฐมภูมิ ถือเป็นแนวทางสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำการเข้าถึงบริการสุขภาพ และให้การดูแลได้อย่างทั่วถึงเหมาะสมกับสภาพปัญหาที่แท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
กิจเกตุ ธ, ปู่มลัด ป, อุ่นเอม พ, อรุโณทยานันท์ ว, จันทร์เที่ยง ป. การพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกลสำหรับผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในวัยทำงาน. JAHS [อินเทอร์เน็ต]. 26 พฤษภาคม 2026 [อ้างถึง 7 มิถุนายน 2026];11(1):70-87. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/JAHS/article/view/4503
ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

Htun M, Ranatunga RV. Utilizing digital health technologies to improve patient experience and care quality in global healthcare: a systematic review. Int J Digit Health Telemed. 2025;1(2):1-15.

ตามพงศ์ ชอบอิสระ. ประเด็นทางจริยธรรมของการแพทย์ทางไกล. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2565;51(3):529-563.

วรรณฤดี อิสรานุวัฒน์ชัย, นิธิเจน กิตติรัชกุล, วิลาวรรณ ล้วนคงสมจิตร, ชนิดา เอกอัครรุ่งโรจน์, ปภาดา ราญรอน, เบญจมพร เอี่ยมสกุล และคณะ. การศึกษาผลของนโยบายการแพทย์ทางไกลภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 3 เมษายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6203

กรมควบคุมโรค กองโรคไม่ติดต่อ. จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 19 มกราคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/dncd/news.php?news=39911

กันตภณ เชื้อฮ้อ, กมลพร แพทย์ชีพ, พรฤดี นิธิรัตน์. การพัฒนาคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรังคุณภาพในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตามกรอบแนวคิด 7s ของแมคเคนซีย์. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2560;34(3):247-258.

สภาการแพทย์แผนไทย. ประกาศสภาการแพทย์แผนไทย เรื่อง แนวทางปฏิบัติการแพทย์แผนไทยทางไกล หรือโทรเวชทางการแพทย์แผนไทย (Thai traditional telemedicine) และคลินิกออนไลน์ พ.ศ. 2564 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สภาการแพทย์แผนไทย; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER20/DRAWER035/GENERAL/DATA0000/00000116.PDF

พรรณี อุ่นเอม. ข้อมูลทั่วไป [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. นนทบุรี: สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี คลองมะสง อำเภอไทรน้อย; 2567.

ชีวรัตน์ ชัยสำโรง. การยอมรับเทคโนโลยีการเรียนภาษาผ่านแอปพลิเคชันออนไลน์ ของผู้บริโภคในเขตกรงเทพมหานครและปริมณฑล [การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 18 มกราคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2018/TU_2018_6002030259_9845_9783.pdf

อิศรา รุ่งทวีชัย, อัจฉราพรรณ กันสุยะ. การพัฒนาโมบายแอปพลิเคชันสำหรับคัดกรองเด็กอนุบาลที่เสี่ยงบกพร่องทางสติปัญญา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์. 2567;9(1):50-63.

ตฤณ ปัทมสิรินทร์. การพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันสำหรับจัดการข้อมูลการฝึกอบรม ของโรงเรียนช่างการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 18 มีนาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก http://202.28.20.112/dspace/bitstream/123456789/970/1/61320349.pdf

Beheshti L, Kalankesh L, Doshmangir L, Farahbakhsh M. Telehealth in primary health care: a scoping review of the literature. Perspect Health Inf Manag. 2022;19(1):1n.

นุจเรศ โสภา, ณิชนันท์ ส้มเกิด, ธัญวรัตน์ ไชยชำนิ, ธัญวรัตม์ ไชยชำนิ, ธิดาพร นุ่มลืมคิด, นฤมล ขุนกำแหง, รุจรดา รุ่งสุวรรณ. แอปพลิเคชันไลน์แชทบอทต่อความรู้และความตระหนักรู้ในการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข 2568;4(2):27-37.

นริศรา พันธุ์ศิลา. การพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกล โรงพยาบาลเชียงขวัญ อำเภอเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2568;34(ฉบับเพิ่มเติม 1):S145-54.

กลั่นผกา พาหุพันธ์, จิราพร สลางสิงห์, จินัฏตา พงประเสริฐ, ศิริรัตน์ อินทรเกษม. การพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกลสำหรับผู้ป่วยความดันโลหิตสูงผู้ป่วยนอกอายุรกรรมเฉพาะโรค โรงพยาบาลยโสธร. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา. 2568;8(1):13-24.

นัฐยา พานิชย์ดี. การพัฒนาบริการแพทย์ทางไกลคลินิกเฉพาะโรค (telemedicine) โรงพยาบาลกาฬสินธุ์. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2566;3(2):127-142.

Schaetz L, Rimner T, Pathak P, Fang J, Chandrasekhar D, Mueller J, et al. Employee and employer benefits from a migraine management program: disease outcomes and cost analysis. Headache 2020;60(9):1947-1960.

Lee P, Bivard A, Kurunawai C, Willcourt M, Tan A, Mahadevan J, et al. Quantifying the cost savings of the South Australian Telestroke Service. J Telemed Telecare 2026; 1357633X251389689.

นุชนาถ เจริญรักษ์, ทวีศักดิ์ กสิผล, นพนัฐ จำปาเทศ, จริยาวัตร คมพยัคฆ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพของคนวัยทำงานในชุมชนคลองหนองงูเห่า อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสาร มฉก.วิชาการ. 2564;25(2):288-300.