การประเมินความเสี่ยงระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยในอาคารราชการ

วาที ใสนาม; ทรงกฤต ตรีรัตน์พิจารณ์; วรานนท์ คงสง; ชัยวัฒน์ ภู่วรกุลชัย; พิชญะ จันทรานุวัฒน์

ผู้แต่ง

วาที ใสนาม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร
ทรงกฤต ตรีรัตน์พิจารณ์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร
วรานนท์ คงสง คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร
ชัยวัฒน์ ภู่วรกุลชัย คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร
พิชญะ จันทรานุวัฒน์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง กรุงเทพมหานคร

คำสำคัญ:

การประเมินความเสี่ยง, ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย, อาคารราชการ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความเสี่ยงระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยในอาคารราชการ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้การวิจัยเชิงสำรวจภาคสนาม กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเจาะจงจำนวน 1 แห่ง ประกอบด้วย 3 อาคาร เป็นอาคารสำนักงานส่วนกลางสูง 8 ชั้น มีอายุการใช้งานมากกว่า 36 ปี ในพื้นที่เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบรายการตรวจสอบ (Checklist) 10 ด้าน ที่พัฒนาขึ้นตามกรอบกฎหมายและให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบความตรงของเครื่องมือก่อนนำไปใช้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและหลักเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงของกรมโรงงานอุตสาหกรรม โดยคำนวณจากคะแนนโอกาสเกิดเหตุและความรุนแรงของผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สิน ผลการวิจัยพบว่า ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยภายในอาคารราชการโดยรวมมีความสอดคล้องตามแบบรายการตรวจสอบร้อยละ 46.63 อยู่ในระดับต้องปรับปรุง ระบบที่จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงสูงมาก ได้แก่ ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้และระบบไฟฟ้าสำรอง ซึ่งไม่มีการติดตั้งในอาคารใดเลย (Risk Score = 25) รองลงมาคือระบบบริหารจัดการความปลอดภัยและการติดตั้งแบบแปลนแผนผังของอาคาร (Risk Score = 20) สำหรับระบบที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ระบบระบายควันและพื้นที่บริเวณรอบอาคาร (Risk Score = 15) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงเชิงวิกฤตต่อความปลอดภัยของผู้ใช้อาคารจากการขาดความพร้อมของระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย หน่วยงานภาครัฐควรพิจารณาจัดสรรงบประมาณและวางแผนปรับปรุงระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย เพื่อลดความเสี่ยงและสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยแก่บุคลากรและประชาชนผู้ใช้อาคาร

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวง ฉบับที่ 33 (พ.ศ. 2535) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2535). ราชกิจจานุเบกษา, 109(11), 6-23.

กฎกระทรวง ฉบับที่ 39 (พ.ศ. 2537) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2537). ราชกิจจานุเบกษา, 111(23 ก), 37-43.

กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2543). ราชกิจจานุเบกษา, 117(75 ก), 16-30.

กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหารจัดการและดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555. (2556). ราชกิจจานุเบกษา, 130(2 ก), 24-34.

กฎกระทรวง เรื่อง การแก้ไขอาคารที่มีสภาพหรือมีการใช้ที่อาจเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน หรืออาจไม่ปลอดภัยจากอัคคีภัย หรือก่อให้เกิดเหตุรำคาญ หรือกระทบกระเทือนต่อการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2563. (2563). ราชกิจจานุเบกษา, 137(98 ก), 25-32.

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. (2564). แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2564 - 2570. กระทรวงมหาดไทย.

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. (2566). แผนหลักการป้องกันและระงับอัคคีภัยของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2566. กระทรวงมหาดไทย.

กรมโรงงานอุตสาหกรรม. (2544). ระเบียบกรมโรงงานอุตสาหกรรมว่าด้วยหลักเกณฑ์การชี้บ่งอันตราย การประเมินความเสี่ยง และการจัดทำแผนงานบริหารจัดการความเสี่ยง พ.ศ. 2543. ราชกิจจานุเบกษา, 118(48 ง). 28-55.

ณ.พงษ์ สุขสงวน, พระสุธีรัตบัณฑิต, โกนิฏฐ์ ศรีทอง และวสันต์ ลิ่มรัตนภัทรกุล. (2565). การศึกษาระบบวิศวกรรมการป้องกันและระงับอัคคีภัยขององค์กรธุรกิจในสังคมไทย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(3), 93–109.

ณัฐวุฒิ จำอยู่. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการบริหารจัดการงานป้องกันและระงับอัคคีภัยของโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิชาการ การสนับสนุนบริการสุขภาพ, 13(2), 22-29.

นิปุณ เชื้อชั่ง. (2567). การจัดการอาคารด้านการป้องกันอัคคีภัยในอาคารสำนักงานประเภทอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ : กรณีศึกษา อาคารสำนักงานให้เช่าบนถนนสาทรใต้ กรุงเทพมหานคร. สาระศาสตร์, 2567(4), 971-985.

พงศ์สรร เทพคุ้มกัน, เชาวฤทธิ์ เชาว์แสงรัตน์ และศุภวัฒน์ สุขะปรเมษฐ์. (2566). การจัดการระบบป้องกันอัคคีภัยของโรงงานอุตสาหกรรม. วารสารรามคำแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 6(3),148-169.

พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2522). ราชกิจจานุเบกษา, 96(80 ก), 1-54.

พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554. (2554). ราชกิจจานุเบกษา, 128(4 ก), 5-25

พระราชบัญญัติป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา, 116(28 ก), 1-10.

ภัทรวรรณ แป้งอ่อน. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพการบริหารจัดการป้องกันและระงับอัคคีภัยของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ในจังหวัดกระบี่. วารสารกระบี่เวชสาร, 4(2), 37-47.

Kaplan, S., & Garrick, B.J. (1981). On the quantitative definition of risk. Risk Analysis 1(1): 11–27.