The Relationship between Sensation Seeking, Alcohol Expectation, Motivation on Alcohol Consumption among High School Students in Fang District, Chiang Mai Province
Keywords:
Sensation seeking , Alcohol Expectancies (AE), Drinking MotivesAbstract
Abstract
This study examined the associations among sensation seeking, alcohol-related outcome expectancies, drinking motivations, and alcohol consumption behaviors among secondary school students in Fang District, Chiang Mai Province. The research aimed to describe these psychosocial determinants and to analyze their interrelationships. A correlational design was employed using self-administered questionnaires collected from 267 participants. Data were analyzed using descriptive statistics and Spearman’s rank correlation at a significance level of 0.05.
The results indicated that 61.80 percent of students who exhibited drinking behavior had previously consumed alcohol, with female students reporting higher drinking rates than males. Most students began drinking after age 15, mainly due to curiosity about taste. Beer was the most commonly consumed beverage, typically consumed at night. Alcohol was often obtained from parents, relatives, or friends and was usually consumed with family members or peers of the same age. Correlation analysis revealed that thrill seeking was significantly associated with expectations, motivation, and drinking behavior at the p < 0.01 level, and significantly associated with gender at the p < 0.05 level. Students with high levels of thrill seeking—particularly in impulsivity and boredom sensitivity—tended to exhibit stronger promotion and social motivations, along with more positive outcome expectations related to drinking. Conversely, adventure seeking was negatively associated with gender. While coping and conformity motivation were negatively associated with positive expectations and drinking behavior.
These findings underscore the need for comprehensive, multi-level strategies to mitigate early alcohol use among adolescents. Effective interventions should incorporate policy-level measures, community engagement, and family-strengthening approaches. Enhancing overall quality of life and developing contextually relevant prevention frameworks are also essential to addressing the evolving social landscape that shapes youth drinking behaviors.
References
เอกสารอ้างอิง
ขวัญธิดา พิมพการ, กฤษดา ทองทับ, หทัยชนก เผ่าวิริยะ, วุฒิพงษ์ เชื่อมนอก และภาวิดา ภูมิลุน. (2566). แรงจูงใจ ทัศนคติและพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง.
วารสารการวัดผลการศึกษา สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา, 40(108), 1–15. จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JEMEPTB/article/view/270004.
ดาวรุ่ง ฟักทอง และวงศ์ลัดดา วีระไพบูลย์. (2566). ประสบการณ์การตั้งแคมป์ที่ส่งผลต่อความภักดีของจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยว: บทบาทตัวแปรส่งผ่านของการแสวงหาความแปลกใหม่และความสนุกสนาน.
วารสารบริหารธุรกิจและบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 7(1), 18-35. จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kkbsjournal/article/view/255450.
ทรงเกียรติ ปิยะกะ, ชาญวิทย์ เงินศรีตระกูล และสาวิตรี อัษณางค์กรชัย. (2545). เวชศาสตร์โรคติดยา: คู่มือสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
พรพิมล บัวสมบูรณ์. (2550). ปัจจัยที่นายทหารมีการดื่มแอลกอฮอล์ของนักเรียนอาชีวศึกษา กรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). DOI, 10.14457/CU.the.2007.1406.
บุรินทรวรวิทย์ พ่วนอุ๋ย, อนุชิต บูรณพันธ์, มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2565). แรงจูงใจในการทำงานในยุคดิจิทัลใหม่ วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระภิกษุสงฆ์, 5(4), 1–15. จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tmd/article/view/259705.
ปัญจพร ศรีชนาพันธ์, ดารารัตน์ ธาตุรักษ์, วันไชย คำเสน, วิรยะ เดชแสง, ณัฐนรี ทองดีพันธ์, วันวิสาข์ ชูจิตร, และกิตติ ศรีอาวัชนาการ. (2563). ปัจจัยต้นเหตุ พฤติกรรมเสี่ยง และแรงจูงใจที่ส่งผลให้เกิดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของประชาชนในเขตภาคเหนือตอนบน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 9(2), 26–41. จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JLPRU/article/view/241086.
พระธีรสิทธิ สิริสุวณฺโณ (ไชยชนะ), ธนกฤษ สมบุญ, เขมณัฏฐ์ ไพรพนาเวศ และอัญชลี แสงเพชร. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อการดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษา ชั้นปีที่ 3 สาขาวิชาการปกครอง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา. พระพุทธศาสนากับปัญญาประดิษฐ์, 2(1), 127–139. จากhttps://firstojs.com/index.php/MBU/article/view/1552.
พิมพ์พิสาข์ จอมศรี, มัลลิกา มาตระกูล, วิชยา เห็นแก้ว และสุนทรี สุรัตน์. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างความคาดหวังผลลัพธ์จากการดื่มแอลกอฮอล์กับพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ของวัยรุ่นชนชาติพันธุ์. วารสารการพยาบาล วิทยาศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 1(1), 12–26. จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JNHSE/article/view/4128.
ภัทรวิมล โสนะชัย, และเบญญาพัชร์ วันทอง. (2025). การศึกษาพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์, 1(3), 54–66. จาก https://doi.org/10.64186/jsp1583.
ยงยุทธ์ ยั่งยืน. (2552). ความสัมพันธ์ระหว่างการแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจและแรงจูงใจกับการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของนักเรียนมัธยมศึกษาในโรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดเชียงใหม่. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่). จาก https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:112166.
รุจาภา จิระประดิษฐ์ผล, มณฑา ลิ้มทองกุล, ทิฆัมพร มัจฉาชีพ. (2563). อิทธิพลของครอบครัวต่อการป้องกันนักดื่มหน้าใหม่ในวัยรุ่น. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร, 33(1), 77-88. จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/stouj/article/view/210808.
ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา. (2568). สถานการณ์การดื่มแอลกอฮอล์ในประเทศไทย 2564 VS 2567. (รายงาน). จาก https://cas.or.th/content?id=934.
ศิวนาถ จุ่มน้ำใส. (2567). การพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศไทย: ความคาดหวังและความพึงพอใจของคนไทยในกลุ่ม Generation Z ต่อนโยบายการใช้ Thailand Soft Power ในรัฐบาลนายกฯเศรษฐา ทวีสินทางด้านภาพยนตร์และวีดิทัศน์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). จาก http://uctalservice.walai.net/catalog/BibItem.aspx?BibID=b03617008.
สาวิตรี อัษณางค์กรชัย. (2564). รายงานสถานการณ์ การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย ประจำปี 2564 (พิมพ์ครั้งที่ 1). ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา. จาก https://cas.or.th/content?id=18.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). การสำรวจสถานการณ์การสูบบุหรี่และการดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของประชาชน พ.ศ. 2567. (รายงาน). จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250401100215_15169.pdf
สุจิตตา ฤทธิ์มนตรี, โสภิดา ดาวสดใส, ขวัญสุดา บุญทศ, ศริญญาชาญสุข. (2566). ผลกระทบจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของผู้อื่นตามการรับรู้ของเหยื่อ. การแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 31(1). จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/262750/179254.
Baines, L., Jones, A., & Christiansen, P. (2016). Hopelessness and alcohol use: The mediating role of drinking motives and outcome expectancies. Addictive Behaviors Reports, 4, 65–69. form https://doi.org/10.1016/j.abrep.2016.11.001.
Baltariu, I. C., Enea, V., de Jong, P. J., & van het Rot, M. (2024). Associations between alcohol consumption and empathy in a non-clinical sample: Drinking motives as a moderator. Scientific Reports, 14(1), 10842. form https://doi.org/10.1038/s41598-024-59233-x.
Deng, X., & Zhang, L. (2020). Neural underpinnings of the relationships between sensation seeking and emotion regulation in adolescents. International Journal of Psychology, 55(5), 851–860. https://doi: 10.1002/ijop.12649.
Igra, V., & Irwin, C. E., Jr. (1996). Theories of adolescent risk-taking behavior. In R. J. DiClemente, W. B. Hansen, & L. E. Ponton (Eds.), Handbook of adolescent health risk behavior (pp. 35–51). Plenum Press. form https://doi.org/10.1007/978-1-4899-0203-0_3.
Jang, C.-Y., Shen, A. C.-T., Hsieh, Y.-P., Huang, C.-Y., Wei, H.-S., Feng, J.-Y., & Hwa, H.-L. (2025). Parent–youth relationships and youth alcohol use: The moderating role of parental alcohol use. International Journal of Mental Health and Addiction, 23, 1421–1433. form https://doi.org/10.1007/s11469-023-01177-w.
Novabizz. (2022). ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับความคาดหวัง. สืบค้น 30 ธันวาคม 2568, จาก https://www.novabizz.com/NovaAce/Behavior/Expectancy_Theory.htm.
Oei, T.P.S., & Baldwin, A.R. (1994). Expectancy theory: A two-process model of alcohol use and abuse. Journal of Studies on Alcohol, 55(5), 525- 534. form https://doi.org/10.15288/jsa.1994.55.525.
Schick, M. R., Nalven, T., & Spillane, N. S. (2021). Drinking to fit in: The effects of drinking motives and self-esteem on alcohol use among female college students. Substance Use & Misuse, 57(1), 76–85. form https://doi.org/10.1080/10826084.2021.1990334.
Siraj, R., Najam, B., & Ghazal, S. (2021). Sensation seeking, peer influence, and risk-taking behavior in adolescents. Education Research International. form https://doi.org/10.1155/2021/8403024.
Smit, K., Voogt, C., Otten, R., Kleinjan, M., & Kuntsche, E. (2022). Why adolescents engage in early alcohol use: A study of drinking motives. Experimental and Clinical Psychopharmacology, 30(1), 73–81. form https://doi.org/10.1037/pha0000494.
Urban, R., Pilatti, A., Morán, V., Pautassi, R. M., & Vera, B. (2008). Alcohol outcome expectancies and drinking motives mediate the association between sensation seeking and alcohol use among adolescents. Addictive Behaviors, 33(11), 1344–1352. form https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2008.05.009.
Young, R. McDonald & Oei, T. P. S. (1996). Drinking expectancy profile: a test manual. Brisbane, QLD, Australia: Behaviour Research & Therapy Centre (BRTC) The University of Queensland. form https://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:693098.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of Health Promotion and Environmental Health Research Health Promotion Centre 8 Udon Thani
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
