The ความสัมพันธ์ระหว่างการแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจ ความคาดหวัง แรงจูงใจกับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักเรียนมัธยมศึกษาในโรงเรียนแห่งหนึ่ง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
การแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจ, ความคาดหวัง, แรงจูงใจบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจ ความคาดหวัง แรงจูงใจ และพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักเรียนมัธยมศึกษาในอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะของปัจจัยดังกล่าว และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกัน การวิจัยเป็นแบบสหสัมพันธ์ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 267 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสหสัมพันธ์ Spearman ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนที่มีพฤติกรรมการดื่ม ร้อยละ 61.80 เคยดื่ม โดยเพศหญิงดื่มมากกว่าเพศชาย ส่วนใหญ่เริ่มดื่มหลังอายุ 15 ปี เหตุผลหลักคืออยากรู้รสชาติ เครื่องดื่มที่นิยมคือเบียร์ ดื่มในช่วงกลางคืน มักได้รับจากพ่อแม่ ญาติ หรือเพื่อน และดื่มร่วมกับครอบครัวหรือเพื่อนรุ่นเดียวกัน ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า การแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจมีความสัมพันธ์กับความคาดหวัง แรงจูงใจ และพฤติกรรมการดื่มอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ (p<0.01) และสัมพันธ์กับเพศที่ระดับ (p<0.05) โดยผู้ที่มีระดับความตื่นเต้นเร้าใจสูง โดยเฉพาะด้านการไม่ยับยั้งชั่งใจและความไวต่อความเบื่อหน่าย มีแนวโน้มที่จะมีแรงจูงใจส่งเสริมและแรงจูงใจทางสังคมสูงขึ้น รวมทั้งมีความคาดหวังผลลัพธ์เชิงบวกจากการดื่ม ในขณะที่การแสวงหาการผจญภัยพบความสัมพันธ์เชิงลบกับเพศ นอกจากนี้แรงจูงใจเพื่อการเผชิญปัญหาและแรงจูงใจคล้อยตามมีความสัมพันธ์เชิงลบกับความคาดหวังผลลัพธ์เชิงบวกและพฤติกรรมการดื่ม
ผลลัพธ์ชี้ให้เห็นว่าการลดการดื่มของนักดื่มหน้าใหม่จำเป็นต้องวางแผนทั้งเชิงนโยบายและปฏิบัติการ โดยอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เสริมสร้างครอบครัวที่เข้มแข็ง พัฒนาคุณภาพชีวิต และกำหนดมาตรการป้องกันที่สอดคล้องกับสภาพสังคมปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
ขวัญธิดา พิมพการ, กฤษดา ทองทับ, หทัยชนก เผ่าวิริยะ, วุฒิพงษ์ เชื่อมนอก และภาวิดา ภูมิลุน. (2566). แรงจูงใจ ทัศนคติและพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง.
วารสารการวัดผลการศึกษา สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา, 40(108), 1–15. จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JEMEPTB/article/view/270004.
ดาวรุ่ง ฟักทอง และวงศ์ลัดดา วีระไพบูลย์. (2566). ประสบการณ์การตั้งแคมป์ที่ส่งผลต่อความภักดีของจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยว: บทบาทตัวแปรส่งผ่านของการแสวงหาความแปลกใหม่และความสนุกสนาน.
วารสารบริหารธุรกิจและบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 7(1), 18-35. จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kkbsjournal/article/view/255450.
ทรงเกียรติ ปิยะกะ, ชาญวิทย์ เงินศรีตระกูล และสาวิตรี อัษณางค์กรชัย. (2545). เวชศาสตร์โรคติดยา: คู่มือสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
พรพิมล บัวสมบูรณ์. (2550). ปัจจัยที่นายทหารมีการดื่มแอลกอฮอล์ของนักเรียนอาชีวศึกษา กรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). DOI, 10.14457/CU.the.2007.1406.
บุรินทรวรวิทย์ พ่วนอุ๋ย, อนุชิต บูรณพันธ์, มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2565). แรงจูงใจในการทำงานในยุคดิจิทัลใหม่ วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระภิกษุสงฆ์, 5(4), 1–15. จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tmd/article/view/259705.
ปัญจพร ศรีชนาพันธ์, ดารารัตน์ ธาตุรักษ์, วันไชย คำเสน, วิรยะ เดชแสง, ณัฐนรี ทองดีพันธ์, วันวิสาข์ ชูจิตร, และกิตติ ศรีอาวัชนาการ. (2563). ปัจจัยต้นเหตุ พฤติกรรมเสี่ยง และแรงจูงใจที่ส่งผลให้เกิดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของประชาชนในเขตภาคเหนือตอนบน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 9(2), 26–41. จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JLPRU/article/view/241086.
พระธีรสิทธิ สิริสุวณฺโณ (ไชยชนะ), ธนกฤษ สมบุญ, เขมณัฏฐ์ ไพรพนาเวศ และอัญชลี แสงเพชร. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อการดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษา ชั้นปีที่ 3 สาขาวิชาการปกครอง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา. พระพุทธศาสนากับปัญญาประดิษฐ์, 2(1), 127–139. จากhttps://firstojs.com/index.php/MBU/article/view/1552.
พิมพ์พิสาข์ จอมศรี, มัลลิกา มาตระกูล, วิชยา เห็นแก้ว และสุนทรี สุรัตน์. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างความคาดหวังผลลัพธ์จากการดื่มแอลกอฮอล์กับพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ของวัยรุ่นชนชาติพันธุ์. วารสารการพยาบาล วิทยาศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 1(1), 12–26. จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JNHSE/article/view/4128.
ภัทรวิมล โสนะชัย, และเบญญาพัชร์ วันทอง. (2025). การศึกษาพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์, 1(3), 54–66. จาก https://doi.org/10.64186/jsp1583.
ยงยุทธ์ ยั่งยืน. (2552). ความสัมพันธ์ระหว่างการแสวงหาความตื่นเต้นเร้าใจและแรงจูงใจกับการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของนักเรียนมัธยมศึกษาในโรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดเชียงใหม่. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่). จาก https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:112166.
รุจาภา จิระประดิษฐ์ผล, มณฑา ลิ้มทองกุล, ทิฆัมพร มัจฉาชีพ. (2563). อิทธิพลของครอบครัวต่อการป้องกันนักดื่มหน้าใหม่ในวัยรุ่น. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร, 33(1), 77-88. จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/stouj/article/view/210808.
ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา. (2568). สถานการณ์การดื่มแอลกอฮอล์ในประเทศไทย 2564 VS 2567. (รายงาน). จาก https://cas.or.th/content?id=934.
ศิวนาถ จุ่มน้ำใส. (2567). การพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศไทย: ความคาดหวังและความพึงพอใจของคนไทยในกลุ่ม Generation Z ต่อนโยบายการใช้ Thailand Soft Power ในรัฐบาลนายกฯเศรษฐา ทวีสินทางด้านภาพยนตร์และวีดิทัศน์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์). จาก http://uctalservice.walai.net/catalog/BibItem.aspx?BibID=b03617008.
สาวิตรี อัษณางค์กรชัย. (2564). รายงานสถานการณ์ การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย ประจำปี 2564 (พิมพ์ครั้งที่ 1). ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา. จาก https://cas.or.th/content?id=18.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). การสำรวจสถานการณ์การสูบบุหรี่และการดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของประชาชน พ.ศ. 2567. (รายงาน). จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250401100215_15169.pdf
สุจิตตา ฤทธิ์มนตรี, โสภิดา ดาวสดใส, ขวัญสุดา บุญทศ, ศริญญาชาญสุข. (2566). ผลกระทบจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของผู้อื่นตามการรับรู้ของเหยื่อ. การแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 31(1). จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/262750/179254.
Baines, L., Jones, A., & Christiansen, P. (2016). Hopelessness and alcohol use: The mediating role of drinking motives and outcome expectancies. Addictive Behaviors Reports, 4, 65–69. form https://doi.org/10.1016/j.abrep.2016.11.001.
Baltariu, I. C., Enea, V., de Jong, P. J., & van het Rot, M. (2024). Associations between alcohol consumption and empathy in a non-clinical sample: Drinking motives as a moderator. Scientific Reports, 14(1), 10842. form https://doi.org/10.1038/s41598-024-59233-x.
Deng, X., & Zhang, L. (2020). Neural underpinnings of the relationships between sensation seeking and emotion regulation in adolescents. International Journal of Psychology, 55(5), 851–860. https://doi: 10.1002/ijop.12649.
Igra, V., & Irwin, C. E., Jr. (1996). Theories of adolescent risk-taking behavior. In R. J. DiClemente, W. B. Hansen, & L. E. Ponton (Eds.), Handbook of adolescent health risk behavior (pp. 35–51). Plenum Press. form https://doi.org/10.1007/978-1-4899-0203-0_3.
Jang, C.-Y., Shen, A. C.-T., Hsieh, Y.-P., Huang, C.-Y., Wei, H.-S., Feng, J.-Y., & Hwa, H.-L. (2025). Parent–youth relationships and youth alcohol use: The moderating role of parental alcohol use. International Journal of Mental Health and Addiction, 23, 1421–1433. form https://doi.org/10.1007/s11469-023-01177-w.
Novabizz. (2022). ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับความคาดหวัง. สืบค้น 30 ธันวาคม 2568, จาก https://www.novabizz.com/NovaAce/Behavior/Expectancy_Theory.htm.
Oei, T.P.S., & Baldwin, A.R. (1994). Expectancy theory: A two-process model of alcohol use and abuse. Journal of Studies on Alcohol, 55(5), 525- 534. form https://doi.org/10.15288/jsa.1994.55.525.
Schick, M. R., Nalven, T., & Spillane, N. S. (2021). Drinking to fit in: The effects of drinking motives and self-esteem on alcohol use among female college students. Substance Use & Misuse, 57(1), 76–85. form https://doi.org/10.1080/10826084.2021.1990334.
Siraj, R., Najam, B., & Ghazal, S. (2021). Sensation seeking, peer influence, and risk-taking behavior in adolescents. Education Research International. form https://doi.org/10.1155/2021/8403024.
Smit, K., Voogt, C., Otten, R., Kleinjan, M., & Kuntsche, E. (2022). Why adolescents engage in early alcohol use: A study of drinking motives. Experimental and Clinical Psychopharmacology, 30(1), 73–81. form https://doi.org/10.1037/pha0000494.
Urban, R., Pilatti, A., Morán, V., Pautassi, R. M., & Vera, B. (2008). Alcohol outcome expectancies and drinking motives mediate the association between sensation seeking and alcohol use among adolescents. Addictive Behaviors, 33(11), 1344–1352. form https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2008.05.009.
Young, R. McDonald & Oei, T. P. S. (1996). Drinking expectancy profile: a test manual. Brisbane, QLD, Australia: Behaviour Research & Therapy Centre (BRTC) The University of Queensland. form https://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:693098.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม ศูนย์อนามัยที 8 อุดรธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
