ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้

ผู้แต่ง

  • ลำดวน กลิ่นหอม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองมะสัง จังหวัดกาญจนบุรี
  • พลอยประกาย ฉลาดล้น วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

การจัดการตนเอง, ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2, พฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด, ระดับน้ำตาลในเลือด

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลองนี้ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โปรแกรมการจัดการตนเองพัฒนาตามแนวคิด 5A’s ได้แก่ การประเมิน การให้คำแนะนำ การตั้งเป้าหมาย การช่วยเหลือ และการติดตาม ระยะเวลา 12 สัปดาห์ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง ผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง .67–1.00 โปรแกรมมีความเป็นไปได้ในระดับมาก ( equation = 4.43) แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .87 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติที

ผลการวิจัยพบว่าหลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการจัดการตนเองสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001; equation = 4.32, SD = 0.28) ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001; equation  = 139.97, SD = 27.01 และ equation = 7.24, SD = 0.97 ตามลำดับ) ส่วนกลุ่มควบคุมไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .371, .592 และ .781 ตามลำดับ) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม ฯ กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .867, .783 และ .079 ตามลำดับ) ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการจัดการตนเองสูงกว่า ระดับน้ำตาลในเลือดและระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือด ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .017 และ p < .001ตามลำดับ)

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Diabetes. Geneva: WHO; 2023. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes

International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: IDF; 2021. https://diabetesatlas.org

กรมควบคุมโรค. สถานการณ์โรคเบาหวานในประเทศไทย: รณรงค์วันเบาหวานโลก ปี 2564. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.

กรมควบคุมโรค สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรม. รายงานประจำปี 2566. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2566.

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองมะสัง. รายงานสรุปผลการดำเนินงาน ปี 2567. กาญจนบุรี: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองมะสัง; 2567. (เอกสารไม่ได้ตีพิมพ์).

American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes—2020. Diabetes Care. 2020;43(Suppl 1):S1-212. doi:10.2337/dc20-SINT

ธนวัฒน์ สุวัฒนกุล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2561;12(3):515-22.

ธีรศักดิ์ พาจันทร์, กฤชกันทร สุวรรณพันธุ์, บุญสัน อนารัตน์, นิรันดร์ ถาละคร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(1):285-98.

มนฑิต พูลสงวน. ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิด ที่ 2 โรงพยาบาลเกาะยาวชัยพัฒน์ จังหวัดพังงา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 2565;31(2):299-306.

พลอยประกาย ฉลาดล้น, พิมพ์ลดา อนันต์สิริเกษม, วิภา กลิ่นจำปา. ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2566;33(1):90-101.

กฤษณี สุวรรณรัตน์. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการภาวะเบาหวานด้วยตนเอง (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2561.

Powers MA, Bardsley J, Cypress M, Funnell MM, Harms D, Hooks B, et al. Diabetes self-management education and support in adults with type 2 diabetes. Diabetes Care. 2020;43(7):1636-49. doi:10.2337/dci20-0023

Glasgow RE, Emont S, Miller DC. Assessing delivery of the five A' s for patient-centered counseling. Health Promot Int. 2006;21(3):245-55. doi:10.1093/heapro/dal017

American Diabetes Association Professional Practice Committee. Standards of care in diabetes 2023. Diabetes Care. 2023;46(Suppl 1):S1–S291. https://doi.org/10.2337/dc23-SINT

วิภาวดี เมืองจันทร์. ผลของโปรแกรมกำกับตนเองต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหารและระดับน้ำตาลในเลือด. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2566;2(extra2):1-15.

Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice Hall; 1986.

Glasgow RE, Davis CL, Funnell MM, Beck A. Implementing practical interventions to support chronic illness self-management. Jt Comm J Qual Saf. 2003;29(11):563-74. doi:10.1016/S1549-3741(03)29067-5

ปราณี ศรีสงคราม, สุภาณี วาจาดี, นพรัตน์ จันทร์ฉาย. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมและระดับน้ำตาลในเลือด. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2563;5(1):84-9.

จันทร์เพ็ญ สืบบุก. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช. 2567;4(1):1-14.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
กลิ่นหอม ล, ฉลาดล้น พ. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ . Acad Nursing J Chakriraj [อินเทอร์เน็ต]. 26 พฤษภาคม 2026 [อ้างถึง 19 มิถุนายน 2026];6(1):e4561. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jckr/article/view/4561

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย