Factors associated with contraceptive behaviors: the role of health literacy among adolescent mothers with repeat pregnancies
Keywords:
health literacy on pregnancy prevention, contraceptive behavior, postpartum adolescent mothers under 20 years of age, repeat pregnancyAbstract
This descriptive correlational study aimed to examine the relationship between health literacy and contraceptive behavior among adolescents with repeat pregnancies. The sample consisted of 107 pregnant adolescents with a mean age of 18.15 years. Participants were experiencing their second to fourth pregnancies and had a mean gestational age of 29 weeks and 2 days. Data were collected using a three-part questionnaire. Part I assessed demographic characteristics. Part II measured health literacy and was validated by three experts. The reliability coefficients of the health literacy questionnaire were as follows: knowledge (KR-20 = .83), access to information, communication for enhancing expertise, self-management of health conditions, media literacy, and decision-making and part III assessed contraceptive behavior with Cronbach’s alpha coefficients ranging from .80 to .92. Data were analyzed using descriptive statistics and Pearson’s correlation coefficient.
The findings revealed that overall health literacy was not significantly associated with contraceptive behavior (r = .135, p = .165). However, when individual dimensions of health literacy were examined, knowledge and understanding as well as communication were negatively correlated with contraceptive behavior (r = - .241, p = .013, r = - .453, p = .001). In contrast, health condition management, media literacy, and decision-making were positively correlated with contraceptive behavior (r = .236, p = .014, r = .219, p = .024, r = .335, p = .001, respectively). Access to information was not significantly associated with contraceptive behavior (r = .125, p = .198).
Downloads
References
สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย. รายงานประจำปี 2565. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2565. https://rh.anamai.moph.go.th/th/department-yearly-report/212085
อังสนา วิศรุตเกษมพงศ์, สมจิตร เมืองพิล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความตั้งใจตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2558;30(3):262-9.
Intaraphet S, Kongpechr S, Mahawerawat S, Potchana R. Risk factors and outcomes of preterm birth among Northeastern Thai teenage mothers in Thailand. J South Asian Feder Obst Gynae. 2021;13(2):111-6. doi:10.5005/jp-journals-10006-1871.
Sukhopol V, Anakrat W, Pradyachaipimol A. Prevalence of preterm delivery and adverse pregnancy outcomes in healthy singleton teenage pregnancies at Charoenkrung Pracharak Hospital. Thai J Obstet Gynaecol. 2021;29(5):298-304. https://he02.tcithaijo.org/index.php/tjog/article/view/218771/172068
Macedo TCC, Montagna E, Trevisan CM, Zaia V, de Oliveira R, Barbosa CP, et al. Prevalence of preeclampsia and eclampsia in adolescent pregnancy: a systematic review and meta-analysis of 291,247 adolescents worldwide since 1969. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2020;248:177-86. doi:10.1016/j.ejogrb.2020.03.043.
สมศรี คะสัน, ปุรินทร์ นาคสิงห์. เพศวิถีและบทบาทการเป็นแม่ของแม่วัยรุ่นตั้งครรภ์ซ้ำในจังหวัดอุตรดิตถ์. Journal of Roi Kaensarn Academi. 2566;8(5):458-71. https://so02.tcithaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/260768/176088
Wong SPW, Twynstra J, Gilliland JA, Cook JL, Seabrook JA. Risk factors and birth outcomes associated with teenage pregnancy: a Canadian sample. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2020;33(2):153-9. doi:10.1016/j.jpag.2019.10.006.
Ayazbekov A, Nurkhasimova R, Kulbayeva S, Bolat K, Kurmanova AM, Yeskarayeva A, et al. Features of pregnancy, childbirth and postpartum period of young mothers. Electron J Gen Med. 2020;17(6):em260. doi:10.29333/ejgm/8459.
พิมพ์วิมล เวียงยศ, จำรัส วงศ์คำ, เจษฎา ถิ่นคำรพ. ผลกระทบของการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นที่มาตรวจครรภ์ที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์. ศรีนครินทร์เวชสาร 2566;38(5):480-8.
อารียา สมรูป, ชนัญชิดา ดุษฎีทูลศิริ, ศิรินภา แก้วพวง, ชนาภา งามฉาย. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์ซ้ำของมารดาวัยรุ่นหลังคลอด. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ. 2566;18(3):318-324.
นันทพร ศรีเมฆารัตน์. ปัจจัยที่มีผลต่อการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุ่นหญิงของหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการที่คลินิกฝากครรภ์โรงพยาบาลกาฬสินธุ์. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อม. 2563;5(3):46-50.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine. 2008; 67(12):2072-8.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรสำหรับสตรีไทยวัยรุ่นอายุ 15-21 ปี. นนทบุรี: กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข; 2557.
อังสนา วิศรุตเกษมพงศ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2557.
วันชัย สมใจเพ็ง. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพทางเพศกับพฤติกรรมของวัยรุ่นในจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า เพชรบุรี. 2565;5(2):101-16.
นันทิวา สิงห์ทอง, ณัฐธวัลย์ เพ็งแจ่ม, วันฉัตร โสฬส, ศุภรดา โมขุนทด, ณัฐมน เนตรภักดี, เขมิกา วิเศษเพ็ง, และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรของวัยรุ่นหญิง. ใน: การประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 7 (The 7th National Conference Nakhon Ratchasima College); 23 พ.ค. 2563; นครราชสีมา. นครราชสีมา: วิทยาลัยนครราชสีมา; 2563. หน้า 1106-15. http://journal.nmc.ac.th/th/admin/Journal/2563Vol12No1_1.pdf
ปริยานุช ตั้งนรกุล, ศริยุพา สนั่นเรืองศักดิ์, นฤมล ธีระรังสิกุล. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพทางเพศกับพฤติกรรมทางเพศของนักเรียนหญิง. วารสารแพทย์นาวี. 2562;46(3):607-20.
จิรา ขอบคุณ, วารีวรรณ ศิริวาณิชย์, พรพรรณ พุ่มประยูร. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรของนักเรียนหญิง. วารสารการวิจัยทางการพยาบาล นวัตกรรมและสุขภาพ 2566;35(1):1-12.
ธนิดา ผาติเสนะ, จิรารัตน์ วิเศษสัตย์, ธิดาพร งวดชัย, อัจฉราพรรณ ไทยภักดี. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ของนักศึกษาหญิงระดับอุดมศึกษา จังหวัดนครราชสีมา. วารสารราชพฤกษ์. 2565;20(1):71-81.
นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพ็ชร์, ญาดา นภาอารักษ์. การคำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป G*Power. วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ. 2562;5(1):496-507.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Grove SK, Burns N, Gray JR. The practice of nursing research: appraisal, synthesis, and generation of evidence. 7th ed. St Louis (MO): Saunders Elsevier; 2013.
วิชิต ทองประเสริฐ, เกษฎา ผาทอง. หลักการเบื้องต้นของจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์สำหรับงานวิจัยทางสังคมศาสตร์. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. 2564;1(5):57-67.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. ระเบียบวิธีการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: ยูแอนด์ไอ อินเตอร์มีเดีย; 2553.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Boromarajonani college of nursing, Chakriraj
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช เล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยฯ และคณาจารย์ท่านอื่นในวิทยาลัย ฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่อง เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
