ผลของโปรแกรมการจัดการตนเอง ต่อความรู้ พฤติกรรมสุขภาพ และผลลัพธ์ด้านสุขภาพ ในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรงพยาบาลท่ากระดาน จังหวัดกาญจนบุรี

ผู้แต่ง

  • หัทยา อินกล่อม โรงพยาบาลท่ากระดาน จังหวัดกาญจนบุรี
  • สุภัทรา สีเสน่ห์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

โปรแกรมการจัดการตนเอง, กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน, โปรแกรมการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรม, พฤติกรรมสุขภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อความรู้ พฤติกรรมสุขภาพ และผลลัพธ์ด้านสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานโรงพยาบาลท่ากระดาน ระหว่างเดือนตุลาคม ถึงธันวาคม พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่างเป็น กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 50 คน คัดเลือกด้วยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือดำเนินการวิจัย ประกอบด้วย 1) โปรแกรมการจัดการตนเอง โดยมีสมุดคู่มือรู้ใจ ห่างไกลเบาหวาน ร่วมกับระบบบัญชีทางการของแอพพลิเคชันไลน์ ระยะเวลา 12 สัปดาห์ ผ่านการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญจํานวน 3 ท่าน 2) แบบสอบถามวัดความรู้ ได้ค่าความเที่ยงคูเดอร์-ริชาร์ดสัน เท่ากับ .75 3) แบบวัดพฤติกรรมสุขภาพ ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง .96 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .72 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบวิล คอกซันแบบอันดับที่มีเครื่องหมาย และสถิติทดสอบที

ผลการวิจัย พบว่าหลังเข้าร่วมโปรแกรม ฯ กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ (Z = -6.03, p < .001) และพฤติกรรมสุขภาพ (t = -28.41, p < .001) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับผลลัพธ์ด้านสุขภาพพบว่า เส้นรอบเอว (Z = 5.39, p < .001) ดัชนีมวลกาย (Z = 4.23, p < .001) และระดับน้ำตาลในเลือด (Z = 6.15, p < .001) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกลุ่มตัวอย่างทั้งหมดมีระดับน้ำตาลอยู่ในเกณฑ์ปกติ  

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. รายงานการสำรวจและคัดกรองภาวะสุขภาพประเด็นโรคไม่ติดต่อ ผ่าน Application Smart อสม. ปีพ.ศ. 2566. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2566.

Karuranga S, Malanda B, Saeedi P, Salpea P, editors. IDF diabetes atlas. 9th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2019.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์; 2567.

กระทรวงสาธารณสุข. แผนปฏิบัติราชการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ 2566. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566. https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2023/05/edit.MOPH_plan-66-for-web.pdf

เนื้อทิพย์ หมู่มาก, ศริญญา ชาญสุข, ณัฐิยา ไกยนารถ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เขตสุขภาพที่ 8 กระทรวงสาธารณสุข. วารสารพยาบาลตำรวจ. 2564;13(2):427-33.

โรงพยาบาลท่ากระดาน. ข้อมูลการคัดกรองผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ปี 2565-2567. กาญจนบุรี: โรงพยาบาลท่ากระดาน; 2567.

Creer LT. Self-management of chronic illness. In: Boekaerts M, Pintrich PR, Zeidner M, editors. Handbook of self-regulation. San Diego: Academic Press; 2000. p. 601-29. doi:10.1016/B978-012109890-2/50047-0

ดิสพล แจ่มจันทร์. การพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดการเกิดโรคเบาหวานของประชาชนกลุ่มเสี่ยงเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลชอนสมบูรณ์ อำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 2565;18(3):47-58.

ดวงดาว ศรียากูล, สันติ ลาภเบญจกุล, สัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์, วรสิทธิ์ ศรศรีวิชัย, จิรุตม์ ศรีรัตนบัลล์, ภาณุวิชญ์ แก้วกำจรชัย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตต่อการป้องกันโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชากรกลุ่มเสี่ยง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2567;18(1):72-92.

Zhang Y, Pan XF, Chen J, Xia L, Cao A, Zhang Y, et al. Combined lifestyle factors and risk of incident type 2 diabetes and prognosis among individuals with type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. Diabetologia. 2020;63(1):21-33. doi:10.1007/s00125-019-04985-9

Bloom BS. Learning for mastery. Evaluation Comment. 1968;1(2):1-12.

สุปรียา เสียงดัง. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2560;4(1):191-204.

วนิดา วงษ์ดา, อุไรพรณ์ ทิดจันทึก, นุสกร เนืองษา, ชวนพิศ เลิกนาค, ประภัสสร เกตุศรี. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานที่มารับบริการที่ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมสุขภาพ. 2566;5(2):359-69.

อิฐร์ วรรัตน์. ผลการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอนเสียด ตำบลคำแก้ว อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ; 2567. https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/index.php?fn=detail&sid=327

นงลักษณ์ เทศนา, จมาภรณ์ ใจภักดี, บุญทนากร พรหมภักดี, กนกพร พินิจเล็ก. การพัฒนารูปแบบการป้องกันการป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชากรกลุ่มเสี่ยง. ขอนแก่น: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6; 2564. https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/4381

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-01

รูปแบบการอ้างอิง

1.
อินกล่อม ห, สีเสน่ห์ ส. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเอง ต่อความรู้ พฤติกรรมสุขภาพ และผลลัพธ์ด้านสุขภาพ ในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรงพยาบาลท่ากระดาน จังหวัดกาญจนบุรี . Acad Nursing J Chakriraj [อินเทอร์เน็ต]. 1 เมษายน 2026 [อ้างถึง 3 เมษายน 2026];6(1):e4222. available at: https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jckr/article/view/4222

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย