การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลเขมราฐ
คำสำคัญ:
ระบบการดูแลสุขภาพช่องปาก, ผู้สูงอายุ, โครงการหน่วยเคลื่อนที่บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นรูปแบบการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์1) เพื่อพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุใน
เขตรับผิดชอบโรงพยาบาลเขมราฐ และ 2) เพื่อศึกษาผลของการปฏิบัติตามระบบการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขต
รับผิดชอบโรงพยาบาลเขมราฐ กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรสาธารณสุข จำนวน 26 คน และผู้สูงอายุ จำนวน 3,665 คน ในเขต
รับผิดชอบโรงพยาบาลเขมราฐ เครื่องมือวิจัย ได้แก่ 1) แผนการประชุมกลุ่ม 2) แบบสัมภาษณ์ 3) ระบบกลไก ขั้นตอนการ
ปฏิบัติงานในการออกหน่วยเคลื่อนที่ตามโครงการฟันเทียมพระราชทาน 4) แบบประเมินปัญหาช่องปากผู้สูงอายุ 5) อุปกรณ์ใน
การทำความสะอาดฟันและแบบจำลองฟันประกอบการให้ทันตสุขศึกษา และ 6) เครื่องคอมพิวเตอร์และระบบการบันทึก
ข้อมูลผู้สูงอายุที่สอดคล้องกับระบบสารสนเทศในโรงพยาบาล ด าเนินการวิจัย ระยะที่ 1 ศึกษาปัญหาและความต้องการของ
กลุ่มงานทันตกรรม ระยะที่ 2 พัฒนาระบบปฏิบัติงานในการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ระยะที่3 นำระบบปฏิบัติงานใน
การดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุไปใช้ และระยะที่ 4 ประเมินผลการปฏิบัติตามระบบ ในเดือนกันยายน 2565 ถึงเดือน
กุมภาพันธ์ 2566 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า 1) ผู้สูงอายุเข้าถึงบริการเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 89.65 เป็นร้อยละ 98.82 2) ผู้สูงอายุได้รับการใส่ฟัน
เทียมเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 1.46 เป็นร้อยละ 3.78 3) มีปัญหาสุขภาพช่องปากลดลงจากร้อยละ 51.95 เป็นร้อยละ 20.35 4) มี
ภาวะเหงือกอักเสบหรือปริทันต์ลดลงจากร้อยละ 70.77 เป็นร้อยละ 42.45 5) ฟันโยกลดลงจากร้อยละ 20.40 เป็นร้อยละ
11.02 และ 6) มีฟันผุลดลงจากร้อยละ 47.12 เป็นร้อยละ 17.98 บุคลากรสาธารณสุขคิดเห็นว่าระบบการประสานงานและการ
ประชาสัมพันธ์ทำให้ผู้สูงอายุเข้ารับบริการมากขึ้น นอกจากนี้ผู้สูงอายุและญาติยังมีความพึงพอใจในระบบการบริการดูแล
สุขภาพช่องปากต้องการให้ดำเนินโครงการอย่างต่อเนื่องและขยายเขตพื้นที่บริการไปยังตำบลใกล้เคียง
References
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. บทสรุปสำหรับผู้บริหารการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564
[อินเทอร์เน็ต].2565 [เข้าถึงเมื่อ 25 มีนาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก:http://www.nso.go.th/sites/2014/DocLib13/
ด้านสังคม/สาขาประชากร/ประชากรสูงอายุ/2565/summary_excusive_64.pdf.
Thomas BL, Thomas C. Cytogerontology since 1881: A reappraisal of August Weismann and a
review of modern progress. Human Genetics 1982; 60: 101-21.
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ
ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สามเจริญพาณิชย์; 2561.
โยธิน แสวงดี. การออกแบบการวิจัยและการทำวรรณกรรมปริทัศน์. ในรายวิชา 2900305 วิธีวิทยาการวิจัย
(Research Methodology) คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 25
มีนาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://portal.edu.chula.ac.th/pub/jrm/index/
php/jrm/article/view/395.
Deming WE. Out of the Crisis. Cambridge, MA: MIT Press; 2000.
Fusch P, Fusch GE, Ness LR. Denzin’s Paradigm Shift: Revisiting Triangulation in Qualitative Research.
Journal of Social Change 2018; 10(1): 19-32. doi: 10.5590/JOSC.2018.10.1.02.
ขวัญเรือน ชัยนันท์,สุรีย์ จันทรโมลี, ประภาเพ็ญ สุวรรณ, มยุนา ศรีสุภนันต์. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพช่อง
ปากผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง เทศบาลนครรังสิต จังหวัดปทุมธานี. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุข
ภาคใต้มกราคม-เมษายน 2561; 5(1): 91-107.
ศิรประภา สิทธาพานิช. ประสิทธิผลของการพัฒนาศักยภาพ อสม. ในการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน ในคลินิกหมอ
ครอบครัวย่อ. ยโสธรเวชสาร กรกฎาคม-ธันวาคม 2565; 24(2): 36-48.
วราคนา เวชวิธี. โครงการบูรณาการ การพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ภายใต้
แผนงานทันตสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ ประเทศไทย พ.ศ. 2558–2565. ศูนย์ปฏิบัติการกรมอนามัย[อินเทอร์เน็ต].
[เข้าถึงเมื่อ 25 มีนาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: http://doc.anamai.moph.go.th/index.php?r=strproject/view&id=1072.
สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. แนวทางการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564.
นนทบุรี: กลุ่มบริหารยุทธศาสตร์ สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย; 2563.
ณัฏฐ์ณพัชร์ อ่อนตาม. เทคนิคการบริหารงานแบบ PDCA (Deming Cycle). วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหาร
การศึกษาแห่งประเทศไทยกรกฎาคม-กันยายน 2562; 1(3): 39-46.
พรทิพย์ ศุกรเวทย์ศิริ. การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ เขตเทศบาลเมือง อำเภอเมือง จังหวัด
สุรินทร์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์มกราคม-เมษายน 2564; 36(1): 149-58.
สุขณิษา อินแก้ว. ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ กรณีศึกษา : อ าเภอนาหม่อม จังหวัด
สงขลา. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก พฤษภาคม-สิงหาคม 2563; 7(2): 28-39.
ชิสา ตัณฑะกูล, จันทร์พิมพ์ หินเทาว์, วรรธนะ พิธพรชัยกุล. การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากสำหรับผู้สูงอายุ
ติดบ้านหรือติดเตียง ในชุมชนบ้านดอนแสลบ จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารชุมชนวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
กรกฎาคม–กันยายน 2565; 16(3): 193-206.
ภาณุศักดิ์ อินทสะโร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความพึงพอใจของผู้สูงอายุที่มารับบริการทำฟันเทียม ณ โรงพยาบาล
ระนอง จังหวัดระนอง. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล กรกฎาคม-ธันวาคม 2565; 28(2): 1-15.
ธีรภาพ ทัศนานุกุลกิจ. การพัฒนารูปแบบการบริการสุขภาพชองปากและฟันปลอมในผูสูงอายุโรงพยาบาลน้ำขุน.
วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ กุมภาพันธ์-พฤษภาคม 2564; 2(2): 131-6.
ไพสิฐ ภิโรกาศ, อรวรรณ กีรติสิโรจน์. ผลของโปรแกรมประยุกต์ความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลทาง
ทันตสุขภาพของผู้สูงอายุ ในชมรมผู้สูงอายุ อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารสุขศึกษากรกฎาคม-ธันวาคม
; 42(2): 110-22.
อาณัติ มาตระกูล, จรัญญา หุ่นศรีสกุล, อัจฉรา วัฒนาภา. ประสิทธิผลในการใช้การสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้าง
แรงจูงใจผู้ดูแลในการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุติดเตียง : การวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม.
วิทยาสารทันตแพทยศาสตร์กรกฎาคม-กันยายน 2561; 68(3): 256-69.
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
บท
License
Copyright (c) 2023 ยโสธรเวชสาร
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.